Enterovirus
Enterowirusy to rodzina wirusów RNA należąca do rodziny Picornaviridae, obejmująca ponad 100 serotypów, w tym wirusy polio, Coxsackie A i B, echowirusy oraz nowsze enterowirusy. Są one powszechne na całym świecie i mogą wywoływać różnorodne schorzenia – od łagodnych infekcji górnych dróg oddechowych po ciężkie choroby neurologiczne.
Zakażenie enterowirusami najczęściej następuje drogą fekalno-oralną lub oddechową. Po wniknięciu do organizmu wirusy namnażają się w układzie pokarmowym, skąd mogą przedostawać się do krwiobiegu i dalej do narządów docelowych. Charakterystyczną cechą tych patogenów jest zdolność do przetrwania w środowisku zewnętrznym przez dłuższy czas oraz oporność na wiele środków dezynfekcyjnych.
Spektrum kliniczne infekcji enterowirusowych jest bardzo szerokie – od bezobjawowych zakażeń (około 50-80% przypadków) po ciężkie zespoły chorobowe. Mogą one powodować gorączkę, zapalenie gardła, zapalenie spojówek, wysypki, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu, porażenie dziecięce (poliomyelitis) oraz zespół poporodowy.
Diagnostyka enterowirusów opiera się głównie na metodach molekularnych (RT-PCR) oraz hodowlach komórkowych. Leczenie ma charakter objawowy, gdyż nie istnieje swoista terapia przeciwwirusowa skuteczna przeciwko większości enterowirusów. W profilaktyce kluczowe znaczenie ma szczepienie przeciwko polio oraz przestrzeganie zasad higieny osobistej i środowiskowej.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Poliomyelitis jest wywoływane przez poliovirus, RNA wirus z rodziny Picornaviridae, który atakuje głównie motoneurony w rdzeniu kręgowym i pniu mózgu, prowadząc do wiotkiego niedowładu i zaniku mięśni. Istnieją trzy serotypy dzikiego poliovirusa (WPV1, WPV2, WPV3), z których WPV1 jest obecnie jedynym endemicznie występującym w Afganistanie i Pakistanie, podczas gdy WPV2 i WPV3 zostały uznane za wyeliminowane odpowiednio w 2015 i 2019 roku. W większości przypadków (72-95%) zakażenie przebiega bezobjawowo lub z łagodnymi objawami grypopodobnymi, natomiast u 1-2% dochodzi do inwazji układu nerwowego i destrukcji motoneuronów, co może skutkować porażeniem, w tym porażeniem mięśni oddechowych z ryzykiem śmierci (5-10%). Zakażenie rozprzestrzenia się głównie drogą fekalno-oralną, a okres inkubacji wynosi 7-14 dni (zakres 3-35 dni). Szczególnie narażone są dzieci poniżej 5 roku życia, osoby nieszczepione oraz immunosupresyjne. Ponadto, szczepionkopochodne poliowirusy (VDPV), zwłaszcza cVDPV2, stanowią obecnie główne źródło zakażeń w populacjach o niskim poziomie wyszczepienia, gdzie osłabiony wirus z doustnej szczepionki (OPV) może mutować i odzyskać neurowirulencję.
bariera krew-mózg, błona śluzowa gardła, doustna szczepionka przeciwko polio, droga fekalno-oralna, droga kropelkowa, Enterovirus, inaktywowana szczepionka przeciwko polio, neuron ruchowy, niedowład wiotki, niewydolność oddechowa, odporność zbiorowa, okres inkubacji, ostre porażenie wiotkie, Picornaviridae, poliovirus, przewód pokarmowy, transport aksonalny, wirus RNA, zanik mięśni, zespół post-polio -
Leksykon chorób i schorzeń
Poliomyelitis jest wywoływane przez poliowirus, jednoniciowy RNA wirus z rodziny Picornaviridae, rodzaju Enterovirus, podtypu C, z trzema serotypami (1, 2, 3), z których typ 1 odpowiada za około 85% przypadków porażenia. Zakażenie następuje głównie drogą fekalno-oralną, a wirus namnaża się początkowo w nabłonku jamy ustnej, gardła, przewodu pokarmowego oraz tkance limfatycznej, wykorzystując receptor CD155 do wnikania do komórek. Po fazie pierwotnej wiremii u większości pacjentów (ok. 95%) infekcja jest bezobjawowa lub łagodna, jednak u mniej niż 1% dochodzi do inwazji OUN, prowadzącej do porażenia wiotkiego wskutek uszkodzenia motoneuronów w rogach przednich rdzenia kręgowego i jądrach ruchowych pnia mózgu. Patogeneza obejmuje mechanizmy takie jak bezpośrednie przenikanie przez barierę krew-mózg, transport aksonalny oraz import przez zakażone monocyty, a czynniki ryzyka inwazji neurologicznej to m.in. wiek, niedawna tonsillektomia, ciąża, niedobór odporności humoralnej i wysiłek fizyczny w fazie wiremii.
apoptoza, bariera krew-mózg, droga kropelkowa, droga pokarmowa, Enterovirus, inaktywowana szczepionka przeciwko polio, jednoniciowe RNA, nagminne porażenie dziecięce, ośrodkowy układ nerwowy, Picornaviridae, poliomyelitis, porażenie wiotkie, sarkopenia, transport aksonalny, wiremia, zespół post-polio
