zgorzelinowe zapalenie skóry
Zgorzelinowe zapalenie skóry (necrotizing fasciitis) to rzadka, szybko postępująca infekcja tkanek miękkich, obejmująca powięź powierzchowną i podskórną tkankę tłuszczową. Charakteryzuje się gwałtownym przebiegiem z martwicą tkanek oraz objawami ogólnoustrojowymi jak wstrząs septyczny. Czynnikami etiologicznymi mogą być bakterie tlenowe i beztlenowe, w tym paciorkowce grupy A, Staphylococcus aureus, Clostridium perfringens oraz bakterie Gram-ujemne.
W diagnostyce kluczowe jest wczesne rozpoznanie choroby na podstawie objawów klinicznych, badań laboratoryjnych (leukocytoza, podwyższone CRP i prokalcytonina) oraz badań obrazowych (USG, TK, MRI). Leczenie wymaga natychmiastowej interwencji chirurgicznej polegającej na szerokim wycięciu martwiczych tkanek oraz intensywnej antybiotykoterapii empirycznej, obejmującej zarówno bakterie tlenowe jak i beztlenowe.
Śmiertelność w zgorzelinowym zapaleniu skóry pozostaje wysoka (20-40%) pomimo nowoczesnych metod leczenia. Czynnikami ryzyka rozwoju tej choroby są cukrzyca, otyłość, immunosupresja, choroby naczyń obwodowych oraz urazy naruszające ciągłość skóry. Kluczowym elementem poprawiającym rokowanie jest wczesna diagnoza i natychmiastowe wdrożenie odpowiedniego leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dermitopic
Dermitopic, zawierający takrolimus stosowany miejscowo, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne ryzyko immunosupresji i zwiększonego wchłaniania u pacjentów z zaburzeniami bariery skórnej, takimi jak zespół Nethertona, rybia łuska blaszkowata, uogólniona erytrodermia, ropne zgorzelinowe zapalenie skóry oraz skórna postać choroby przeszczep przeciw gospodarzowi. Produkt nie jest zalecany u osób z wrodzonym lub nabytym upośledzeniem odporności oraz u pacjentów leczonych lekami immunosupresyjnymi. Podczas terapii należy unikać ekspozycji na promieniowanie UV (w tym solaria i PUVA), stosować ochronę przeciwsłoneczną oraz nie aplikować maści na podejrzane zmiany nowotworowe. U dzieci po 12 miesiącach leczenia zaleca się rozważenie przerwy w terapii w celu oceny stanu klinicznego. W badaniach klinicznych odnotowano powiększenie węzłów chłonnych u 0,8% pacjentów, które najczęściej ustępowało po leczeniu antybiotykami, jednak utrzymująca się limfadenopatia wymaga diagnostyki i monitorowania.
atopowe zapalenie skóry, choroba przeszczep przeciw gospodarzowi, erytrodermia, immunosupresja, inhibitor kalcyneuryny, limfadenopatia, mononukleoza zakaźna, niewydolność wątroby, opatrunek okluzyjny, opryszczka wargowa, opryszczka zwykła, powiększenie węzłów chłonnych, promieniowanie UV, PUVA, rybia łuska blaszkowata, takrolimus, wirus herpes simplex, wyprysk opryszczkowy, wysiew ospopodobny Kaposiego, zakażenie skóry, zapalenie mieszków włosowych, zespół Nethertona, zgorzelinowe zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zassida 25 mg/ml
Azacytydyna, substancja czynna leku Zassida, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, szczególnie w terapii zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) oraz ostrej białaczki szpikowej (AML) z 20-30% blastów w szpiku. W badaniach klinicznych, w tym AZA PH GL 2003 CL 001 oraz CALGB 9221 i 8921, działania niepożądane wystąpiły u 97% pacjentów. Najczęstsze ciężkie działania obejmowały gorączkę neutropeniczną (8,0%), niedokrwistość (2,3%), małopłytkowość (3,5%) oraz zapalenie płuc (2,5%). Reakcje hematologiczne (71,4%) takie jak neutropenia, leukopenia i małopłytkowość miały zwykle nasilenie 3-4 stopnia, natomiast zdarzenia żołądkowo-jelitowe (60,6%) – nudności i wymioty – występowały głównie z nasileniem 1-2 stopnia. Reakcje w miejscu podania odnotowano u 77,1% pacjentów, przeważnie o łagodnym przebiegu. W populacji pacjentów ≥65 lat z AML (>30% blastów) w badaniu AZA-AML-001, gorączka neutropeniczna wystąpiła u 25%, zapalenie płuc u 20,3%, a gorączka u 10,6%, z dominującymi zdarzeniami żołądkowo-jelitowymi (zaparcia 41,9%, nudności 39,8%, biegunka 36,9%) o nasileniu 1-2 stopnia.
azacytydyna, choroba śródmiąższowa płuc, gorączka neutropeniczna, krwiomocz, krwotok do oka, krwotok mózgowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok żołądkowo-jelitowy, leukopenia, małopłytkowość, martwica trzustki, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, odwodnienie, ostra białaczka szpikowa, ostra gorączkowa neutrofilowa dermatoza, pancytopenia, plamica, posocznica neutropeniczna, przewlekła białaczka mielomonocytowa, reakcja nadwrażliwości, śpiączka wątrobowa, wybroczyny, wysięk osierdziowy, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zespół lizy guza, zespół mielodysplastyczny, zgorzelinowe zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sunitinib Zentiva 12,5 mg
Sunitynib Zentiva, dostępny w kapsułkach o dawkach 12,5 mg, 25 mg, 37,5 mg i 50 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, w tym poważne powikłania zagrażające życiu, takie jak niewydolność nerek, niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, perforacja przewodu pokarmowego oraz krwotoki z różnych układów. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują zaburzenia metaboliczne (zmniejszenie apetytu), neurologiczne (zaburzenia smaku), sercowo-naczyniowe (nadciśnienie tętnicze), ogólne (uczucie zmęczenia), żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, zapalenie jamy ustnej, wymioty) oraz skórne (przebarwienia, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa). Często występują również zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość, które zwiększają ryzyko infekcji i krwawień. Nasilenie objawów może ulegać zmniejszeniu podczas kontynuacji terapii, jednak wymaga to stałego monitorowania, zwłaszcza funkcji tarczycy, ze względu na częste występowanie niedoczynności tego gruczołu.
erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, krwotok mózgowy, krwotok z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, martwica kości szczęki, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność serca, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, rabdomioliza, sunitynib, toksyczno-rozpływna nekroliza naskórka, torsade de pointes, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół ostrego rozpadu guza, zespół ręka-stopa, zespół Stevensa-Johnsona, zgorzelinowe zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Azacitidine Sandoz 100 mg
Azacytydyna, stosowana w leczeniu zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) oraz ostrej białaczki szpikowej (AML) z 20-30% blastów w szpiku, wiąże się z wysokim ryzykiem działań niepożądanych, które występują u 97% pacjentów. Najczęstsze ciężkie powikłania obejmują gorączkę neutropeniczną (8,0%), niedokrwistość (2,3%), małopłytkowość (3,5%) oraz zakażenia, takie jak posocznica neutropeniczna (0,8%) i zapalenie płuc (2,5%). U pacjentów starszych (≥65 lat) z AML i >30% blastów częstość gorączki neutropenicznej wzrasta do 25,0%, a zapalenia płuc do 20,3%. Działania niepożądane hematologiczne (71,4%) i żołądkowo-jelitowe (60,6%) są powszechne, a reakcje w miejscu podania dotyczą 77,1% pacjentów, zwykle o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu (stopień 1-2). Wśród poważnych powikłań wymienia się również krwotoki mózgowe (0,5%) i żołądkowo-jelitowe (0,8%), reakcje nadwrażliwości (0,25%) oraz zespół rozpadu guza.
azacytydyna, duszność, gorączka neutropeniczna, krwotok mózgowy, krwotok spojówkowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok żołądkowo-jelitowy, kwasica cewek nerkowych, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie okrężnicy, mielosupresja, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, ostra białaczka szpikowa, ostra gorączkowa neutrofilowa dermatoza, pancytopenia, posocznica, posocznica neutropeniczna, przewlekła białaczka mielomonocytowa, reakcja nadwrażliwości, śpiączka wątrobowa, śródmiąższowa choroba płuc, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zakażenie dróg moczowych, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza, zgorzelinowe zapalenie skóry