czynnik Stuarta-Prowera

Czynnik Stuarta-Prowera, znany również jako czynnik X, jest glikoproteiną osoczową pełniącą kluczową rolę w procesie krzepnięcia krwi. Uczestniczy w szlaku krzepnięcia jako zymogen (proenzym), który po aktywacji katalizuje przekształcenie protrombiny w trombinę, co stanowi kluczowy etap w formowaniu skrzepu.

Czynnik X jest syntetyzowany w wątrobie w procesie zależnym od witaminy K. Jego niedobór może prowadzić do zaburzeń krzepnięcia objawiających się nadmiernym krwawieniem. Deficyt czynnika Stuarta-Prowera może mieć charakter wrodzony (rzadka choroba dziedziczona autosomalnie recesywnie) lub nabyty (np. w przebiegu chorób wątroby, niedoboru witaminy K czy podczas terapii antagonistami witaminy K).

W diagnostyce laboratoryjnej, niedobór czynnika X charakteryzuje się wydłużeniem czasu protrombinowego (PT) oraz czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT). Leczenie obejmuje suplementację witaminy K (w przypadku jej niedoboru) lub podawanie koncentratów zawierających czynnik X, ewentualnie świeżo mrożonego osocza w przypadkach nagłych.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl