Secale cereale
Secale cereale, powszechnie znane jako żyto, to roślina zbożowa z rodziny traw (Poaceae), która ma istotne znaczenie w medycynie i farmakologii. W praktyce medycznej wykorzystywane są głównie sporysz (Claviceps purpurea) – grzyb pasożytujący na kłosach żyta, będący źródłem alkaloidów ergotaminowych.
Alkaloidy sporyszu znalazły zastosowanie w farmakoterapii ze względu na ich działanie obkurczające naczynia krwionośne i mięśnie gładkie macicy. Pochodne ergotaminy są wykorzystywane w leczeniu migreny, krwawień poporodowych oraz w położnictwie. Najważniejsze związki pozyskiwane ze sporyszu to ergotamina, ergometryna i dihydroergotamina.
Samo żyto (Secale cereale) stanowi również cenne źródło błonnika pokarmowego, witamin z grupy B oraz mikroelementów, co ma znaczenie w dietetyce i profilaktyce chorób układu pokarmowego. W medycynie tradycyjnej wyciągi z kiełków żyta stosowane były w leczeniu dolegliwości przewodu pokarmowego oraz jako środek wzmacniający.
Należy pamiętać, że niekontrolowane spożycie sporyszu może prowadzić do ergotyzmu – poważnego zatrucia, objawiającego się skurczami naczyń krwionośnych, halucynacjami i gangreną kończyn. W historii medycyny ergotyzm, zwany także „ogniem św. Antoniego”, był przyczyną licznych epidemii w średniowiecznej Europie.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
żyto zwyczajne – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Żyto zwyczajne (Secale cereale) jest składnikiem mieszanek alergenowych stosowanych w immunoterapii alergenowej pyłku traw, dostępnych w różnych postaciach farmaceutycznych i stężeniach, m.in. Catalet T (zawiesina do wstrzykiwań: 25 JS/ml do 10000 JS/ml), Perosall T13 (roztwór podjęzykowy: 1 JS/ml do 5000 JS/ml) oraz Pollinex + Rye (zawiesina do wstrzykiwań: 600 SU/ml do 4000 SU/ml). Preparaty te różnią się wpływem na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Catalet T może powodować zmęczenie, co wymaga powstrzymania się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn przez 12 godzin po podaniu dawki. Pollinex + Rye może sporadycznie wywoływać łagodną senność, co nakłada konieczność zachowania ostrożności. Natomiast Perosall T13, podawany podjęzykowo, nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa pacjenta.
alergia pyłkowa, alergoidy pyłku traw, Catalet T, charakterystyka produktu leczniczego, droga podania, farmakodynamika preparatu, immunoterapia alergenowa, immunoterapia swoista, łagodna senność, leczenie podstawowe, leczenie podtrzymujące, objawy zmęczenia, Perosall T13, Pollinex + Rye, postać farmaceutyczna, roztwór podjęzykowy, Secale cereale, zawiesina do wstrzykiwań, żyto zwyczajne - Leksykon substancji czynnych
żyto zwyczajne – Przedawkowanie
Żyto zwyczajne (Secale cereale) jest istotnym alergenem w preparatach immunoterapeutycznych takich jak Catalet T (stężenia 3 – 2500 JS, 4 – 10000 JS), Perosall T13 (stężenie 4 – 5000 JS) oraz Pollinex+Rye (4000 SU/ml). Przedawkowanie tych preparatów może wynikać z nieprzestrzegania protokołów dawkowania, w tym zbyt krótkich odstępów między dawkami, podania zbyt wysokiej dawki lub błędnej drogi podania (donaczyniowo lub domięśniowo zamiast podskórnie). Objawy przedawkowania obejmują reakcje miejscowe (rumień, obrzęk, świąd, ból, pieczenie), objawy ogólne łagodne (świąd uogólniony, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, nieżyt nosa), umiarkowane (duszność, skurcz oskrzeli, nudności, wymioty) oraz ciężkie (spadek ciśnienia, zaburzenia rytmu serca, utrata przytomności), a w skrajnych przypadkach wstrząs anafilaktyczny z zagrożeniem życia.
adrenalina, alergen pyłku traw, bradykardia, glikokortykosteroid, hipotensja, immunoterapia swoista, lek przeciwhistaminowy, nieżyt nosa, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, płyn infuzyjny, podanie donaczyniowe, pokrzywka, preparat alergoidowy, protokół podawania leku, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, rumień, Secale cereale, skurcz oskrzeli, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie krążenia, zawrót głowy, żyto zwyczajne - Leksykon substancji czynnych
żyto zwyczajne – Przeciwwskazania stosowania
Immunoterapia alergenowa z wykorzystaniem żyta zwyczajnego (Secale cereale) wymaga szczegółowej oceny przeciwwskazań przed rozpoczęciem leczenia. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na substancje pomocnicze, ciężkie niedobory immunologiczne (wrodzone i nabyte, w tym po immunosupresji), choroby nowotworowe, ostre i przewlekłe stany zapalne oraz infekcje (np. czynna gruźlica, gorączka). Szczególną uwagę zwraca się na choroby autoimmunologiczne – preparaty Perosall T13 i Pollinex + Rye są przeciwwskazane u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby, nerek, układu nerwowego, tarczycy i chorobami reumatoidalnymi, natomiast Catalet T może być stosowany u chorych z cukrzycą typu I i stwardnieniem rozsianym. Przeciwwskazania dotyczą także ciężkich chorób układu oddechowego, takich jak niestabilna astma oskrzelowa i nieodwracalna obturacja (FEV1 < 70% wartości należnej), a także wtórnych zmian narządu oddechowego (rozedma, rozstrzenie oskrzeli w przypadku Pollinex + Rye).
adrenalina, atopowe zapalenie skóry, beta-adrenolityk, choroba autoimmunologiczna, choroba infekcyjna, choroba nowotworowa, choroba układu sercowo-naczyniowego, cukrzyca typu I, FEV1, gruźlica czynna, immunoterapia alergenowa, inhibitor ACE, leczenie immunosupresyjne, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, niedobór immunologiczny, reakcja anafilaktyczna, rozedma płuc, rozstrzenie oskrzelowe, Secale cereale, stan zapalny, stwardnienie rozsiane, żyto zwyczajne