immunosupresja hormonalna

Immunosupresja hormonalna to proces hamowania aktywności układu odpornościowego poprzez działanie hormonów. W medycynie stosowana jest zarówno w celach terapeutycznych, jak i występuje jako skutek uboczny określonych stanów fizjologicznych lub patologicznych.

Główną grupą hormonów wykorzystywanych w immunosupresji są glikokortykosteroidy (GKS), wśród których najczęściej stosuje się prednizon, prednizolon, metyloprednizolon oraz deksametazon. Działają one poprzez hamowanie produkcji cytokin prozapalnych, zmniejszenie migracji leukocytów do miejsc zapalenia oraz indukcję apoptozy limfocytów T.

Immunosupresja hormonalna znajduje zastosowanie w leczeniu chorób autoimmunologicznych (m.in. reumatoidalnego zapalenia stawów, tocznia rumieniowatego układowego, choroby Leśniowskiego-Crohna), w transplantologii do zapobiegania odrzuceniu przeszczepu, a także w terapii niektórych nowotworów układu krwiotwórczego.

Fizjologiczna immunosupresja hormonalna występuje naturalnie podczas ciąży, gdy organizm matki musi tolerować antygeny płodu, a także w odpowiedzi na stres, gdy podwyższony poziom kortyzolu może czasowo obniżać odporność. Patologiczna immunosupresja może być skutkiem chorób endokrynologicznych, takich jak choroba Cushinga.

Długotrwała terapia immunosupresyjna hormonalna wiąże się z ryzykiem zwiększonej podatności na infekcje, zaburzenia metaboliczne, osteoporozę oraz inne działania niepożądane. Dlatego stosowanie tych leków wymaga starannego monitorowania pacjenta i dostosowywania dawek do indywidualnych potrzeb.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dexamethasone Zentiva 0,5 mg

Dane przedkliniczne dotyczące deksametazonu wskazują na stosunkowo wysoką ostrość toksyczności po podaniu pojedynczej dawki doustnej, z wartością LD50 wynoszącą 16 g/kg u myszy oraz ponad 3 g/kg u szczurów, natomiast po podaniu podskórnym LD50 wynosiło >700 mg/kg u myszy i około 120 mg/kg u szczurów. Obserwowano zmniejszenie wartości LD50 w ciągu 21 dni, co wiązano z immunosupresją i wtórnymi infekcjami. Brak jest pełnych danych dotyczących toksyczności po podaniu wielokrotnym, jednak przewiduje się, że dawki przekraczające 1,5 mg/dobę mogą wywoływać istotne działania niepożądane. Badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały klinicznie istotnego ryzyka mutagennego lub nowotworowego związanego ze stosowaniem deksametazonu.
dawka śmiertelna, deformacja czaszkowo-twarzowa, deksametazon, działanie embriotoksyczne, genotoksyczność, glikokortykosteroid, immunosupresja hormonalna, LD50, objawy zatrucia, ośrodkowy układ nerwowy, ostra toksyczność, potencjał genotoksyczny, rakotwórczość, rozszczep podniebienia, rozwój mózgu, rozwój narządów, skutek teratogenny, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa podniebienia, wpływ teratogenny
Leksykon substancji czynnych
Deksametazon – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Przedkliniczne badania toksyczności deksametazonu wykazały niską toksyczność ostrą, z LD50 po jednorazowym podaniu doustnym wynoszącym 16 g/kg u myszy i >3 g/kg u szczurów, a po podaniu podskórnym odpowiednio >700 mg/kg i około 120 mg/kg. Długotrwałe stosowanie dawek powyżej 1,5 mg/dobę wiąże się z typowymi działaniami niepożądanymi glikokortykosteroidów, w tym immunosupresją i zaburzeniami osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej. Badania miejscowego podawania kropli do oczu u królików wykazały działania ogólnoustrojowe charakterystyczne dla kortykosteroidów, jednak przy dawkach znacznie przekraczających ekspozycję kliniczną. Nie stwierdzono istotnych właściwości genotoksycznych, choć w testach in vitro i in vivo wykazano działanie klastogenne i indukcję siostrzanej wymiany chromatyd (SCE) w stężeniach 10-100 μg/ml, przekraczających dawki stosowane klinicznie. Brak jest danych dotyczących rakotwórczości, jednak glikokortykosteroidy mogą potencjalnie nasilać działanie rakotwórcze innych substancji.
działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie ototoksyczne, działanie rakotwórcze, hamowanie wzrostu wewnątrzmacicznego, immunosupresja hormonalna, martwica cewek nerkowych, oś podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowa, potencjał genotoksyczny i rakotwórczy, przerost wątroby, przewidywane stężenie środowiskowe, resorpcja płodu, równowaga glikokortykosteroidowa, rozszczep podniebienia, siostrzana wymiana chromatyd, test mikrojądrowy, toksyczność nerkowa, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, wady ośrodkowego układu nerwowego, wpływ na rozrodczość, wydzielanie gonadotropin, zanik kory nadnerczy, zapalenie kłębuszków nerkowych
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dexamethasone Krka 0,5 mg

Przedkliniczne badania toksykologiczne deksametazonu wykazały, że ostra toksyczność leku jest stosunkowo niska, z wartością LD50 wynoszącą 16 g/kg masy ciała u myszy oraz ponad 3 g/kg u szczurów po podaniu doustnym, a po podaniu podskórnym LD50 przekracza 700 mg/kg u myszy i około 120 mg/kg u szczurów. Obserwowano jednak zmniejszenie wartości LD50 podczas 21-dniowego okresu obserwacji, co przypisuje się immunosupresji hormonalnej i wtórnym infekcjom. Brak jest szczegółowych danych dotyczących toksyczności po podaniu wielokrotnym, jednak klinicznie istotne działania niepożądane przewiduje się przy dawkach przekraczających 1,5 mg/dobę. Badania genotoksyczności nie wykazały istotnych właściwości mutagennych ani potencjału rakotwórczego deksametazonu.
badanie genotoksyczne, badanie toksykologiczne, dawka śmiertelna, deksametazon, działanie niepożądane, efekt embriotoksyczny, efekt teratogenny, genotoksyczność, glikokortykosteroid, immunosupresja hormonalna, LD50, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, rozszczep podniebienia, rozwój płodowy, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na reprodukcję, wada ośrodkowego układu nerwowego, wpływ na mózg
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dexamethasone Zentiva 8 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa deksametazonu wykazały wysokie wartości LD50 po jednorazowym podaniu doustnym: 16 g/kg u myszy oraz ponad 3 g/kg u szczurów, a po podaniu podskórnym odpowiednio >700 mg/kg i około 120 mg/kg w okresie 7 dni. Obserwowano jednak zmniejszenie wartości LD50 w trakcie 21-dniowej obserwacji, co wiązano z immunosupresją i wtórnymi infekcjami. Brak szczegółowych danych dotyczących toksyczności po podaniu wielokrotnym, jednak klinicznie przewiduje się istotne działania niepożądane przy dawkach przekraczających 1,5 mg/dobę. Badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały klinicznie istotnych efektów, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa w tych aspektach.
dawka śmiertelna LD50, deksametazon, działanie niepożądane, działanie teratogenne, genotoksyczność, glikokortykosteroid, immunosupresja hormonalna, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego płodu, podanie podskórne, podanie wielokrotne, profil bezpieczeństwa leku, rakotwórczość, rozszczep podniebienia, toksyczność ostra, wada ośrodkowego układu nerwowego
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Demezon 4 mg

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa deksametazonu wykazały wysoki margines bezpieczeństwa w toksyczności ostrej, z wartością LD50 wynoszącą 16 g/kg u myszy i ponad 3 g/kg u szczurów po podaniu doustnym oraz odpowiednio >700 mg/kg i około 120 mg/kg po podaniu podskórnym. Jednakże, podczas dłuższej obserwacji (21 dni) wartości LD50 uległy obniżeniu, co wiąże się z rozwojem ciężkich infekcji wynikających z immunosupresji. Brak jest pełnych danych dotyczących toksyczności po podaniu wielokrotnym, jednak klinicznie istotne działania niepożądane pojawiają się przy dawkach przekraczających 1,5 mg/dobę. Dane dotyczące genotoksyczności i rakotwórczości są uspokajające, nie wykazując klinicznie istotnych efektów genotoksycznych, co jest istotne dla bezpieczeństwa długotrwałego stosowania.
dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, deksametazon, działanie niepożądane, działanie teratogenne, genotoksyczność, glikokortykosteroid, immunosupresja hormonalna, LD50, leczenie długotrwałe, rakotwórczość, rozszczep podniebienia, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wpływ na reprodukcję, wzrost wewnątrzmaciczny
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dexamethasone Kalceks 4 mg/ml

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa deksametazonu wykazały wysokie wartości LD50 po jednorazowym podaniu, wynoszące 16 g/kg (myszy, doustnie) oraz ponad 3 g/kg (szczury, doustnie) w ciągu 7 dni, a także powyżej 700 mg/kg (myszy, podskórnie) i około 120 mg/kg (szczury, podskórnie). Obserwowano jednak zmniejszenie LD50 przy dłuższej, 21-dniowej obserwacji, co wiązano z immunosupresją i wtórnymi infekcjami. Brakuje szczegółowych danych dotyczących przewlekłej toksyczności po wielokrotnym podaniu, jednak dawki powyżej 1,5 mg/dobę u ludzi wiążą się z istotnymi działaniami niepożądanymi. Deksametazon nie wykazuje klinicznie istotnej genotoksyczności, co potwierdza brak potencjału mutagennego i klastogennego w badaniach in vitro i in vivo.
dawka śmiertelna 50, deksametazon, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, glikokortykosteroid, immunosupresja hormonalna, kortykosteroid, materiał genetyczny, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, ośrodkowy układ nerwowy, rakotwórczość, rozszczep podniebienia, toksyczność jednorazowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna, wada rozwojowa, zmiana chromosomalna

immunosupresja hormonalna

Powiązane wpisy

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dexamethasone Zentiva 0,5 mg

Deksametazon – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dexamethasone Krka 0,5 mg

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dexamethasone Zentiva 8 mg

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Demezon 4 mg

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dexamethasone Kalceks 4 mg/ml