białko S

Białko S to glikoproteina osocza krwi, która pełni istotną funkcję w procesie krzepnięcia jako naturalny antykoagulant. Jego głównym zadaniem jest działanie jako kofaktor dla aktywowanego białka C, które razem inaktywują czynniki Va i VIIIa, hamując w ten sposób kaskadę krzepnięcia.

W wątrobie białko S jest syntetyzowane w sposób zależny od witaminy K, co oznacza, że niedobór tej witaminy lub przyjmowanie antagonistów witaminy K (np. warfaryny) może prowadzić do zmniejszenia jego aktywności. Około 60% białka S w osoczu występuje w kompleksie z białkiem wiążącym dopełniacz C4b (C4BP), natomiast pozostałe 40% krąży w formie wolnej, która jest aktywna biologicznie.

Niedobory białka S mogą być wrodzone (mutacje w genie PROS1) lub nabyte (np. w przebiegu chorób wątroby, zespołu nerczycowego, DIC, ciąży). Niedobór ten jest istotnym czynnikiem ryzyka zakrzepicy żylnej, a pacjenci z tym zaburzeniem często doświadczają nawracających epizodów zakrzepowych, szczególnie zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej.

W diagnostyce laboratoryjnej oznacza się zarówno aktywność białka S (test funkcjonalny), jak i jego stężenie (całkowite i wolne białko S). Interpretacja wyników wymaga uwzględnienia wieku, płci oraz współistniejących stanów klinicznych pacjenta, gdyż poziomy białka S mogą fizjologicznie wahać się w różnych sytuacjach.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl