jawna cukrzyca
Jawna cukrzyca to stan chorobowy, w którym dochodzi do pełnoobjawowego rozwoju zaburzeń metabolicznych charakterystycznych dla cukrzycy. W przeciwieństwie do stanów przedcukrzycowych (jak nieprawidłowa tolerancja glukozy czy nieprawidłowa glikemia na czczo), jawna cukrzyca spełnia diagnostyczne kryteria tej choroby określone przez organizacje takie jak WHO czy ADA.
Rozpoznanie jawnej cukrzycy opiera się na spełnieniu jednego z następujących kryteriów: glikemia na czczo ≥126 mg/dl (7,0 mmol/l), glikemia w 2. godzinie doustnego testu tolerancji glukozy ≥200 mg/dl (11,1 mmol/l), glikemia przygodna ≥200 mg/dl z towarzyszącymi objawami hiperglikemii lub wartość HbA1c ≥6,5%. Kryteria te muszą być potwierdzone dwukrotnie, z wyjątkiem przypadków z jednoznacznymi objawami hiperglikemii.
Jawna cukrzyca wymaga wdrożenia kompleksowego leczenia, obejmującego modyfikację stylu życia oraz, w zależności od typu cukrzycy i indywidualnych potrzeb pacjenta, farmakoterapię doustnymi lekami hipoglikemizującymi, agonistami receptora GLP-1 lub insuliną. Kluczowe znaczenie ma również regularne monitorowanie parametrów metabolicznych oraz wczesne wykrywanie i leczenie powikłań cukrzycy.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Cukrzyca typu 1 – Zapobieganie i profilaktyka
Cukrzyca typu 1 (T1D) jest autoimmunologiczną chorobą charakteryzującą się destrukcją komórek beta trzustki, prowadzącą do insulinozależności. Chorobę klasyfikuje się w trzech stadiach: stadium 1 – obecność ≥2 autoprzeciwciał przy normoglikemii, stadium 2 – autoprzeciwciała z dysglikemią, oraz stadium 3 – klinicznie jawna cukrzyca. Diagnostyka przesiewowa, szczególnie u krewnych pierwszego i drugiego stopnia, umożliwia wczesne wykrycie osób zagrożonych, gdyż obecność dwóch lub więcej autoprzeciwciał wiąże się z niemal 100% ryzykiem rozwoju choroby. Profilaktyka dzieli się na pierwotną (zapobieganie autoimmunizacji), wtórną (opóźnianie progresji u osób z autoimmunizacją) oraz trzeciorzędową (zachowanie funkcji komórek beta po rozpoznaniu). Przełomem w profilaktyce wtórnej jest teplizumab – humanizowane przeciwciało monoklonalne anty-CD3, zatwierdzone przez FDA dla pacjentów ≥8 lat w stadium 2, podawane w 14-dniowej infuzji dożylnej, które opóźnia wystąpienie klinicznej cukrzycy średnio o 2-3 lata.
allel HLA, autoimmunizacja, badanie przesiewowe, choroba autoimmunologiczna, ciężka hipoglikemia, doustny test tolerancji glukozy, dysglikemia, gospodarka węglowodanowa, hydroksychlorochina, inhibitor TYK2, jawna cukrzyca, komórka beta trzustki, kwasica ketonowa, lek immunomodulujący, marker predykcyjny, nikotynamid, powikłanie mikronaczyniowe, profilaktyka pierwotna, profilaktyka trzeciorzędowa, profilaktyka wtórna, przeciwciało monoklonalne, przeciwciało monoklonalne anty-CD3, teplizumab, terapia genowa, terapia komórkami macierzystymi, terapia komórkowa, tolerancja immunologiczna