działanie ogólnoustrojowe betametazonu
Betametazon to syntetyczny glikokortykosteroid o silnym działaniu przeciwzapalnym, immunosupresyjnym i przeciwalergicznym, stosowany w terapii wielu schorzeń o podłożu zapalnym i autoimmunologicznym. Charakteryzuje się długim okresem półtrwania wynoszącym 36-54 godzin, co umożliwia rzadsze dawkowanie w porównaniu do innych steroidów.
Ogólnoustrojowe działanie betametazonu obejmuje hamowanie ekspresji genów odpowiedzialnych za syntezę cytokin prozapalnych poprzez wiązanie ze specyficznymi receptorami wewnątrzkomórkowymi. Efektem jest redukcja migracji leukocytów do miejsc objętych stanem zapalnym, zmniejszenie przepuszczalności naczyń krwionośnych oraz hamowanie aktywności fibroblastów, co prowadzi do ograniczenia procesów zapalnych.
Betametazon wpływa również na metabolizm węglowodanów, białek i tłuszczów, zwiększając glukoneogenezę w wątrobie oraz poziom glukozy we krwi. Może powodować katabolizm białek i redystrybucję tkanki tłuszczowej. W dłuższej terapii systemowej może wywoływać działania niepożądane takie jak zespół Cushinga, osteoporoza, nadciśnienie tętnicze czy wzrost ryzyka infekcji oportunistycznych.
W praktyce klinicznej betametazon podawany ogólnoustrojowo znajduje zastosowanie w leczeniu chorób reumatycznych, dermatologicznych, pulmonologicznych, hematologicznych oraz w zapobieganiu zespołowi zaburzeń oddychania u wcześniaków poprzez przyspieszenie dojrzewania płuc płodu, gdy podawany jest matce przed porodem.