Wskazania do stosowania
Kwas eikozapentaenowy

Wskazania do stosowania kwasu eikozapentaenowego

Kwas eikozapentaenowy (EPA) należy do rodziny kwasów omega-3 i stanowi ważny składnik preparatów stosowanych w różnych wskazaniach klinicznych. Występuje on w produktach leczniczych zarówno do stosowania dożylnego (w żywieniu pozajelitowym), jak i doustnego, umożliwiając elastyczne dostosowanie terapii do stanu klinicznego pacjenta.^{1 2}

Hipertriglicerydemia

Jednym z głównych wskazań do stosowania kwasu eikozapentaenowego jest hipertriglicerydemia. Preparaty zawierające EPA, takie jak Omacor, są zalecane u pacjentów z endogenną hipertriglicerydemią jako uzupełnienie diety, gdy stosowanie wyłącznie modyfikacji żywieniowych nie wystarcza do uzyskania odpowiedniej odpowiedzi terapeutycznej. Kwas eikozapentaenowy może być stosowany w następujących przypadkach hipertriglicerydemii:³

• Typ IV hipertriglicerydemii – w monoterapii
• Typ IIb/III hipertriglicerydemii – w skojarzeniu ze statynami, gdy obniżenie stężenia triglicerydów jest niewystarczające

⁴

Żywienie pozajelitowe

Kwas eikozapentaenowy jest istotnym składnikiem preparatów stosowanych w żywieniu pozajelitowym. Produkty zawierające EPA, takie jak Omegaven czy Lipidem, są wskazane do stosowania u pacjentów wymagających żywienia pozajelitowego, szczególnie w następujących sytuacjach klinicznych:^{5 6}

• Gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe
• Gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niewystarczające
• Gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest przeciwwskazane

^{7 8}

W żywieniu pozajelitowym kwas eikozapentaenowy pełni funkcję dostarczania niezbędnych kwasów tłuszczowych omega-3 oraz energii. Produkty takie jak Lipidem zapewniają również triglicerydy o średniej długości łańcucha, które są łatwe do wykorzystania przez organizm.⁹

Grupy pacjentów, u których wskazane jest stosowanie kwasu eikozapentaenowego

Produkty zawierające kwas eikozapentaenowy mogą być stosowane w różnych grupach wiekowych, w zależności od konkretnego preparatu. Na przykład preparat Lipidem jest wskazany do stosowania u:¹⁰

• Dorosłych
• Wcześniaków
• Noworodków urodzonych o czasie
• Niemowląt
• Dzieci
• Młodzieży

¹¹

Profilaktyka niedoborów witamin i wzmocnienie organizmu

Kwas eikozapentaenowy występuje również w preparatach złożonych, takich jak Tran Hasco, które zawierają dodatkowo witaminy A i D oraz kwas dokozaheksaenowy (DHA). Takie produkty mają szersze spektrum wskazań i są stosowane:^{12 13}

• W profilaktyce i wspomagająco w leczeniu niedoborów witamin A i D, szczególnie u dzieci – działając wzmacniająco na kości i zęby oraz poprawiając stan skóry i narządu wzroku
• W zapobieganiu krzywicy
• W zaburzeniach uwapnienia tkanki kostnej różnego pochodzenia
• W łagodzeniu skutków menopauzy, takich jak osteoporoza, atrofia skóry i błon śluzowych

¹⁴

Dodatkowo, preparaty zawierające kwas eikozapentaenowy, jak Tran Hasco, mogą być stosowane jako środek wzmacniająco-regenerujący w okresie rekonwalescencji po przebytych schorzeniach osłabiających ogólną sprawność i odporność organizmu.¹⁵

Kliniczna dostępność kwasu eikozapentaenowego

Preparaty zawierające kwas eikozapentaenowy

Kwas eikozapentaenowy jest dostępny w różnych postaciach farmaceutycznych, co pozwala na elastyczne dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta:^{16 17}

Różnorodność dostępnych preparatów pozwala na stosowanie kwasu eikozapentaenowego zarówno w leczeniu szpitalnym (preparaty do infuzji jak Omegaven i Lipidem), jak i w leczeniu ambulatoryjnym (preparaty doustne jak Omacor i Tran Hasco).^{18 19}

Wybór preparatu w zależności od wskazań

Przy wyborze preparatu zawierającego kwas eikozapentaenowy należy kierować się przede wszystkim wskazaniami klinicznymi:^{20 21}

• Hipertriglicerydemia – Omacor (estry etylowe kwasów omega-3) w monoterapii lub w skojarzeniu ze statynami, w zależności od typu hipertriglicerydemii
• Żywienie pozajelitowe – Omegaven lub Lipidem jako źródło długołańcuchowych kwasów tłuszczowych omega-3 i energii
• Profilaktyka niedoborów witamin i wzmocnienie organizmu – Tran Hasco, zawierający oprócz EPA i DHA również witaminy A i D

^{22 23 24}

W przypadku pacjentów hospitalizowanych, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane, należy rozważyć podawanie preparatów do infuzji zawierających kwas eikozapentaenowy, takich jak Omegaven lub Lipidem.^{25 26}

Zastosowanie w różnych grupach wiekowych

Preparaty zawierające kwas eikozapentaenowy mogą być stosowane w różnych grupach wiekowych, przy czym należy zwrócić uwagę na rejestrację poszczególnych produktów:^{27 28}

• Lipidem – wskazany do stosowania u dorosłych, wcześniaków, noworodków urodzonych o czasie, niemowląt, dzieci i młodzieży
• Tran Hasco – szczególnie zalecany u dzieci w profilaktyce i wspomagającym leczeniu niedoborów witamin A i D

^{29 30}

Dobór odpowiedniego preparatu zawierającego kwas eikozapentaenowy powinien uwzględniać nie tylko wskazania kliniczne, ale również wiek pacjenta, możliwość przyjmowania leków doustnie oraz ewentualne dodatkowe korzyści wynikające ze składu preparatu.³¹