Działania niepożądane
Zassida 25 mg/ml

Azacytydyna, substancja czynna leku Zassida, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, szczególnie w terapii zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) oraz ostrej białaczki szpikowej (AML) z 20-30% blastów w szpiku. W badaniach klinicznych, w tym AZA PH GL 2003 CL 001 oraz CALGB 9221 i 8921, działania niepożądane wystąpiły u 97% pacjentów. Najczęstsze ciężkie działania obejmowały gorączkę neutropeniczną (8,0%), niedokrwistość (2,3%), małopłytkowość (3,5%) oraz zapalenie płuc (2,5%). Reakcje hematologiczne (71,4%) takie jak neutropenia, leukopenia i małopłytkowość miały zwykle nasilenie 3-4 stopnia, natomiast zdarzenia żołądkowo-jelitowe (60,6%) – nudności i wymioty – występowały głównie z nasileniem 1-2 stopnia. Reakcje w miejscu podania odnotowano u 77,1% pacjentów, przeważnie o łagodnym przebiegu. W populacji pacjentów ≥65 lat z AML (>30% blastów) w badaniu AZA-AML-001, gorączka neutropeniczna wystąpiła u 25%, zapalenie płuc u 20,3%, a gorączka u 10,6%, z dominującymi zdarzeniami żołądkowo-jelitowymi (zaparcia 41,9%, nudności 39,8%, biegunka 36,9%) o nasileniu 1-2 stopnia.

Działania niepożądane leku Zassida (25 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań)

Azacytydyna, substancja czynna leku Zassida, jest związana z szerokim spektrum działań niepożądanych obserwowanych podczas terapii. Poniższe opracowanie przedstawia szczegółową analizę profilu bezpieczeństwa produktu leczniczego Zassida na podstawie danych z badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu produktu do obrotu.1

Profil bezpieczeństwa w populacji pacjentów z MDS, CMML i AML

W populacji dorosłych pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi (MDS), przewlekłą białaczką mielomonocytową (CMML) oraz ostrą białaczką szpikową (AML) z 20-30% blastów w szpiku, działania niepożądane związane z leczeniem azacytydyną wystąpiły aż u 97% pacjentów. Dane te pochodzą z badań klinicznych, w tym z kluczowego badania AZA PH GL 2003 CL 001 oraz badań wspomagających CALGB 9221 i CALGB 8921.2

Ciężkie działania niepożądane

Wśród najczęściej obserwowanych ciężkich działań niepożądanych w kluczowym badaniu klinicznym wyróżniono:

  • Gorączkę neutropeniczną – występującą u 8,0% pacjentów
  • Niedokrwistość – raportowaną u 2,3% pacjentów

Ponadto, w przeprowadzonych trzech badaniach klinicznych odnotowano inne istotne ciężkie działania niepożądane, w tym:3

  • Zakażenia:
    • Posocznica neutropeniczna (0,8%)
    • Zapalenie płuc (2,5%) – w niektórych przypadkach prowadzące do zgonu
  • Małopłytkowość (3,5%)
  • Reakcje nadwrażliwości (0,25%)
  • Zdarzenia krwotoczne:
    • Krwotok mózgowy (0,5%)
    • Krwotok żołądkowo-jelitowy (0,8%)
    • Krwotok śródczaszkowy (0,5%)

Najczęstsze działania niepożądane w MDS, CMML i AML (20-30% blastów)

Podczas terapii azacytydyną najczęściej raportowano następujące kategorie działań niepożądanych:4

  • Reakcje hematologiczne (71,4%):
    • Małopłytkowość
    • Neutropenia
    • Leukopenia

    Te działania niepożądane miały zazwyczaj nasilenie 3-4 stopnia.

  • Zdarzenia żołądkowo-jelitowe (60,6%):
    • Nudności
    • Wymioty

    Najczęściej o nasileniu 1-2 stopnia.

  • Reakcje w miejscu podania (77,1%) – zazwyczaj o nasileniu 1-2 stopnia.

Działania niepożądane u pacjentów w wieku 65 lat lub starszych z AML

W badaniu AZA-AML-001, koncentrującym się na populacji pacjentów w wieku 65 lat lub starszych z ostrą białaczką szpikową (AML) z >30% blastów w szpiku, zaobserwowano specyficzny profil ciężkich działań niepożądanych:5

Najczęstsze ciężkie działania niepożądane (≥10%) obejmowały:

  • Gorączkę neutropeniczną (25,0%)
  • Zapalenie płuc (20,3%)
  • Gorączkę (10,6%)

Rzadziej zgłaszane ciężkie działania niepożądane w tej grupie pacjentów to:6

  • Posocznica (5,1%)
  • Niedokrwistość (4,2%)
  • Posocznica neutropeniczna (3,0%)
  • Zakażenie dróg moczowych (3,0%)
  • Małopłytkowość (2,5%)
  • Neutropenia (2,1%)
  • Zapalenie tkanki łącznej (2,1%)
  • Zawroty głowy (2,1%)
  • Duszność (2,1%)

Najczęściej zgłaszane (≥30%) działania niepożądane w tej grupie pacjentów to:7

  • Zdarzenia żołądkowo-jelitowe:
    • Zaparcia (41,9%)
    • Nudności (39,8%)
    • Biegunka (36,9%)

    Zazwyczaj o nasileniu 1-2 stopnia.

  • Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania:
    • Gorączka (37,7%) – zazwyczaj o nasileniu 1-2 stopnia
  • Zdarzenia hematologiczne:
    • Gorączka neutropeniczna (32,2%)
    • Neutropenia (30,1%)

    Te działania miały zazwyczaj nasilenie 3-4 stopnia.

Tabela działań niepożądanych związanych z terapią azacytydyną

Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych na podstawie głównych badań klinicznych dotyczących MDS i AML oraz obserwacji po wprowadzeniu produktu zawierającego azacytydynę do obrotu.8

Klasyfikacja układów i narządów Bardzo często (≥1/10) Często (≥1/100 do <1/10) Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) Częstość nieznana
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zapalenie płuc, zakażenia dróg moczowych Posocznica, posocznica neutropeniczna, zakażenia górnych dróg oddechowych Zapalenie tkanki łącznej Wstrząs septyczny
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Gorączka neutropeniczna, neutropenia, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość Pancytopenia Niewydolność szpiku kostnego
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje nadwrażliwości
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Jadłowstręt, zmniejszenie apetytu Odwodnienie Zespół lizy guza
Zaburzenia psychiczne Bezsenność Stan splątania, lęk
Zaburzenia układu nerwowego Zawroty głowy, ból głowy Krwotok śródczaszkowy
Zaburzenia oka Krwotok do oka, krwotok spojówkowy
Zaburzenia serca Wysięk osierdziowy Zapalenie osierdzia
Zaburzenia naczyniowe Niedociśnienie tętnicze, nadciśnienie tętnicze
Zaburzenia układu oddechowego Duszność, krwawienie z nosa Wysięk opłucnowy, duszność wysiłkowa, ból gardła i krtani Choroba śródmiąższowa płuc
Zaburzenia żołądka i jelit Biegunka, wymioty, zaparcia, nudności, ból brzucha Krwotok żołądkowo-jelitowy, krwotok z guzków krwawniczych, zapalenie jamy ustnej, krwawienie z dziąseł Martwica trzustki
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Niewydolność wątroby, postępująca śpiączka wątrobowa
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wybroczyny, świąd, wysypka, krwiak Plamica, łysienie, pokrzywka, rumień, wysypka plamista Ostra gorączkowa neutrofilowa dermatoza, zgorzelinowe zapalenie skóry
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Bóle stawów, bóle mięśniowo-szkieletowe Skurcze mięśni, bóle mięśni
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Niewydolność nerek, krwiomocz, zwiększone stężenie kreatyniny w surowicy Kwasica cewkowa nerek
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Gorączka, zmęczenie, osłabienie, ból w klatce piersiowej, rumień w miejscu wstrzyknięcia, ból w miejscu wstrzyknięcia, reakcja w miejscu wstrzyknięcia (nieokreślona) Siniak, krwiak, stwardnienie, wysypka, świąd, zapalenie, przebarwienie, guzek i krwotok w miejscu wstrzyknięcia, złe samopoczucie, dreszcze, krwotok w miejscu cewnika Martwica w miejscu wstrzyknięcia
Badania diagnostyczne Zmniejszenie masy ciała

Opis wybranych działań niepożądanych

Działania niepożądane ze strony układu krwiotwórczego stanowią najczęstsze zagrożenia związane z terapią azacytydyną. Neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość występują bardzo często i mogą prowadzić do poważnych komplikacji, takich jak gorączka neutropeniczna czy zdarzenia krwotoczne.9

Zdarzenia żołądkowo-jelitowe, szczególnie nudności, wymioty, biegunka i zaparcia, są powszechne podczas leczenia azacytydyną. Odpowiednie leczenie objawowe oraz profilaktyka nudności i wymiotów są istotne dla poprawy komfortu pacjenta.10

Reakcje w miejscu podania występują u zdecydowanej większości pacjentów (77,1%) i zazwyczaj mają łagodne nasilenie. Obejmują one rumień, ból, siniak, stwardnienie, wysypkę i inne lokalne objawy. W rzadkich przypadkach może dojść do martwicy w miejscu wstrzyknięcia.11

Zakażenia są istotnym powikłaniem, szczególnie u pacjentów z neutropenią. Zapalenie płuc, zakażenia dróg moczowych i posocznica należą do najczęściej raportowanych ciężkich zakażeń i mogą stanowić zagrożenie życia.12

Zalecenia dotyczące monitorowania pacjentów

Ze względu na wysoką częstość występowania działań niepożądanych hematologicznych, zaleca się regularne monitorowanie morfologii krwi przed każdym cyklem leczenia oraz w razie potrzeby. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z uprzednio istniejącymi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby, gdyż mogą być bardziej narażeni na toksyczność. Ponadto, ze względu na ryzyko zakażeń, pacjenci powinni być monitorowani pod kątem objawów infekcji, a w przypadku gorączki neutropenicznej należy wdrożyć odpowiednie postępowanie przeciwbakteryjne.13

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl