Specjalne ostrzeżenia
Zassida

Podczas terapii azacytydyną (produkt Zassida) obserwuje się istotne ryzyko hematologicznych działań niepożądanych, takich jak niedokrwistość, neutropenia i małopłytkowość, szczególnie nasilone w trakcie dwóch pierwszych cykli leczenia. Zaleca się wykonywanie pełnej morfologii krwi przed każdym cyklem oraz w razie potrzeby w trakcie terapii, aby monitorować odpowiedź i toksyczność. Modyfikacja dawkowania powinna być oparta na wartościach nadiru i odpowiedzi hematologicznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy gorączki oraz krwawienia, które mogą wskazywać na powikłania hematologiczne. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, zwłaszcza z obniżonym stężeniem albuminy w surowicy poniżej 30 g/l, istnieje ryzyko postępującej śpiączki wątrobowej i zgonów, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania azacytydyny u chorych z zaawansowanymi nowotworami wątroby.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Zassida

Podczas leczenia produktem Zassida zawierającym azacytydynę konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności i monitorowanie pacjenta pod kątem potencjalnych zagrożeń. Poniżej przedstawiono najważniejsze aspekty dotyczące bezpieczeństwa stosowania tego leku.1

Toksyczność hematologiczna

Terapia azacytydyną wiąże się z występowaniem niedokrwistości, neutropenii i małopłytkowości, które są szczególnie nasilone w trakcie dwóch pierwszych cykli leczenia. W celu odpowiedniego monitorowania odpowiedzi na leczenie oraz potencjalnej toksyczności, należy wykonywać pełną morfologię krwi przed każdym cyklem terapeutycznym, a także w razie potrzeby w trakcie cyklu.2

Po podaniu zalecanej dawki w pierwszym cyklu może być konieczna modyfikacja dawkowania w kolejnych cyklach. Decyzja o zmniejszeniu dawki lub opóźnieniu jej podania powinna opierać się na wartościach nadiru (najniższych wartościach parametrów morfologii) oraz odpowiedzi hematologicznej pacjenta.3

Istotne jest odpowiednie poinstruowanie pacjenta o konieczności natychmiastowego zgłaszania epizodów gorączki. Zarówno pacjenci, jak i personel medyczny powinni zwracać szczególną uwagę na wszelkie objawy przedmiotowe i podmiotowe krwawienia, które mogą świadczyć o nasilającej się małopłytkowości.4

Zaburzenia czynności wątroby

Nie przeprowadzono formalnych badań klinicznych z udziałem pacjentów z uprzednio istniejącymi zaburzeniami czynności wątroby. U pacjentów z rozległym obciążeniem nowotworem z powodu przerzutów opisywano przypadki postępującej śpiączki wątrobowej i zgonów podczas terapii azacytydyną. Problem ten dotyczył szczególnie pacjentów, u których początkowe stężenie albuminy w surowicy było obniżone poniżej 30 g/l.<sup data-drug="Zassida" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="U pacjentów z rozległym obciążeniem nowotworem z powodu przerzutów zgłaszano występowanie postępującej śpiączki wątrobowej i zgonów podczas leczenia azacytydyną, w szczególności u tych, u których początkowe stężenie albuminy w surowicy wynosiło 5

Należy podkreślić, że azacytydyna jest przeciwwskazana u pacjentów z zaawansowanymi nowotworami złośliwymi wątroby.6

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów leczonych azacytydyną podawaną dożylnie w skojarzeniu z innymi chemioterapeutykami raportowano zaburzenia dotyczące nerek o różnym nasileniu – od zwiększonego stężenia kreatyniny w surowicy, przez niewydolność nerek, aż do zgonu.7

Odnotowano również przypadki nerkowej kwasicy cewkowej u pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową leczonych azacytydyną w połączeniu z etopozydem. Stan ten definiowano jako zmniejszenie stężenia dwuwęglanów w surowicy poniżej 20 mmol/l przy współistniejącym zasadowym odczycie moczu i hipokaliemii (stężenie potasu w surowicy poniżej 3 mmol/l).<sup data-drug="Zassida" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Dodatkowo, u 5 pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową leczonych azacytydyną i etopozydem, rozwinęła się nerkowa kwasica cewkowa, definiowana jako zmniejszenie stężenia dwuwęglanów w surowicy < 20 mmol/l związane z zasadowym odczynem moczu i hipokaliemią (stężenie potasu w surowicy 8

W przypadku wystąpienia niewyjaśnionego zmniejszenia stężenia dwuwęglanów poniżej 20 mmol/l lub zwiększenia stężenia kreatyniny lub BUN w surowicy, należy rozważyć zmniejszenie dawki lub opóźnienie podania leku.<sup data-drug="Zassida" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Jeśli wystąpi niewyjaśnione zmniejszenie stężenia dwuwęglanów (9

Konieczne jest poinstruowanie pacjentów, aby natychmiast zgłaszali lekarzowi wystąpienie skąpomoczu lub bezmoczu. Ze względu na fakt, że azacytydyna i jej metabolity są wydalane głównie przez nerki, pacjenci z zaburzeniami czynności nerek wymagają szczególnie dokładnej obserwacji w celu wykrycia potencjalnej toksyczności, mimo że w badaniach klinicznych nie odnotowano istotnych różnic w częstości występowania działań niepożądanych między pacjentami z prawidłową a zaburzoną czynnością nerek.10

Badania laboratoryjne

W ramach monitorowania bezpieczeństwa terapii zaleca się przeprowadzenie następujących badań:11

  • Testy czynnościowe wątroby – przed rozpoczęciem leczenia i przed każdym cyklem
  • Oznaczenie stężenia kreatyniny w surowicy – przed rozpoczęciem leczenia i przed każdym cyklem
  • Oznaczenie stężenia dwuwęglanów w surowicy – przed rozpoczęciem leczenia i przed każdym cyklem
  • Pełna morfologia krwi – przed rozpoczęciem leczenia i odpowiednio do potrzeb w celu kontrolowania odpowiedzi i toksyczności, jednak nie rzadziej niż przed każdym cyklem leczenia12

Choroby serca i płuc

Należy zachować szczególną ostrożność przy przepisywaniu azacytydyny pacjentom z chorobami układu sercowo-naczyniowego lub płuc w wywiadzie. W głównych badaniach rejestracyjnych (AZA PH GL 2003 CL 001 i AZA-AML-001) wykluczono pacjentów z ciężką zastoinową niewydolnością serca, klinicznie niestabilną chorobą serca lub chorobą płuc w wywiadzie, dlatego nie ustalono bezpieczeństwa stosowania oraz skuteczności azacytydyny w tej grupie pacjentów.13

Najnowsze dane z badań klinicznych wskazują na istotnie zwiększoną częstość zdarzeń dotyczących serca u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego lub płuc w wywiadzie leczonych azacytydyną.14

Przed rozpoczęciem leczenia oraz w jego trakcie warto rozważyć przeprowadzenie oceny wydolności krążeniowo-oddechowej u pacjentów z czynnikami ryzyka kardiologicznego lub pulmonologicznego.15

Martwicze zapalenie powięzi

U pacjentów leczonych azacytydyną obserwowano przypadki martwiczego zapalenia powięzi, w tym przypadki zakończone zgonem. To poważne powikłanie wymaga natychmiastowej interwencji. W przypadku rozpoznania martwiczego zapalenia powięzi, należy niezwłocznie przerwać leczenie azacytydyną i wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne.16

Zespół rozpadu guza

Pacjenci z dużym rozmiarem guza przed zastosowaniem leczenia są szczególnie narażeni na rozwój zespołu rozpadu guza. Wymagają oni ścisłej obserwacji oraz wdrożenia odpowiednich środków ostrożności, które mogą obejmować nawodnienie, monitorowanie parametrów biochemicznych oraz przygotowanie do potencjalnego leczenia powikłań tego zespołu.17

Zespół różnicowania

U pacjentów otrzymujących azacytydynę do wstrzykiwań zgłaszano przypadki zespołu różnicowania (znanego także jako zespół kwasu retinowego). To poważne powikłanie może prowadzić do zgonu, a jego objawy kliniczne mogą obejmować:18

  • Niewydolność oddechową
  • Nacieki w płucach
  • Gorączkę
  • Wysypkę
  • Obrzęk płuc
  • Obrzęk obwodowy
  • Szybki przyrost masy ciała
  • Wysięk do opłucnej
  • Wysięk do osierdzia
  • Niedociśnienie
  • Zaburzenia czynności nerek

W przypadku wystąpienia pierwszych objawów przedmiotowych i podmiotowych wskazujących na zespół różnicowania, należy rozważyć leczenie dużymi dawkami kortykosteroidów podawanych dożylnie oraz monitorowanie parametrów hemodynamicznych pacjenta. Zaleca się również czasowe przerwanie stosowania azacytydyny do wstrzykiwań do czasu ustąpienia objawów. W przypadku ponownego ich wystąpienia należy zachować szczególną ostrożność.19

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl