pochodna laktonowa
Pochodna laktonowa to związek chemiczny, w którym występuje pierścień laktonowy, stanowiący wewnątrzcząsteczkowy ester kwasu karboksylowego i alkoholu. W medycynie pochodne laktonowe mają szczególne znaczenie ze względu na ich szerokie spektrum aktywności biologicznej.
Liczne pochodne laktonowe występują naturalnie w roślinach jako metabolity wtórne i wykazują właściwości przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze oraz przeciwnowotworowe. Przykładami medycznie istotnych związków zawierających strukturę laktonową są statyny (np. lowastatyna, simwastatyna), stosowane w leczeniu hipercholesterolemii, oraz artemizyna i jej pochodne, wykorzystywane w terapii malarii.
W farmakologii pochodne laktonowe są cenione za ich zdolność do modulowania różnych procesów komórkowych. Ich struktura chemiczna umożliwia specyficzne oddziaływania z białkami i receptorami, co przekłada się na aktywność terapeutyczną. Charakterystyczną cechą tych związków jest ich biodostępność oraz zdolność do penetracji przez błony komórkowe, co zwiększa ich potencjał jako substancji leczniczych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rosufy 5 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Rosufy, charakteryzuje się farmakokinetyką o liniowym profilu, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po około 5 godzinach i biodostępnością około 20%. Lek wykazuje wysoki stopień wychwytu przez wątrobę, gdzie wiąże się głównie z albuminami (~90%) i ma objętość dystrybucji około 134 litrów. Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (~10%), głównie przez izoenzym CYP2C9, z powstawaniem N-demetylowanych metabolitów o aktywności zmniejszonej o 50% oraz nieaktywnych laktonowych pochodnych. Eliminacja odbywa się głównie przez kał (90% w postaci niezmienionej) oraz w mniejszym stopniu przez mocz (5% niezmienionej substancji). Okres półtrwania wynosi około 19 godzin, a klirens osoczowy około 50 l/h. Transporter OATP-C odgrywa kluczową rolę w hepatocytarnym wychwycie i eliminacji leku.
ABCG2, BCRP, białko osocza, białko transportujące, biodostępność, cholesterol LDL, ciężkie zaburzenie czynności nerek, CYP 2C19, CYP 2C9, cytochrom P450, dyslipidemia, ekspozycja na rozuwastatynę, hepatocyt, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, liniowa farmakokinetyka, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP-C, OATP1B1, okres półtrwania, pochodna laktonowa, pochodna N-demetylowana, polimorfizm genetyczny, polipeptyd transportujący aniony organiczne, reduktaza HMG-CoA, skala Child-Pugh, SLCO1B1, stężenie w osoczu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rosutrox 10 mg
Rozuwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, charakteryzuje się farmakokinetyką obejmującą szybkie osiągnięcie maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po około 5 godzinach oraz bezwzględną biodostępnością na poziomie około 20%, co wskazuje na istotny efekt pierwszego przejścia. Lek wykazuje znaczną dystrybucję tkankową (objętość dystrybucji około 134 l) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (~90%, głównie albuminami). Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (~10%), głównie przez izoenzym CYP2C9, z mniejszym udziałem CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6, a jej metabolity N-demetylowane zachowują około 50% aktywności farmakologicznej. Eliminacja odbywa się głównie przez przewód pokarmowy (~90% w postaci niezmienionej) oraz w mniejszym stopniu przez nerki (~10%, z czego 5% w formie niezmienionej). Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 19 godzin, a średni klirens osoczowy około 50 l/h, co umożliwia stosowanie leku w dawkowaniu raz na dobę bez ryzyka kumulacji.
białko transportujące BCRP, białko transportujące OATP1B1, biotransformacja, cholesterol LDL, ciężka niewydolność nerek, CYP2C9, cytochrom P450, dyslipidemia, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja ustrojowa, eliminacja leku, genotyp ABCG2, genotyp SLCO1B1, hepatocyt, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, liniowość farmakokinetyki, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pacjent dializowany, pochodna laktonowa, pochodna N-demetylowana, pole pod krzywą, polimorfizm genetyczny, profil farmakokinetyczny, skala Child-Pugh, stężenie w osoczu, transporter OATP-C, wiązanie z białkami osocza, wychwyt wątrobowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zahron 40 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Zahron, charakteryzuje się specyficzną farmakokinetyką, obejmującą maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane po około 5 godzinach oraz bezwzględną biodostępność około 20%. Lek wykazuje selektywny wychwyt wątrobowy, gdzie hamuje reduktazę HMG-CoA o ponad 90%, co jest kluczowe dla jego działania hipolipemizującego. Objętość dystrybucji wynosi około 134 l, a wiązanie z białkami osocza sięga 90%, co może wpływać na interakcje lekowe. Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (~10%), głównie przez izoenzymy CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6, z powstawaniem aktywnych N-demetylowanych metabolitów (50% aktywności leku) oraz nieaktywnych pochodnych laktonowych. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (90% dawki), a okres półtrwania wynosi średnio 19 godzin, umożliwiając dawkowanie raz na dobę. Klirens osoczowy wynosi około 50 l/h, a farmakokinetyka jest liniowa i stabilna przy długotrwałym stosowaniu.
ABCG2, albumina, BCRP, białko transportujące OATP1B1, biodostępność bezwzględna, Cmax, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, dyslipidemia, farmakokinetyka liniowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens osoczowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodna laktonowa, pochodna N-demetylowana, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, SLCO1B1, stężenie w osoczu, transporter OATP-C, wątroba, zaburzenie lipidowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Romazic 30 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Romazic, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po około 5 godzinach od podania doustnego oraz bezwzględną biodostępnością około 20%. Lek wykazuje wysokie powinowactwo do tkanki wątrobowej, z objętością dystrybucji około 134 litrów i wiązaniem z białkami osocza na poziomie 90%, głównie z albuminami. Metabolizm rozuwastatyny jest niewielki (około 10%), głównie przez izoenzymy CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6, z aktywnymi metabolitami N-demetylowanymi o około 50% aktywności biologicznej związku macierzystego. Eliminacja odbywa się głównie drogą jelitową (90% w postaci niezmienionej), a okres półtrwania wynosi około 19 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Farmakokinetyka leku jest liniowa, bez kumulacji przy wielokrotnym podawaniu, a parametry nie ulegają istotnym zmianom pod wpływem wieku czy płci.
BCRP, bezwzględna biodostępność, biotransformacja, ciężkie zaburzenie czynności nerek, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka rozuwastatyny, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, izoenzym cytochromu P450, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, maksymalne stężenie w osoczu, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodna laktonowa, pochodna N-demetylowana, pole pod krzywą, polimorfizm genetyczny, proces farmakokinetyczny, reduktaza HMG-CoA, skala Child-Pugh, transporter OATP-C - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Suvardio 5 mg
Rozuwastatyna charakteryzuje się niską biodostępnością około 20% z powodu efektu pierwszego przejścia wątrobowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 5 godzinach od podania doustnego. Lek wykazuje szeroki rozkład tkankowy (objętość dystrybucji ~134 l) i silne wiązanie z białkami osocza (~90%). Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (~10% dawki), głównie przez izoenzym CYP2C9, z udziałem CYP2C19, 3A4 i 2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu N-demetylowego (50% aktywności leku) oraz nieaktywnej pochodnej laktonowej. Rozuwastatyna hamuje ponad 90% aktywności reduktazy HMG-CoA, co stanowi podstawę jej działania hipolipemizującego. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (~90% dawki) oraz w mniejszym stopniu z moczem (~5%), a okres półtrwania wynosi około 19 godzin, bez kumulacji po wielokrotnym podaniu. Wychwyt wątrobowy jest zależny od transporterów OATP-C, co ma kluczowe znaczenie dla farmakokinetyki leku.
ABCG2, AUC, BCRP, biodostępność leku, CYP2C9, cytochrom P450, dyslipidemia, działanie hipolipemizujące, efekt pierwszego przejścia, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, liniowa farmakokinetyka, OATP-C, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, pochodna laktonowa, pochodna N-demetylowa, polimorfizm genetyczny, reduktaza HMG-CoA, skala Childa-Pugha, SLCO1B1, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rosuvastatin Krka 10 mg
Rozuwastatyna wykazuje specyficzny profil farmakokinetyczny, który wpływa na jej skuteczność w leczeniu hipercholesterolemii. Po podaniu doustnym osiąga maksymalne stężenie w osoczu po około 5 godzinach, z biodostępnością bezwzględną około 20%. Lek charakteryzuje się znaczną dystrybucją do tkanek (objętość dystrybucji ~134 l) oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (~90%, głównie albuminy). Metabolizm wątrobowy jest ograniczony (~10%), głównie przez izoenzym CYP2C9, z mniejszym udziałem CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6, co zmniejsza ryzyko interakcji lekowych. Rozuwastatyna hamuje ponad 90% aktywności reduktazy HMG-CoA, kluczowego enzymu w biosyntezie cholesterolu. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (90% dawki), a okres półtrwania wynosi około 20 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Farmakokinetyka jest liniowa, bez kumulacji przy długotrwałym stosowaniu, a parametry nie różnią się istotnie ze względu na wiek czy płeć u dorosłych pacjentów.
