neuro-onkolog
Neuro-onkolog to specjalista łączący wiedzę z dziedziny neurologii i onkologii, zajmujący się diagnostyką i leczeniem nowotworów układu nerwowego. Ten interdyscyplinarny profil medyczny wymaga dogłębnej znajomości zarówno funkcjonowania układu nerwowego, jak i zasad onkologii.
Specjalista w tej dziedzinie zajmuje się nowotworami pierwotnymi mózgu i rdzenia kręgowego (takimi jak glejaki, oponiaki, wyściółczaki), przerzutami nowotworowymi do ośrodkowego układu nerwowego oraz powikłaniami neurologicznymi związanymi z leczeniem onkologicznym. Neuro-onkolog koordynuje wielospecjalistyczne podejście terapeutyczne, obejmujące neurochirurgię, radioterapię, chemioterapię oraz najnowsze metody leczenia celowanego i immunoterapii.
W praktyce klinicznej neuro-onkolog odpowiada za opracowanie indywidualnych planów leczenia, monitoring odpowiedzi na terapię oraz zarządzanie objawami neurologicznymi wynikającymi z choroby nowotworowej lub jej leczenia. Specjalista ten ściśle współpracuje z innymi lekarzami w ramach konsyliów onkologicznych, gdzie wspólnie podejmowane są decyzje dotyczące optymalnego postępowania terapeutycznego dla pacjentów z nowotworami układu nerwowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Ependymoma – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Ependymoma to rzadki nowotwór wywodzący się z komórek ependymalnych wyściełających układ komorowy mózgu i kanał centralny rdzenia kręgowego. Klasyfikowany jest przez WHO jako guz stopnia I (np. podwyściółczak), II (ependymoma) lub III (ependymoma anaplastyczny), z dominacją form łagodnych (stopień I). Lokalizacja guza różni się wiekiem pacjenta – u dzieci przeważają guzy mózgowe, u dorosłych rdzeniowe. Diagnostyka opiera się na badaniu neurologicznym, MRI, CT oraz biopsji, a także punkcji lędźwiowej w celu oceny obecności komórek nowotworowych w płynie mózgowo-rdzeniowym. Objawy kliniczne zależą od lokalizacji i wielkości guza, obejmując m.in. bóle głowy, nudności, zaburzenia równowagi, deficyty neurologiczne oraz objawy wodogłowia spowodowanego blokadą przepływu płynu mózgowo-rdzeniowego. Leczenie jest wielodyscyplinarne i obejmuje przede wszystkim neurochirurgiczną resekcję guza, z dążeniem do całkowitego usunięcia (GTR), co jest kluczowym czynnikiem prognostycznym. W przypadku niepełnej resekcji stosuje się radioterapię konformalną, stereotaktyczną lub IMRT, zwłaszcza u pacjentów powyżej 12 miesięcy życia. Chemioterapia jest stosowana selektywnie, głównie w nawrotach lub rozsiewie nowotworu, z użyciem m.in. karboplatyny.
badanie neurologiczne, biopsja, chemioterapia, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, dazatynib, deficyt poznawczy, dysfagia, glikokortykosteoid, karboplatyna, klasyfikacja WHO, komórka ependymalna, kraniotomia, krwawienie mózgowe, lek przeciwdrgawkowy, lewetyracetam, limfocyt T CD8, makrofag związany z guzem, małopłytkowość, mapowanie mózgu, mielosupresja, monitorowanie śródoperacyjne, neuro-onkolog, neurochirurg, neutropenia, płyn mózgowo-rdzeniowy, podwyściółczak, punkcja lędźwiowa, radiochirurgia stereotaktyczna, radioterapia IMRT, rezonans magnetyczny, shunt, subtotalna resekcja, tomografia komputerowa, wodogłowie, zaburzenia równowagi, zespół interdyscyplinarny, zespół medyczny - Leksykon chorób i schorzeń
Rak gruczołu naczyniówkowego – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Choroid plexus carcinoma (CPC) to agresywny, złośliwy nowotwór wywodzący się z nabłonka splotu naczyniówkowego, stanowiący 10-20% guzów tego typu i 2-5% dziecięcych guzów mózgu, głównie u dzieci poniżej 2 roku życia. Charakterystyczne jest występowanie wodogłowia, prawdopodobnie związane z nadprodukcją lub zaburzeniem przepływu płynu mózgowo-rdzeniowego. Podstawą leczenia jest całkowite usunięcie guza, co jest wyzwaniem ze względu na bogate unaczynienie i niską objętość krążącej krwi. Pooperacyjna opieka pielęgniarska obejmuje monitorowanie drenów, funkcji neurologicznych oraz wczesne wykrywanie powikłań. Standardowo stosuje się chemioterapię (karboplatyna, etopozyd, winkrystyna) oraz radioterapię u dzieci powyżej 3 roku życia, z uwzględnieniem ryzyka neurotoksyczności u młodszych pacjentów. W opiece pielęgniarskiej kluczowe jest monitorowanie toksyczności hematologicznej, profilaktyka infekcji oraz wsparcie psychologiczne dla pacjentów i rodzin.
badanie genetyczne, chemioterapia wysokodawkowa, choroid plexus carcinoma, dostęp naczyniowy, etopozyd, guz splotu naczyniówkowego, karboplatyna, lek przeciwdrgawkowy, lek steroidowy, małopłytkowość, nabłonek splotu naczyniówkowego, napromienianie osi mózgowo-rdzeniowej, neuro-onkolog, neurochirurg, neutropenia, nudności i wymioty, oddział intensywnej terapii, płyn mózgowo-rdzeniowy, powikłanie infekcyjne, przeszczepienie komórek macierzystych, radiochirurgia, radioterapeuta, reakcja nadwrażliwości, toksyczność hematologiczna, winkrystyna, wodogłowie, zespół Li-Fraumeni - Leksykon chorób i schorzeń
Oligodendroglioma – Epidemiologia
Skąpodrzewiak (oligodendroglioma) stanowi 5-20% nowotworów glejowych i 1-4% pierwotnych guzów mózgu, z roczną częstością występowania 0,2-0,32/100 000 dla WHO II stopnia oraz 0,17/100 000 dla anaplastycznego WHO III stopnia. Mediana wieku diagnozy wynosi 35-47 lat dla stopnia II i 50 lat dla stopnia III, z przewagą zachorowań u mężczyzn (stosunek 1,3:1) oraz u osób rasy kaukaskiej (76,9%). U pacjentów pediatrycznych (6,5% przypadków) średni wiek diagnozy to 12±6 lat, a guzy te wykazują odmienne markery molekularne. Czynniki ryzyka obejmują dodatni wywiad rodzinny, zespoły genetyczne (Li-Fraumeni, NF1/2, Maffucci) oraz ekspozycję na promieniowanie jonizujące. Nie istnieją obecnie skuteczne metody zapobiegania ani rutynowe badania przesiewowe.
badanie MRI, badanie neurologiczne, badanie obrazowe, całkowita resekcja guza, glejak wielopostaciowy, gwiaździak anaplastyczny, kodelecja 1p/19q, lek przeciwpadaczkowy, mutacja IDH, napad padaczkowy, nerwiakowłókniakowatość typu 1, neuro-onkolog, nowotwór glejowy, obrazowanie dyfuzyjne, obrazowanie perfuzyjne, pierwotny nowotwór mózgu, promieniowanie jonizujące, radioterapia, resekcja chirurgiczna, skąpodrzewiak, spektroskopia MR, vorasidenib, zespół Li-Fraumeni, zespół Maffucciego