doustna szczepionka przeciwko polio
Doustna szczepionka przeciwko polio (OPV – Oral Polio Vaccine) to preparat zawierający atenuowane (osłabione) szczepy wirusa poliomyelitis. Podawana jest w formie kropli doustnych, co stanowi jej główną zaletę – łatwość aplikacji bez konieczności wykonywania iniekcji.
Szczepionka OPV wywołuje zarówno odporność humoralną (przeciwciała w surowicy), jak i miejscową w przewodzie pokarmowym, co jest szczególnie istotne, gdyż wirus polio namnaża się początkowo właśnie w jelitach. Indukuje ona produkcję przeciwciał IgA w błonie śluzowej jelita, blokując tym samym replikację dzikiego wirusa.
Mimo wysokiej skuteczności w zapobieganiu poliomyelitis, doustna szczepionka przeciwko polio wiąże się z rzadkim, ale istniejącym ryzykiem wywołania przypadków porażennego poliomyelitis związanego ze szczepionką (VAPP) – około 1 przypadek na 2,7 miliona podanych dawek. Z tego powodu w krajach, gdzie dzikie polio zostało wyeliminowane, często zastępuje się ją inaktywowaną szczepionką przeciwko polio (IPV) podawaną drogą iniekcji.
W globalnej inicjatywie eradykacji poliomyelitis, doustna szczepionka odegrała kluczową rolę ze względu na swoją efektywność kosztową, łatwość podania oraz zdolność do indukowania odporności zbiorowiskowej poprzez wtórne szerzenie się atenuowanego wirusa szczepionkowego wśród niezaszczepionych osób.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Poliomyelitis (nagminne porażenie dziecięce) – Zapobieganie i profilaktyka
Poliomyelitis to wysoce zakaźna choroba wirusowa atakująca układ nerwowy, prowadząca do nieodwracalnego porażenia. Brak jest leczenia przyczynowego, dlatego profilaktyka opiera się na szczepieniach. Dostępne są dwie szczepionki: inaktywowana (IPV) podawana domięśniowo oraz doustna (OPV) zawierająca osłabiony wirus. W krajach rozwiniętych, w tym USA, stosuje się wyłącznie IPV, podawaną w 4 dawkach: w 2, 4, 6-18 miesiącu oraz 4-6 roku życia. Dwie dawki IPV zapewniają 90% ochrony, a trzy dawki 99-100%. Dorośli niezaszczepieni powinni otrzymać 3 dawki IPV w schemacie 0, 4-8 tygodni i 6-12 miesięcy. Szczególne grupy ryzyka, takie jak pracownicy laboratoriów, personel medyczny i podróżujący do obszarów endemicznych, wymagają dodatkowych dawek przypominających. Przed podróżą do regionów z ryzykiem polio zaleca się dawkę przypominającą co najmniej 4 tygodnie wcześniej.
błonica, doustna szczepionka przeciwko polio, eradykacja polio, Haemophilus influenzae, immunoglobulina, inaktywowana szczepionka przeciwko polio, kampania immunizacyjna, krztusiec, nagminne porażenie dziecięce, niedobór odporności, nieodwracalne porażenie, ognisko choroby, okres inkubacji, poliomyelitis, profilaktyka poekspozycyjna, region endemiczny, szczepionka skojarzona, tężec, układ nerwowy, wirus polio, wirusowe zapalenie wątroby, wyszczepialność, zapalenie wątroby typu B - Leksykon chorób i schorzeń
Poliomyelitis (nagminne porażenie dziecięce) – Epidemiologia
Poliomyelitis, wywoływane przez poliowirusy, pozostaje wysoce zakaźną chorobą wirusową, która może prowadzić do trwałego porażenia i śmierci w wyniku unieruchomienia mięśni oddechowych. Choroba dotyczy głównie dzieci poniżej 5 roku życia, a jej globalna eradykacja jest celem GPEI od 1988 roku, co doprowadziło do redukcji przypadków o ponad 99%. Obecnie dziki wirus polio występuje endemicznie jedynie w Afganistanie i Pakistanie, a region afrykański WHO został certyfikowany jako wolny od dzikiego wirusa polio w 2020 roku. Nadzór nad polio opiera się na wykrywaniu ostrych porażeń wiotkich (AFP) u dzieci poniżej 15 roku życia, z obowiązkiem pobrania próbek kału w ciągu 48 godzin od wystąpienia objawów oraz badaniu laboratoryjnym w celu identyfikacji wirusa. Wskaźniki jakości nadzoru obejmują wykrycie co najmniej 1 przypadku AFP na 100 000 dzieci oraz pobranie odpowiednich próbek kału od minimum 80% pacjentów z AFP. Nadzór środowiskowy, polegający na badaniu próbek ścieków, uzupełnia nadzór kliniczny, umożliwiając wykrycie krążenia wirusa polio przed pojawieniem się objawów klinicznych.
- Leksykon chorób i schorzeń
Agammaglobulinemia związana z chromosomem x – Zapobieganie i profilaktyka
Agammaglobulinemia związana z chromosomem X (XLA) to rzadkie schorzenie genetyczne spowodowane mutacją genu BTK, prowadzące do braku produkcji immunoglobulin i zwiększonej podatności na infekcje. Profilaktyka obejmuje poradnictwo genetyczne, diagnostykę prenatalną (amniocenteza, biopsja kosmówki) oraz badania przesiewowe w rodzinach z historią XLA. Kluczowym elementem leczenia jest dożywne (IVIG 400-600 mg/kg co 3-4 tygodnie) lub podskórne (SCIG około 100 mg/kg co tydzień) uzupełnianie immunoglobulin, które zapobiega nawracającym infekcjom i powikłaniom narządowym. Wskazane jest także profilaktyczne stosowanie antybiotyków u pacjentów z nawracającymi zakażeniami pomimo terapii substytucyjnej. Pacjenci powinni unikać szczepionek zawierających żywe drobnoustroje, takich jak OPV, MMR, Varivax, BCG, szczepionka przeciw żółtej febrze i rotawirusom, natomiast zaleca się stosowanie inaktywowanej szczepionki przeciwko polio.
agammaglobulinemia związana z chromosomem X, amniocenteza, antybiotykoterapia profilaktyczna, badanie molekularne, badanie przesiewowe, diagnostyka prenatalna, doustna szczepionka przeciwko polio, dożylne podawanie immunoglobulin, inaktywowana szczepionka przeciwko polio, infekcja bakteryjna, kinaza tyrozynowa Brutona, mutacja genu BTK, nawracające zakażenie, niedobór odporności, poradnictwo genetyczne, profilaktyka antybiotykowa, szczepionka BCG, szczepionka przeciwko odrze, szczepionka przeciwko ospie wietrznej, szczepionka przeciwko rotawirusom, szczepionka przeciwko różyczce, szczepionka przeciwko śwince, szczepionka przeciwko żółtej febrze, terapia substytucyjna immunoglobulinami