BCRP, biodostępność bezwzględna, CYP2C9, cytochrom P450, dyslipidemia, farmakokinetyka liniowa, hepatocyt ludzki, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, inhibitor syntezy cholesterolu, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, lipoproteina o niskiej gęstości, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodna laktonowa, pochodna N-demetylowana, polimorfizm ABCG2, polimorfizm genetyczny, polimorfizm SLCO1B1, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, transporter OATP-C, wątroba, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rosuvastatin Krka 15 mg
Rozuwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się czasem do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Cmax) około 5 godzin po podaniu doustnym oraz bezwzględną biodostępnością na poziomie około 20%, co wynika z intensywnego efektu pierwszego przejścia wątrobowego. Lek wykazuje wysokie powinowactwo do tkanki wątrobowej, z objętością dystrybucji około 134 l i wiązaniem z białkami osocza na poziomie około 90%, głównie z albuminami. Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (około 10% dawki), głównie przez izoenzym CYP2C9, z mniejszym udziałem CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6. Metabolity N-demetylowane zachowują około 50% aktywności, natomiast pochodne laktonowe są klinicznie nieaktywne. Okres półtrwania eliminacyjnego wynosi około 20 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę, a średni klirens osoczowy to około 50 l/h (CV 21,7%). Eliminacja odbywa się głównie przez przewód pokarmowy (90% z kałem, w tym dawka wchłonięta i niewchłonięta), natomiast około 5% dawki jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej.
BCRP, bezwzględna biodostępność, cholesterol LDL, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens osoczowy, liniowa farmakokinetyka, N-demetylacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP-C, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodna laktonowa, polimorfizm ABCG2, polimorfizm SLCO1B1, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, synteza cholesterolu, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zaranta 30 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Zaranta, wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się maksymalnym stężeniem w osoczu po około 5 godzinach od podania doustnego oraz bezwzględną biodostępnością około 20%. Lek jest intensywnie wychwytywany przez wątrobę, z objętością dystrybucji około 134 l i wysokim (90%) wiązaniem z białkami osocza. Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (~10% dawki), głównie przez CYP2C9, z udziałem CYP2C19, 3A4 i 2D6, a jej metabolity wykazują mniejszą lub brak aktywności klinicznej. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (90% w postaci niezmienionej) oraz w mniejszym stopniu z moczem (5% niezmienionej substancji). Okres półtrwania wynosi około 19 godzin, a farmakokinetyka jest liniowa i stabilna po wielokrotnym podaniu. Nie obserwuje się istotnych różnic farmakokinetycznych związanych z wiekiem i płcią u dorosłych, a u dzieci i młodzieży z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną ekspozycja jest porównywalna lub niższa niż u dorosłych.
ABCG2, BCRP, białko transportujące OATP1B1, biodostępność, CYP2C9, cytochrom P450, dyslipidemia, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, izoenzym 2C19, izoenzym 2D6, izoenzym 3A4, klirens osoczowy, LDL-C, lipoproteiny o niskiej gęstości, ludzki hepatocyt, N-demetylowana pochodna, okres półtrwania, pochodna laktonowa, polimorfizm genetyczny SLCO1B1, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna wapniowa, skala Child-Pugh, stężenie maksymalne, transporter OATP-C - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rosucard 10 mg
Rozuwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne istotne w leczeniu zaburzeń lipidowych. Po podaniu doustnym osiąga maksymalne stężenie w osoczu po około 5 godzinach, z bezwzględną biodostępnością około 20%. Lek charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (~134 l) oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (~90%, głównie albuminami). Metabolizm rozuwastatyny jest niski (około 10%), głównie przez izoenzym CYP2C9, z mniejszym udziałem CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6. Główne metabolity to N-demetylowane pochodne o około 50% mniejszej aktywności oraz nieaktywne klinicznie pochodne laktonowe. Okres półtrwania eliminacyjnego wynosi około 19 godzin, a klirens osoczowy około 50 l/h (odchylenie 21,7%). Eliminacja odbywa się głównie z kałem (90% w postaci niezmienionej) oraz w mniejszym stopniu z moczem (5% w postaci niezmienionej). Farmakokinetyka leku jest liniowa, bez kumulacji przy dawkowaniu raz na dobę, a parametry nie ulegają zmianie po wielokrotnym podaniu.
białko BCRP, białko osocza, białko transportujące, białko transportujące OATP1B1, biodostępność, biotransformacja, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dystrybucja tkankowa, farmakokinetyka liniowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, izoenzym cytochromu P450, klirens osoczowy, N-demetylowana pochodna, OATP-C, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodna laktonowa, polimorfizm genetyczny, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, stężenie w osoczu, zaburzenie lipidowe