izoenzym 2C19
Izoenzym 2C19 (CYP2C19) należy do rodziny cytochromów P450 i odgrywa kluczową rolę w metabolizmie wielu leków. Jest kodowany przez gen CYP2C19 znajdujący się na chromosomie 10. Ten enzym wątrobowy jest odpowiedzialny za biotransformację około 10-15% wszystkich leków dostępnych na rynku farmaceutycznym.
CYP2C19 uczestniczy w metabolizmie ważnych grup leków, w tym inhibitorów pompy protonowej (np. omeprazol, pantoprazol), leków przeciwpłytkowych (klopidogrel), niektórych leków przeciwdepresyjnych (np. citalopram), leków przeciwpadaczkowych (np. diazepam) oraz leków przeciwmalarycznych. Jego aktywność ma bezpośredni wpływ na skuteczność i bezpieczeństwo terapii tymi preparatami.
Występuje znaczący polimorfizm genetyczny CYP2C19, co prowadzi do zróżnicowanej aktywności enzymatycznej w populacji. Wyróżnia się fenotypy: szybkich metabolizerów (EM), pośrednich metabolizerów (IM), wolnych metabolizerów (PM) oraz ultraszybkich metabolizerów (UM). Różnice te mają istotne znaczenie kliniczne, szczególnie w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym, gdzie niewłaściwy metabolizm może prowadzić do nieskuteczności terapii lub zwiększonego ryzyka działań niepożądanych.
Badanie genotypu CYP2C19 jest coraz częściej wykorzystywane w medycynie personalizowanej do optymalizacji dawkowania leków, zwłaszcza w kontekście terapii przeciwpłytkowej po zabiegach kardiologicznych. Znajomość statusu metabolicznego pacjenta pozwala na dostosowanie schematu leczenia do jego indywidualnych potrzeb, minimalizując ryzyko wystąpienia powikłań i maksymalizując skuteczność terapeutyczną.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rosutrox 5 mg
Rozuwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który determinuje jej skuteczność terapeutyczną oraz potencjalne interakcje lekowe. Po podaniu doustnym osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 5 godzinach, a jej bezwzględna biodostępność wynosi około 20%. Lek wykazuje szeroką dystrybucję (objętość dystrybucji około 134 l) i wysoki stopień wiązania z białkami osocza (~90%, głównie albuminy). Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (~10%), głównie przez izoenzym CYP2C9, z udziałem CYP2C19, 3A4 i 2D6. Metabolity N-demetylowane wykazują aktywność biologiczną zmniejszoną o około 50%, natomiast metabolity laktonowe są klinicznie nieaktywne. Eliminacja leku odbywa się głównie z kałem (~90% w postaci niezmienionej) oraz w mniejszym stopniu z moczem (~5%). Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 19 godzin, a średni klirens osoczowy to około 50 l/h (SD 21,7%). Farmakokinetyka rozuwastatyny jest liniowa, bez kumulacji po wielokrotnym podaniu.
ABCG2, BCRP, bezwzględna biodostępność, cholesterol LDL, CYP 2C9, cytochrom P450, dyslipidemia, genotypowanie, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, izoenzym 2C19, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, laktonowe pochodne, liniowa farmakokinetyka, ludzki hepatocyt, maksymalne stężenie w osoczu, N-demetylacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP-C, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, pacjent dializowany, pole pod krzywą stężenia leku, polimorfizm genetyczny, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, SLCO1B1, transporter anionów organicznych, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zaranta 30 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Zaranta, wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się maksymalnym stężeniem w osoczu po około 5 godzinach od podania doustnego oraz bezwzględną biodostępnością około 20%. Lek jest intensywnie wychwytywany przez wątrobę, z objętością dystrybucji około 134 l i wysokim (90%) wiązaniem z białkami osocza. Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (~10% dawki), głównie przez CYP2C9, z udziałem CYP2C19, 3A4 i 2D6, a jej metabolity wykazują mniejszą lub brak aktywności klinicznej. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (90% w postaci niezmienionej) oraz w mniejszym stopniu z moczem (5% niezmienionej substancji). Okres półtrwania wynosi około 19 godzin, a farmakokinetyka jest liniowa i stabilna po wielokrotnym podaniu. Nie obserwuje się istotnych różnic farmakokinetycznych związanych z wiekiem i płcią u dorosłych, a u dzieci i młodzieży z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną ekspozycja jest porównywalna lub niższa niż u dorosłych.
ABCG2, BCRP, białko transportujące OATP1B1, biodostępność, CYP2C9, cytochrom P450, dyslipidemia, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, izoenzym 2C19, izoenzym 2D6, izoenzym 3A4, klirens osoczowy, LDL-C, lipoproteiny o niskiej gęstości, ludzki hepatocyt, N-demetylowana pochodna, okres półtrwania, pochodna laktonowa, polimorfizm genetyczny SLCO1B1, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna wapniowa, skala Child-Pugh, stężenie maksymalne, transporter OATP-C