gwiaździak anaplastyczny

Gwiaździak anaplastyczny (anaplastic astrocytoma) to rzadki, złośliwy nowotwór ośrodkowego układu nerwowego wywodzący się z komórek glejowych typu astrocytów. W klasyfikacji WHO nowotworów ośrodkowego układu nerwowego jest klasyfikowany jako guz stopnia III, co oznacza wysoką złośliwość, jednak niższą niż w przypadku glejaka wielopostaciowego (glioblastoma multiforme, stopień IV).

Gwiaździak anaplastyczny charakteryzuje się szybkim wzrostem, inwazyjnością oraz tendencją do naciekania otaczających tkanek mózgu. Histopatologicznie wykazuje cechy anaplazji komórkowej, zwiększoną aktywność mitotyczną oraz atypię jądrową. W badaniach obrazowych (MRI) zwykle prezentuje się jako niejednorodna masa z obszarami wzmocnienia kontrastowego, często z towarzyszącym obrzękiem okolicznych tkanek.

Leczenie gwiaździaka anaplastycznego opiera się na podejściu multimodalnym obejmującym maksymalną bezpieczną resekcję chirurgiczną, a następnie radioterapię i często chemioterapię z zastosowaniem temozolomidu. Rokowanie jest poważne, ze średnim czasem przeżycia wynoszącym około 2-3 lat, choć wprowadzenie nowych terapii celowanych, w tym inhibitorów kinazy BRAF u pacjentów z odpowiednimi mutacjami, może poprawić wyniki leczenia u wybranych chorych.

W diagnostyce molekularnej gwiaździaków anaplastycznych istotne znaczenie mają mutacje IDH1/IDH2, kodelecja 1p/19q oraz metylacja promotora MGMT, które mają wartość prognostyczną i predykcyjną. Badania genetyczne są obecnie standardem postępowania diagnostycznego, pozwalającym na precyzyjną klasyfikację nowotworu i personalizację leczenia.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl