progresja nowotworu

Progresja nowotworu to proces stopniowego rozwoju choroby nowotworowej, charakteryzujący się wzrostem guza pierwotnego, inwazją okolicznych tkanek oraz tworzeniem przerzutów odległych. Jest to dynamiczny proces, przebiegający w sposób ciągły lub skokowy, prowadzący do pogarszania się stanu klinicznego pacjenta.

W ocenie progresji nowotworu kluczowe znaczenie mają kryteria RECIST (Response Evaluation Criteria in Solid Tumors), które definiują progresję jako zwiększenie sumy wymiarów zmian mierzalnych o co najmniej 20% w porównaniu z najmniejszą sumą uzyskaną podczas leczenia lub pojawienie się nowych zmian. Monitorowanie progresji opiera się na badaniach obrazowych (TK, MRI, PET-CT), markerach nowotworowych oraz ocenie klinicznej.

Mechanizmy progresji nowotworu obejmują niestabilność genetyczną, selekcję klonalną komórek o większej agresywności, zmiany w mikrośrodowisku guza, unikanie nadzoru immunologicznego oraz rozwój oporności na stosowane leczenie. Progresja często wiąże się z koniecznością modyfikacji strategii terapeutycznej, w tym zmiany schematu chemioterapii, radioterapii lub leczenia celowanego.

Tempo progresji nowotworu jest istotnym czynnikiem prognostycznym. Szybka progresja, zwłaszcza w trakcie leczenia pierwszej linii, zwykle wiąże się z gorszym rokowaniem i wymaga intensyfikacji postępowania. Wskaźnik czasu do progresji (TTP) oraz przeżycie wolne od progresji (PFS) stanowią kluczowe punkty końcowe w badaniach klinicznych oceniających skuteczność nowych terapii przeciwnowotworowych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl