Przedawkowanie
Hydrocortisonum Aflofarm 5 mg/g

Przedawkowanie miejscowe Hydrocortisonum Aflofarm (5 mg/g krem) wiąże się głównie z długotrwałym lub nieprawidłowym stosowaniem na rozległe powierzchnie skóry, co prowadzi do systemowego wchłaniania hydrokortyzonu octanu i poważnych powikłań ogólnoustrojowych. Kluczowe objawy przedawkowania to hiperglikemia, cukromocz oraz zespół Cushinga, a także zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, co może skutkować niewydolnością nadnerczy. U dzieci dodatkowo obserwuje się hamowanie wzrostu i rozwoju. Szczególnie narażone są osoby stosujące lek na duże powierzchnie skóry, pod opatrunkiem okluzyjnym, na uszkodzoną skórę oraz dzieci, ze względu na większy stosunek powierzchni ciała do masy.

Przedawkowanie Hydrocortisonum Aflofarm

W przypadku produktu leczniczego Hydrocortisonum Aflofarm (5 mg/g, krem) przedawkowanie związane jest przede wszystkim z długotrwałym lub nieprawidłowym miejscowym stosowaniem preparatu, zwłaszcza gdy produkt aplikowany jest na rozległe powierzchnie skóry. Takie postępowanie może prowadzić do wystąpienia szeregu poważnych powikłań ogólnoustrojowych związanych z wchłanianiem substancji czynnej. 1

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie hydrokortyzonu octanu może manifestować się poprzez różnorodne objawy kliniczne będące konsekwencją działania ogólnoustrojowego glikokortykosteroidów. Do najistotniejszych objawów przedawkowania należą: hiperglikemia, cukromocz oraz zespół Cushinga. Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem jest zahamowanie czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, które może prowadzić do poważnych zaburzeń endokrynologicznych. U dzieci dodatkowo może wystąpić hamowanie wzrostu i rozwoju, co może skutkować długofalowymi konsekwencjami zdrowotnymi. 2

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W sytuacji wystąpienia objawów przedawkowania hydrokortyzonu octanu wynikającego z jego długotrwałego stosowania miejscowego, należy wdrożyć odpowiednie działania terapeutyczne. Podstawowym elementem postępowania jest przerwanie stosowania preparatu oraz leczenie objawowe ukierunkowane na zniwelowanie występujących zaburzeń. W przypadku ciężkich powikłań konieczna może być konsultacja endokrynologiczna i wdrożenie specjalistycznego leczenia. 3

Objaw przedawkowania Opis Mechanizm powstawania Populacja szczególnego ryzyka
Hiperglikemia Podwyższone stężenie glukozy we krwi spowodowane działaniem przeciwinsulinowym kortykosteroidów i nasileniem glukoneogenezy Wchłanianie systemowe hydrokortyzonu prowadzące do zaburzenia gospodarki węglowodanowej Pacjenci z cukrzycą lub predyspozycją do cukrzycy
Cukromocz Obecność glukozy w moczu jako konsekwencja hiperglikemii i przekroczenia progu nerkowego dla reabsorpcji glukozy Bezpośrednia konsekwencja hiperglikemii Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
Zespół Cushinga Kompleks objawów obejmujący twarz księżycowatą, otyłość centralną, rozstępy, hirsutyzm, nadciśnienie, zaburzenia elektrolitowe Nadmierne ogólnoustrojowe działanie glikokortykosteroidów Wszyscy pacjenci, szczególnie stosujący lek na duże powierzchnie skóry
Zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza Upośledzenie naturalnej produkcji kortyzolu prowadzące do względnej niewydolności nadnerczy Mechanizm ujemnego sprzężenia zwrotnego przy długotrwałej ekspozycji na egzogenne glikokortykosteroidy Pacjenci stosujący lek długotrwale, szczególnie dzieci
Hamowanie wzrostu i rozwoju Spowolnienie przyrostu masy ciała i wzrastania, opóźnienie dojrzewania Wpływ na gospodarkę hormonalną i metabolizm białek Wyłącznie populacja pediatryczna

Czynniki ryzyka przedawkowania

Należy zwrócić szczególną uwagę na czynniki zwiększające ryzyko przedawkowania hydrokortyzonu octanu przy stosowaniu miejscowym. Do najważniejszych należą: 4

  • Aplikacja na duże powierzchnie skóry – zwiększa całkowitą ilość wchłoniętej substancji czynnej
  • Długotrwałe stosowanie – prowadzi do kumulacji efektów ogólnoustrojowych
  • Stosowanie pod opatrunkiem okluzyjnym – zwiększa penetrację substancji czynnej
  • Aplikacja na uszkodzoną skórę – ułatwia wchłanianie systemowe
  • Stosowanie u dzieci – ze względu na większy stosunek powierzchni ciała do masy

Warto podkreślić, że produkt Hydrocortisonum Aflofarm zawiera 5 mg hydrokortyzonu octanu w 1 g kremu, co przy nieprawidłowym stosowaniu może prowadzić do znaczącej ekspozycji ogólnoustrojowej, szczególnie u pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka. 5

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl