powinowactwo do albumin
Powinowactwo do albumin to właściwość określająca stopień wiązania się leku lub innej substancji z albuminami osocza. Albuminy są najliczniejszymi białkami osocza krwi, stanowiącymi około 60% wszystkich białek surowicy, i pełnią kluczową rolę w transporcie wielu substancji endogennych i egzogennych.
Leki o wysokim powinowactwie do albumin (>90%) charakteryzują się wolniejszym początkiem działania, dłuższym czasem półtrwania i ograniczoną dystrybucją do tkanek. Tylko wolna, niezwiązana frakcja leku jest farmakologicznie aktywna i może wywierać działanie terapeutyczne. Związanie z albuminami stanowi swoisty rezerwuar leku w organizmie.
Zjawisko to ma istotne znaczenie kliniczne, szczególnie w farmakokinetyce leków. Leki silnie wiążące się z albuminami (np. warfaryna, fenytoina, kwas walproinowy) mogą wchodzić w interakcje kompetycyjne z innymi substancjami o podobnym powinowactwie, co prowadzi do wypierania jednego leku przez drugi i potencjalnie do toksyczności wypartego leku z powodu nagłego wzrostu jego wolnej frakcji.
W stanach chorobowych przebiegających z hipoalbuminemią (np. marskość wątroby, zespół nerczycowy, niedożywienie) zmniejsza się ilość miejsc wiążących dla leków, co może skutkować zwiększeniem stężenia wolnej frakcji leku i nasileniem jego działania lub toksyczności, mimo prawidłowego stężenia całkowitego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Caspofungin Viatris 70 mg
Kaspofungina charakteryzuje się złożoną farmakokinetyką z wielofazową dystrybucją i eliminacją, z silnym wiązaniem do albumin osocza (frakcja wolna 3,5–7,6%). Maksymalna dystrybucja do tkanek następuje po 1,5–2 dniach, przy czym 92% dawki przenika do tkanek, a eliminacja zachodzi bez równowagi dystrybucji. Lek ulega samoistnemu rozpadowi do formy z otwartym pierścieniem, hydrolizie peptydu i N-acetylacji, z minimalnym wpływem na izoenzymy CYP450 i brak interakcji z glikoproteiną P. Klirens osoczowy wynosi 10–12 mL/min, a eliminacja przebiega w trzech fazach: alfa (krótka), beta (t½ 9–11 h) i gamma (t½ 45 h). Około 75% dawki jest wydalane w ciągu 27 dni (41% moczem, 34% kałem), z niewielkim wydalaniem niezmienionej substancji (1,4% w moczu). Farmakokinetyka jest umiarkowanie nieliniowa, z kumulacją zależną od dawki, a masa ciała istotnie wpływa na ekspozycję (AUC u pacjenta 80 kg jest o 23% niższa niż u pacjenta 60 kg). U pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby AUC wzrasta odpowiednio o 20% i 75%, co wymaga dostosowania dawki u umiarkowanych niewydolności wątroby (zalecane 35 mg/dobę). W niewydolności nerek, nawet zaawansowanej, nie jest konieczna modyfikacja dawkowania, a kaspofungina nie jest usuwana przez dializę.
biotransformacja, dystrybucja leku, farmakokinetyka populacyjna, farmakokinetyka zależna od płci, frakcja niezwiązana, glikoproteina p, hemodializa, hydroliza peptydu, infuzja dożylna, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, izoenzym cytochromu P450, kandydoza przełyku, kaspofungina, klirens, klirens kreatyniny, lek przeciwgrzybiczny, N-acetylacja, nieliniowa farmakokinetyka, podanie wielokrotne, pole pod krzywą, powinowactwo do albumin, stężenie kaspofunginy, substancja macierzysta, zaburzenie czynności wątroby