nowotwór szyjki macicy

Nowotwór szyjki macicy jest złośliwym schorzeniem onkologicznym wywodzącym się z komórek nabłonkowych szyjki macicy. W ponad 90% przypadków ma postać raka płaskonabłonkowego, rzadziej gruczolakoraka. Głównym czynnikiem etiologicznym jest przetrwałe zakażenie wysokoonkogennymi typami wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV), szczególnie typami 16 i 18.

Rozwój choroby następuje stopniowo, przechodząc od zmian przednowotworowych (CIN I-III/HSIL) do inwazyjnego raka. Wczesne stadia są zwykle bezobjawowe, a w miarę progresji pojawiają się krwawienia międzymiesiączkowe, pomenopauzalne, kontaktowe, upławy oraz ból miednicy. W zaawansowanych przypadkach może wystąpić wodonercze, obrzęk kończyn dolnych oraz naciekanie sąsiednich narządów.

Diagnostyka obejmuje badanie cytologiczne, kolposkopię, biopsję oraz badania obrazowe (USG, MRI, CT, PET) w celu oceny zaawansowania. Leczenie zależy od stadium klinicznego – we wczesnych stadiach stosuje się leczenie chirurgiczne (konizacja, trachelektomia, histerektomia), w zaawansowanych – radiochemioterapię. Profilaktyka pierwotna opiera się na szczepieniach przeciwko HPV, a wtórna na regularnych badaniach cytologicznych.

Rokowanie silnie koreluje ze stopniem zaawansowania w momencie rozpoznania – 5-letnie przeżycie wynosi ponad 90% dla stadiów wczesnych i poniżej 20% dla stadiów zaawansowanych z przerzutami odległymi. W skali globalnej nowotwór szyjki macicy pozostaje czwartym najczęstszym nowotworem u kobiet, choć w krajach rozwiniętych jego częstość znacząco spadła dzięki programom przesiewowym.

Powiązane wpisy

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl