glikokortykosteroidy egzogenne
Glikokortykosteroidy egzogenne to syntetyczne odpowiedniki naturalnych hormonów wytwarzanych przez korę nadnerczy. Wykazują silne działanie przeciwzapalne, immunosupresyjne i przeciwalergiczne, dzięki czemu są szeroko stosowane w leczeniu wielu schorzeń.
Mechanizm działania glikokortykosteroidów egzogennych polega na wiązaniu się z receptorami w cytoplazmie komórki, a następnie przemieszczeniu powstałego kompleksu do jądra komórkowego, gdzie wpływa na ekspresję genów. Prowadzi to do hamowania syntezy mediatorów zapalnych, zmniejszenia migracji leukocytów do ogniska zapalnego oraz tłumienia odpowiedzi immunologicznej.
W praktyce klinicznej glikokortykosteroidy egzogenne stosuje się w leczeniu chorób autoimmunologicznych, alergicznych, dermatologicznych, pulmonologicznych, reumatologicznych oraz w transplantologii. Mogą być podawane różnymi drogami: doustnie, parenteralnie, wziewnie, donosowo, miejscowo na skórę oraz do stawów.
Długotrwałe stosowanie glikokortykosteroidów egzogennych wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych, takich jak osteoporoza, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia psychiczne, zwiększona podatność na infekcje, zaćma, jaskra oraz zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Dlatego kluczowe jest stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Hydrocortisonum Aflofarm 5 mg/g
Przedawkowanie miejscowe Hydrocortisonum Aflofarm (5 mg/g krem) wiąże się głównie z długotrwałym lub nieprawidłowym stosowaniem na rozległe powierzchnie skóry, co prowadzi do systemowego wchłaniania hydrokortyzonu octanu i poważnych powikłań ogólnoustrojowych. Kluczowe objawy przedawkowania to hiperglikemia, cukromocz oraz zespół Cushinga, a także zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, co może skutkować niewydolnością nadnerczy. U dzieci dodatkowo obserwuje się hamowanie wzrostu i rozwoju. Szczególnie narażone są osoby stosujące lek na duże powierzchnie skóry, pod opatrunkiem okluzyjnym, na uszkodzoną skórę oraz dzieci, ze względu na większy stosunek powierzchni ciała do masy.
aplikacja na skórę, cukromocz, działanie przeciwinsulinowe, glikokortykosteroidy egzogenne, glukoneogeneza, gospodarka węglowodanowa, hamowanie wzrostu, hiperglikemia, hirsutyzm, hydrokortyzon octan, konsultacja endokrynologiczna, leczenie objawowe, niewydolność nadnerczy, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, otyłość centralna, penetracja substancji czynnej, próg nerkowy, przerwanie stosowania leku, rozstępy, twarz księżycowata, ujemne sprzężenie zwrotne, wchłanianie systemowe, zaburzenia elektrolitowe, zespół Cushinga