wrodzony niedobór czynnika IX

Wrodzony niedobór czynnika IX, znany również jako hemofilia B lub choroba Christmasa, jest dziedziczną skazą krwotoczną spowodowaną mutacją w genie F9 zlokalizowanym na chromosomie X. Charakteryzuje się zmniejszoną aktywnością czynnika IX w osoczu, co prowadzi do zaburzeń krzepnięcia krwi.

Choroba dziedziczy się recesywnie, sprzężona z chromosomem X, co oznacza, że dotyka głównie mężczyzn, podczas gdy kobiety są najczęściej bezobjawowymi nosicielkami. Ciężkość choroby zależy od poziomu aktywności czynnika IX: postać ciężka (<1%), umiarkowana (1-5%) lub łagodna (5-40%).

Objawy kliniczne obejmują samoistne krwawienia do stawów (hemartrozy), mięśni oraz przedłużone krwawienia po urazach czy zabiegach chirurgicznych. W ciężkich postaciach mogą występować spontaniczne krwotoki zagrażające życiu, szczególnie do OUN, przewodu pokarmowego czy dróg moczowych.

Diagnostyka opiera się na badaniach koagulologicznych wykazujących wydłużony czas częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT) przy prawidłowym czasie protrombinowym (PT) oraz oznaczeniu aktywności czynnika IX. Leczenie polega głównie na suplementacji brakującego czynnika w postaci koncentratów, zarówno w terapii doraźnej jak i profilaktyce.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl