Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Dexamethasone Zentiva

Dane przedkliniczne dotyczące deksametazonu (aktywnego składnika leku Dexamethasone Zentiva) uzyskane zostały podczas badań oceniających ostrą toksyczność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, potencjalną genotoksyczność, rakotwórczość oraz toksyczny wpływ na reprodukcję. Wyniki tych badań pozwalają na ocenę profilu bezpieczeństwa leku przed jego zastosowaniem klinicznym.¹

Ostra toksyczność

Parametry ostriej toksyczności deksametazonu zostały określone w badaniach na modelach zwierzęcych. Po podaniu pojedynczej dawki doustnej, wartość LD50 (dawka śmiertelna dla 50% zwierząt) w ciągu pierwszych 7 dni wynosiła 16 g/kg masy ciała u myszy oraz ponad 3 g/kg masy ciała u szczurów. Natomiast po jednorazowym podaniu podskórnym, wartość LD50 określono na więcej niż 700 mg/kg masy ciała u myszy oraz około 120 mg/kg masy ciała u szczurów w ciągu pierwszych 7 dni.²

Istotną obserwacją było zmniejszenie wartości LD50 w ciągu 21-dniowego okresu obserwacji. Zjawisko to zostało zinterpretowane jako konsekwencja ciężkich chorób infekcyjnych wywołanych immunosupresją hormonalną, będącą skutkiem działania deksametazonu.³

Toksyczność po podaniu wielokrotnym

Obecnie brak jest kompletnych danych odnoszących się do toksyczności po podaniu wielokrotnym zarówno u ludzi, jak i u zwierząt. Objawy zatrucia związane z glikokortykosteroidami nie zostały dotychczas w pełni poznane i opisane. Na podstawie dostępnych danych można przewidywać, że podczas długotrwałego leczenia z użyciem dawek przekraczających 1,5 mg/dobę należy spodziewać się wystąpienia znaczących działań niepożądanych.⁴

Potencjalna genotoksyczność i rakotwórczość

Wyniki badań dotyczących potencjału genotoksycznego i rakotwórczego glikokortykosteroidów, w tym deksametazonu, nie wskazują na występowanie klinicznie istotnych właściwości genotoksycznych. Dane te sugerują niskie ryzyko wystąpienia uszkodzeń genetycznych lub indukcji nowotworów w wyniku stosowania deksametazonu.⁵

Toksyczny wpływ na reprodukcję

Badania na zwierzętach wykazały, że deksametazon, podobnie jak inne glikokortykosteroidy, może wywierać teratogenny wpływ na rozwój płodu. Rozszczep podniebienia obserwowano u wielu gatunków zwierząt laboratoryjnych, w tym u:⁶

• Szczurów – występowanie rozszczepu podniebienia oraz zaburzeń rozwoju narządów
• Myszy – zwiększona częstość wad rozwojowych podniebienia
• Chomików – deformacje w obrębie struktur czaszkowo-twarzowych
• Królików – zaburzenia rozwojowe podniebienia
• Psów – wady rozwojowe podniebienia
• Naczelnych – rozszczepu podniebienia oraz wpływ na rozwój mózgu

Interesującym spostrzeżeniem jest fakt, że nie zaobserwowano tych wad rozwojowych u koni i owiec, co wskazuje na międzygatunkowe różnice w odpowiedzi na działanie deksametazonu.⁷

W niektórych przypadkach obserwowane wady rozwojowe podniebienia współwystępowały z wadami ośrodkowego układu nerwowego oraz serca. Szczególnie istotny jest wpływ na rozwój mózgu, który zaobserwowano u naczelnych po ekspozycji na deksametazon. Ponadto, deksametazon może powodować opóźnienie wewnątrzmacicznego wzrostu płodu.⁸

Należy podkreślić, że wszystkie wymienione skutki teratogenne i embriotoksyczne obserwowano wyłącznie po zastosowaniu dużych dawek deksametazonu, znacznie przekraczających dawki stosowane w praktyce klinicznej.⁹