lek hamujący czynność szpiku kostnego
Leki hamujące czynność szpiku kostnego, nazywane mielosupresyjnymi, to grupa substancji farmakologicznych, które prowadzą do zmniejszenia produkcji komórek krwi. Mielosupresja objawia się zmniejszeniem liczby erytrocytów (niedokrwistość), leukocytów (leukopenia) oraz płytek krwi (małopłytkowość). Może występować jako celowe działanie terapeutyczne lub jako niepożądany efekt uboczny różnych preparatów.
Do najczęściej stosowanych leków mielosupresyjnych należą cytostatyki używane w terapii przeciwnowotworowej, takie jak leki alkilujące (cyklofosfamid, busulfan), antymetabolity (metotreksat, 5-fluorouracyl), inhibitory topoizomerazy (doksorubicyna, etopozyd) oraz leki roślinne (winkrystyna, paklitaksel). Mielosupresję mogą wywoływać również niektóre antybiotyki, leki przeciwgrzybicze, przeciwwirusowe, przeciwdrgawkowe oraz preparaty przeciwpsychotyczne.
Monitorowanie pacjentów przyjmujących leki mielosupresyjne obejmuje regularne badania morfologii krwi oraz ocenę objawów klinicznych, takich jak gorączka, objawy infekcji, krwawienia czy osłabienie. W przypadku ciężkiej mielosupresji może być konieczne zmniejszenie dawki leku, czasowe wstrzymanie terapii, podanie czynników wzrostu (G-CSF, GM-CSF, erytropoetyna) lub transfuzje preparatów krwiopochodnych.
W onkologii klinicznej nadir, czyli maksymalne obniżenie parametrów hematologicznych, występuje zwykle 7-14 dni po podaniu chemioterapii i jest ważnym parametrem w planowaniu kolejnych cykli leczenia. Strategie zmniejszające ryzyko powikłań mielosupresji obejmują profilaktyczne stosowanie czynników wzrostu, antybiotyków oraz modyfikację schematów dawkowania.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Clozapine Aristo 100 mg
Klozapina (Clozapine Aristo) wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Bezwzględne przeciwwskazania dotyczą jednoczesnego stosowania z lekami o silnym działaniu mielosupresyjnym (np. karbamazepina, chloramfenikol) oraz długo działającymi lekami przeciwpsychotycznymi depot ze względu na ryzyko ciężkiej neutropenii. Spożywanie alkoholu podczas terapii klozapiną jest zakazane z powodu znacznego nasilenia sedacji, ryzyka zapaści krążeniowej i depresji oddechowej. Klozapina nasila działanie leków hamujących OUN (opioidy, benzodiazepiny, leki przeciwhistaminowe), co wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza przy benzodiazepinach z uwagi na ryzyko zatrzymania akcji serca i oddychania. Ponadto, klozapina wykazuje addytywne działanie antycholinergiczne i może nasilać hipotensję indukowaną lekami przeciwnadciśnieniowymi. Istotne jest także zwiększone ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego przy jednoczesnym stosowaniu litu oraz ryzyko napadów padaczkowych przy kojarzeniu z kwasem walproinowym.
benzodiazepina, chloramfenikol, cyprofloksacyna, cytalopram, depresja oddechowa, digoksyna, działanie alfa-adrenolityczne, działanie mielosupresyjne, enzym cytochromu P450, fenytoina, fluoksetyna, fluwoksamina, hamowanie ośrodkowego układu nerwowego, hormonalny środek antykoncepcyjny, induktor enzymu cytochromu P450, inhibitor CYP1A2, inhibitor CYP2D6, inhibitor enzymu cytochromu P450, karbamazepina, klozapina, kofeina, kwas walproinowy, lek antycholinergiczny, lek hamujący czynność szpiku kostnego, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpsychotyczny depot, majaczenie, mechanizm działania, monitorowanie EKG, napad padaczkowy, neutropenia, odstęp QTc, omeprazol, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, perazyna, ryfampicyna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sertralina, SSRI, sulfonamid, warfaryna, właściwości antycholinergiczne, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zaburzenie rytmu serca, zapaść krążeniowa, złośliwy zespół neuroleptyczny