Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Somatropina (hormon wzrostu) w postaci preparatu Genotropin jest substancją czynną o szerokim zastosowaniu klinicznym, jednak istnieją jednoznacznie określone przeciwwskazania, które wykluczają jej stosowanie. Decyzja o niestosowaniu leku powinna być bezwzględnie przestrzegana w następujących sytuacjach klinicznych.

Nadwrażliwość na składniki leku

Lek Genotropin jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów wykazujących nadwrażliwość na somatropinę (substancję czynną) lub na którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie. Reakcje nadwrażliwości mogą mieć poważne konsekwencje zdrowotne, dlatego wywiad alergiczny pacjenta powinien być dokładnie zebrany przed rozpoczęciem terapii.¹

Zamknięcie stref wzrostu nasad kości długich

Stosowanie hormonu wzrostu jest przeciwwskazane u dzieci, u których nastąpiło już fizjologiczne zamknięcie stref wzrostu nasad kości długich. Podawanie somatropiny w tej grupie pacjentów nie przyniesie oczekiwanych efektów terapeutycznych w zakresie stymulacji wzrostu, a może prowadzić do niepożądanych działań metabolicznych.²

Ostre choroby zagrażające życiu

Preparatu Genotropin nie należy stosować u pacjentów z ostrymi chorobami zagrażającymi życiu. Do tej kategorii zaliczamy:

• Powikłania po operacji na otwartym sercu – zwiększone ryzyko metaboliczne i hemodynamiczne³
• Stany po operacjach brzusznych – ryzyko zaburzeń gojenia i metabolizmu⁴
• Urazy wielonarządowe – potencjalne nasilenie procesów katabolicznych⁵
• Ostra niewydolność oddechowa – możliwe pogorszenie parametrów wentylacyjnych⁶

Przeciwwskazanie to wynika z potencjalnego wpływu somatropiny na przebieg procesów metabolicznych, które mogą dodatkowo obciążać organizm w stanach krytycznych. Warto podkreślić, że przeciwwskazanie to może nie dotyczyć pacjentów poddawanych leczeniu substytucyjnemu z powodu niedoboru hormonu wzrostu, jednak wymaga to indywidualnej oceny ryzyka i korzyści.⁷

Choroby nowotworowe

Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania somatropiny jest występowanie aktywnej choroby nowotworowej. Ze względu na potencjalne działanie promitogenne hormonu wzrostu, jego podawanie w przypadku aktywnego procesu nowotworowego może przyspieszyć progresję choroby nowotworowej.⁸

W przypadku nowotworów wewnątrzczaszkowych konieczne jest spełnienie dwóch warunków przed rozpoczęciem terapii hormonem wzrostu:

1. Nowotwór musi być nieaktywny – brak cech wzrostu guza w badaniach obrazowych⁹
2. Terapia przeciwnowotworowa musi być całkowicie zakończona¹⁰

Szczególnej uwagi wymaga monitorowanie pacjentów po przebytej chorobie nowotworowej. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów sugerujących wznowę lub progresję choroby nowotworowej podczas stosowania somatropiny, leczenie należy natychmiast przerwać. Objawy takie wymagają pilnej diagnostyki i wdrożenia odpowiedniego postępowania onkologicznego.¹¹

Informacje dodatkowe o składzie leku

Genotropin jest dostępny w dwóch dawkach: 5,3 mg (16 j.m.) oraz 12 mg (36 j.m.) w postaci proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Po rekonstytucji stężenie somatropiny wynosi odpowiednio 5,3 mg/ml lub 12 mg/ml. Somatropina produkowana jest w komórkach bakterii Escherichia coli z wykorzystaniem technologii rekombinacji DNA. Lek dostępny jest w formie dwukomorowego wkładu zawierającego biały proszek w przedniej komorze i przezroczysty rozpuszczalnik w tylnej komorze.¹²