Działania niepożądane
Zassida 25 mg/ml
Azacytydyna, substancja czynna leku Zassida, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, szczególnie w terapii zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) oraz ostrej białaczki szpikowej (AML) z 20-30% blastów w szpiku. W badaniach klinicznych, w tym AZA PH GL 2003 CL 001 oraz CALGB 9221 i 8921, działania niepożądane wystąpiły u 97% pacjentów. Najczęstsze ciężkie działania obejmowały gorączkę neutropeniczną (8,0%), niedokrwistość (2,3%), małopłytkowość (3,5%) oraz zapalenie płuc (2,5%). Reakcje hematologiczne (71,4%) takie jak neutropenia, leukopenia i małopłytkowość miały zwykle nasilenie 3-4 stopnia, natomiast zdarzenia żołądkowo-jelitowe (60,6%) – nudności i wymioty – występowały głównie z nasileniem 1-2 stopnia. Reakcje w miejscu podania odnotowano u 77,1% pacjentów, przeważnie o łagodnym przebiegu. W populacji pacjentów ≥65 lat z AML (>30% blastów) w badaniu AZA-AML-001, gorączka neutropeniczna wystąpiła u 25%, zapalenie płuc u 20,3%, a gorączka u 10,6%, z dominującymi zdarzeniami żołądkowo-jelitowymi (zaparcia 41,9%, nudności 39,8%, biegunka 36,9%) o nasileniu 1-2 stopnia.
- Działania niepożądane leku Zassida (25 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań)
- Profil bezpieczeństwa w populacji pacjentów z MDS, CMML i AML
- Ciężkie działania niepożądane
- Najczęstsze działania niepożądane w MDS, CMML i AML (20-30% blastów)
- Działania niepożądane u pacjentów w wieku 65 lat lub starszych z AML
- Tabela działań niepożądanych związanych z terapią azacytydyną
- Opis wybranych działań niepożądanych
- Zalecenia dotyczące monitorowania pacjentów
- Kolejne rozdziały
Działania niepożądane leku Zassida (25 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań)
Azacytydyna, substancja czynna leku Zassida, jest związana z szerokim spektrum działań niepożądanych obserwowanych podczas terapii. Poniższe opracowanie przedstawia szczegółową analizę profilu bezpieczeństwa produktu leczniczego Zassida na podstawie danych z badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu produktu do obrotu.1
Profil bezpieczeństwa w populacji pacjentów z MDS, CMML i AML
W populacji dorosłych pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi (MDS), przewlekłą białaczką mielomonocytową (CMML) oraz ostrą białaczką szpikową (AML) z 20-30% blastów w szpiku, działania niepożądane związane z leczeniem azacytydyną wystąpiły aż u 97% pacjentów. Dane te pochodzą z badań klinicznych, w tym z kluczowego badania AZA PH GL 2003 CL 001 oraz badań wspomagających CALGB 9221 i CALGB 8921.2
Ciężkie działania niepożądane
Wśród najczęściej obserwowanych ciężkich działań niepożądanych w kluczowym badaniu klinicznym wyróżniono:
- Gorączkę neutropeniczną – występującą u 8,0% pacjentów
- Niedokrwistość – raportowaną u 2,3% pacjentów
Ponadto, w przeprowadzonych trzech badaniach klinicznych odnotowano inne istotne ciężkie działania niepożądane, w tym:3
- Zakażenia:
- Posocznica neutropeniczna (0,8%)
- Zapalenie płuc (2,5%) – w niektórych przypadkach prowadzące do zgonu
- Małopłytkowość (3,5%)
- Reakcje nadwrażliwości (0,25%)
- Zdarzenia krwotoczne:
- Krwotok mózgowy (0,5%)
- Krwotok żołądkowo-jelitowy (0,8%)
- Krwotok śródczaszkowy (0,5%)
Najczęstsze działania niepożądane w MDS, CMML i AML (20-30% blastów)
Podczas terapii azacytydyną najczęściej raportowano następujące kategorie działań niepożądanych:4
- Reakcje hematologiczne (71,4%):
- Małopłytkowość
- Neutropenia
- Leukopenia
Te działania niepożądane miały zazwyczaj nasilenie 3-4 stopnia.
- Zdarzenia żołądkowo-jelitowe (60,6%):
- Nudności
- Wymioty
Najczęściej o nasileniu 1-2 stopnia.
- Reakcje w miejscu podania (77,1%) – zazwyczaj o nasileniu 1-2 stopnia.
Działania niepożądane u pacjentów w wieku 65 lat lub starszych z AML
W badaniu AZA-AML-001, koncentrującym się na populacji pacjentów w wieku 65 lat lub starszych z ostrą białaczką szpikową (AML) z >30% blastów w szpiku, zaobserwowano specyficzny profil ciężkich działań niepożądanych:5
Najczęstsze ciężkie działania niepożądane (≥10%) obejmowały:
- Gorączkę neutropeniczną (25,0%)
- Zapalenie płuc (20,3%)
- Gorączkę (10,6%)
Rzadziej zgłaszane ciężkie działania niepożądane w tej grupie pacjentów to:6
- Posocznica (5,1%)
- Niedokrwistość (4,2%)
- Posocznica neutropeniczna (3,0%)
- Zakażenie dróg moczowych (3,0%)
- Małopłytkowość (2,5%)
- Neutropenia (2,1%)
- Zapalenie tkanki łącznej (2,1%)
- Zawroty głowy (2,1%)
- Duszność (2,1%)
Najczęściej zgłaszane (≥30%) działania niepożądane w tej grupie pacjentów to:7
- Zdarzenia żołądkowo-jelitowe:
- Zaparcia (41,9%)
- Nudności (39,8%)
- Biegunka (36,9%)
Zazwyczaj o nasileniu 1-2 stopnia.
- Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania:
- Gorączka (37,7%) – zazwyczaj o nasileniu 1-2 stopnia
- Zdarzenia hematologiczne:
- Gorączka neutropeniczna (32,2%)
- Neutropenia (30,1%)
Te działania miały zazwyczaj nasilenie 3-4 stopnia.
Tabela działań niepożądanych związanych z terapią azacytydyną
Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych na podstawie głównych badań klinicznych dotyczących MDS i AML oraz obserwacji po wprowadzeniu produktu zawierającego azacytydynę do obrotu.8
| Klasyfikacja układów i narządów | Bardzo często (≥1/10) | Często (≥1/100 do <1/10) | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zapalenie płuc, zakażenia dróg moczowych | Posocznica, posocznica neutropeniczna, zakażenia górnych dróg oddechowych | Zapalenie tkanki łącznej | Wstrząs septyczny | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Gorączka neutropeniczna, neutropenia, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość | Pancytopenia | Niewydolność szpiku kostnego | ||
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje nadwrażliwości | ||||
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Jadłowstręt, zmniejszenie apetytu | Odwodnienie | Zespół lizy guza | ||
| Zaburzenia psychiczne | Bezsenność | Stan splątania, lęk | |||
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy, ból głowy | Krwotok śródczaszkowy | |||
| Zaburzenia oka | Krwotok do oka, krwotok spojówkowy | ||||
| Zaburzenia serca | Wysięk osierdziowy | Zapalenie osierdzia | |||
| Zaburzenia naczyniowe | Niedociśnienie tętnicze, nadciśnienie tętnicze | ||||
| Zaburzenia układu oddechowego | Duszność, krwawienie z nosa | Wysięk opłucnowy, duszność wysiłkowa, ból gardła i krtani | Choroba śródmiąższowa płuc | ||
| Zaburzenia żołądka i jelit | Biegunka, wymioty, zaparcia, nudności, ból brzucha | Krwotok żołądkowo-jelitowy, krwotok z guzków krwawniczych, zapalenie jamy ustnej, krwawienie z dziąseł | Martwica trzustki | ||
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Niewydolność wątroby, postępująca śpiączka wątrobowa | ||||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wybroczyny, świąd, wysypka, krwiak | Plamica, łysienie, pokrzywka, rumień, wysypka plamista | Ostra gorączkowa neutrofilowa dermatoza, zgorzelinowe zapalenie skóry | ||
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Bóle stawów, bóle mięśniowo-szkieletowe | Skurcze mięśni, bóle mięśni | |||
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Niewydolność nerek, krwiomocz, zwiększone stężenie kreatyniny w surowicy | Kwasica cewkowa nerek | |||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Gorączka, zmęczenie, osłabienie, ból w klatce piersiowej, rumień w miejscu wstrzyknięcia, ból w miejscu wstrzyknięcia, reakcja w miejscu wstrzyknięcia (nieokreślona) | Siniak, krwiak, stwardnienie, wysypka, świąd, zapalenie, przebarwienie, guzek i krwotok w miejscu wstrzyknięcia, złe samopoczucie, dreszcze, krwotok w miejscu cewnika | Martwica w miejscu wstrzyknięcia | ||
| Badania diagnostyczne | Zmniejszenie masy ciała |
Opis wybranych działań niepożądanych
Działania niepożądane ze strony układu krwiotwórczego stanowią najczęstsze zagrożenia związane z terapią azacytydyną. Neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość występują bardzo często i mogą prowadzić do poważnych komplikacji, takich jak gorączka neutropeniczna czy zdarzenia krwotoczne.9
Zdarzenia żołądkowo-jelitowe, szczególnie nudności, wymioty, biegunka i zaparcia, są powszechne podczas leczenia azacytydyną. Odpowiednie leczenie objawowe oraz profilaktyka nudności i wymiotów są istotne dla poprawy komfortu pacjenta.10
Reakcje w miejscu podania występują u zdecydowanej większości pacjentów (77,1%) i zazwyczaj mają łagodne nasilenie. Obejmują one rumień, ból, siniak, stwardnienie, wysypkę i inne lokalne objawy. W rzadkich przypadkach może dojść do martwicy w miejscu wstrzyknięcia.11
Zakażenia są istotnym powikłaniem, szczególnie u pacjentów z neutropenią. Zapalenie płuc, zakażenia dróg moczowych i posocznica należą do najczęściej raportowanych ciężkich zakażeń i mogą stanowić zagrożenie życia.12
Zalecenia dotyczące monitorowania pacjentów
Ze względu na wysoką częstość występowania działań niepożądanych hematologicznych, zaleca się regularne monitorowanie morfologii krwi przed każdym cyklem leczenia oraz w razie potrzeby. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z uprzednio istniejącymi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby, gdyż mogą być bardziej narażeni na toksyczność. Ponadto, ze względu na ryzyko zakażeń, pacjenci powinni być monitorowani pod kątem objawów infekcji, a w przypadku gorączki neutropenicznej należy wdrożyć odpowiednie postępowanie przeciwbakteryjne.13
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania