właściwości przeczyszczające
Właściwości przeczyszczające to zdolność substancji lub produktów do stymulowania opróżniania jelit poprzez zwiększenie motoryki przewodu pokarmowego, zmiękczenie mas kałowych lub zwiększenie ich objętości. W medycynie klinicznej środki o działaniu przeczyszczającym są stosowane głównie w leczeniu zaparć, przygotowaniu pacjenta do badań diagnostycznych przewodu pokarmowego oraz przed zabiegami operacyjnymi.
Mechanizmy działania substancji o właściwościach przeczyszczających są zróżnicowane. Wyróżnia się środki osmotyczne (np. laktuloza, glikol polietylenowy), które zwiększają zawartość wody w jelitach; środki drażniące (np. bisakodyl, senes), które stymulują perystaltykę jelit; środki pęczniejące (np. metyloceluloza, psyllium), które zwiększają objętość stolca; oraz środki zmiękczające (np. dokuzan sodowy), które ułatwiają mieszanie tłuszczów i wody w stolcu.
Naturalne właściwości przeczyszczające wykazują liczne produkty spożywcze bogate w błonnik pokarmowy (np. otręby, nasiona lnu), suszone owoce (zwłaszcza śliwki i figi), a także produkty zawierające kwas mlekowy (jogurt, kefir) oraz niektóre zioła (kruszyna, rzewień). Długotrwałe stosowanie środków przeczyszczających, szczególnie tych o działaniu drażniącym, może prowadzić do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej oraz rozwoju zespołu leniwego jelita.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Korzeń rzewienia – Działania niepożądane
Korzeń rzewienia (Rhei radix), będący składnikiem preparatu Digestonic, wykazuje działanie przeczyszczające dzięki zawartości związków antranoidowych, których stężenie wynosi 0,31-0,45 mg reiny na 1 ml produktu. Pomimo korzystnych efektów terapeutycznych, stosowanie tego preparatu wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, takich jak reakcje alergiczne (wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy) o nieznanej częstości i nasileniu od łagodnego do ciężkiego. Dodatkowo, obecność ziela dziurawca w składzie może indukować fotosensytyzację, manifestującą się zwiększoną wrażliwością skóry na promieniowanie UV, o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego. Długotrwałe stosowanie preparatów zawierających antranoidy wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne poważne konsekwencje zdrowotne.
- Leksykon substancji czynnych
Nasienie płesznika – Przeciwwskazania stosowania
Nasienie płesznika (Plantago psyllium L. i/lub Plantago indica L.) jest stosowane jako środek przeczyszczający, jednak jego podanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Bezwzględnie nie powinno się go stosować u pacjentów z niedrożnością jelit (zarówno potencjalną, jak i istniejącą), atonią jelit, nieprawidłowymi zwężeniami przewodu pokarmowego, chorobami przełyku i wpustu żołądka oraz u osób z okrężnicą olbrzymią (megacolon). Ponadto, przeciwwskazaniem są niezdiagnozowane bóle brzucha, nudności i wymioty o nieustalonej etiologii, a także niezdiagnozowane krwawienia z odbytu, które mogą wskazywać na poważne patologie, w tym nowotwory jelita grubego. Stosowanie nasienia płesznika u pacjentów z problemami z przełykaniem lub gardłem może zwiększać ryzyko aspiracji i pogorszenia stanu klinicznego.
aspiracja, atonia jelit, ból brzucha, brak wypróżnień, choroby przełyku, dysfagia, krwawienie z odbytu, megacolon, nadwrażliwość, nasienie płesznika, niedrożność jelit, nowotwór, nudności i wymioty, okrężnica olbrzymia, perystaltyka jelit, reakcja alergiczna, właściwości przeczyszczające, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zmiana zwyczajów wypróżniania, zwężenie przewodu pokarmowego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Senes Apteo Med 28 mg sennozydów/sasz.
Preparat Senes Apteo Med zawiera 28 mg sennozydów na saszetkę, a w jednej saszetce znajduje się 825 mg liścia senesu (Sennae foliolum) oraz 275 mg owocu senesu (Sennae fructus angustifoliae). Ze względu na działanie przeczyszczające pochodnych antranoidowych, lek jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Potencjalne ryzyko obejmuje wpływ na motorykę macicy oraz możliwość przenikania aktywnych metabolitów do mleka matki, co może prowadzić do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej u matki oraz biegunek u niemowląt. Brak jest również danych dotyczących wpływu preparatu na płodność, co wymaga ostrożności u pacjentów planujących ciążę.