nadwrażliwość na metamizol
Nadwrażliwość na metamizol stanowi istotny problem kliniczny z uwagi na powszechność stosowania tego leku przeciwbólowego, przeciwgorączkowego i spazmolitycznego. Reakcje nadwrażliwości mogą przybierać różne formy kliniczne – od łagodnych reakcji skórnych po zagrażającą życiu anafilaksję czy agranulocytozę.
Mechanizmy nadwrażliwości na metamizol obejmują reakcje natychmiastowe (IgE-zależne), odpowiedzialne za objawy anafilaksji, oraz reakcje typu opóźnionego, związane z komórkami T, manifestujące się jako osutki skórne. Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem jest agranulocytoza polekowa, będąca idiosynkratyczną reakcją immunologiczną, której częstość szacuje się na 1:1000 do 1:10000 ekspozycji.
Diagnostyka nadwrażliwości na metamizol opiera się na dokładnym wywiadzie, testach skórnych (punktowych i śródskórnych) oraz testach prowokacyjnych wykonywanych w warunkach szpitalnych. U pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością konieczne jest całkowite wykluczenie metamizolu z terapii oraz wdrożenie alternatywnych metod leczenia bólu i gorączki.
Warto podkreślić, że u pacjentów z nadwrażliwością na metamizol może występować reakcja krzyżowa z innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi, co wymaga szczególnej ostrożności przy doborze alternatywnych leków przeciwbólowych. W dokumentacji medycznej należy wyraźnie odnotować informację o nadwrażliwości, a pacjenta zaopatrzyć w pisemną informację o konieczności unikania leku.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Metamizol – Przeciwwskazania stosowania
Metamizol, wykazujący działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i spazmolityczne, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na metamizol lub inne pochodne pirazolonu i pirazolidyny (np. propyfenazon, fenazon, fenylobutazon, oksyfenbutazon). Szczególną ostrożność należy zachować u osób z historią agranulocytozy lub ciężkich reakcji skórnych po tych lekach. Nie powinien być stosowany u pacjentów z zespołem astmy analgetycznej lub nietolerancją na leki przeciwbólowe objawiającą się pokrzywką, obrzękiem naczynioruchowym, skurczem oskrzeli lub reakcjami anafilaktoidalnymi na salicylany, paracetamol czy NLPZ (np. diklofenak, ibuprofen, indometacyna, naproksen). Przeciwwskazania obejmują także zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, leukopenia, niedokrwistość oraz granulocytopenia z liczbą neutrofili poniżej 1500/mm³, a także wrodzony niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej ze względu na ryzyko hemolizy oraz ostrą przerywaną porfirię wątrobową.
agranulocytoza, atonia pęcherzyka żółciowego, blok przedsionkowo-komorowy, drotaweryna, fenpiweryna, granulocytopenia, gruczolak prostaty, karmienie piersią, klirens kreatyniny, lek przeciwbólowy, leukopenia, metamizol sodu, nadwrażliwość na metamizol, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedrożność przewodu pokarmowego, niestabilność hemodynamiczna, niestabilność krążenia, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność serca, obraz morfologiczny krwi, obrzęk naczynioruchowy, pitofenon, pochodne pirazolonu, porfiria wątrobowa, reakcja anafilaktoidalna, roztwór do wstrzykiwań, skurcz oskrzeli, substancja przeciwbólowa, trzeci trymestr ciąży, zaburzenia hematopoezy, zaburzenia szpiku kostnego, zespół astmy analgetycznej - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Spasmalgon (500 mg + 2 mg + 0,02 mg)/ml
Spasmalgon w postaci roztworu do wstrzykiwań zawiera metamizol sodu 500 mg, pitofenonu chlorowodorek 2 mg oraz fenpiweryny bromek 0,02 mg w 1 ml roztworu. Lek jest wskazany do krótkotrwałego stosowania u dorosłych i młodzieży powyżej 15 lat (masa ciała >53 kg), podawany domięśniowo w dawce 2-5 ml, z możliwością powtórzenia po 6-8 godzinach. Maksymalna dawka dobowa wynosi 10 ml (5 g metamizolu sodu), a czas leczenia nie powinien przekraczać 2-3 dni. Po uzyskaniu efektu terapeutycznego zaleca się kontynuację terapii doustnymi lekami przeciwbólowymi i rozkurczowymi. Stosowanie u dzieci poniżej 15 lat jest przeciwwskazane. W przypadku braku skuteczności leczenia należy zaprzestać podawania leku.
droga domięśniowa, efekt terapeutyczny, eliminacja metabolitów, fenpiweryna, klirens kreatyniny, lek przeciwbólowy, lek rozkurczowy, metamizol sodu, nadwrażliwość na metamizol, pacjent osłabiony, pacjent w podeszłym wieku, pitofenon, pochodne pirazolonu, roztwór do wstrzykiwań, skuteczność terapeutyczna, Spasmalgon, substancja czynna, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Fenpiweryna – Dawkowanie i sposób podawania
Fenpiweryna bromek, w stężeniu 0,02 mg/ml, jest składnikiem preparatu Spasmalgon, który zawiera także metamizol sodu (500 mg/ml) oraz pitofenon chlorowodorek (2 mg/ml). Preparat podaje się wyłącznie domięśniowo, w dawce 2-5 ml co 6-8 godzin, maksymalnie do 10 ml na dobę (odpowiadającej 0,2 mg fenpiweryny bromku, 5 g metamizolu sodu i 20 mg pitofenonu). Terapia jest krótkoterminowa, trwająca 2-3 dni, po czym zaleca się przejście na doustne leki przeciwbólowe. W przypadku braku efektu terapeutycznego podawanie należy przerwać. Preparat jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży poniżej 15 roku życia oraz u osób o masie ciała poniżej 53 kg.
dawka dobowa, efekt terapeutyczny, fenpiweryny bromek, klirens kreatyniny, lek przeciwbólowy, lek rozkurczowy, metamizol sodu, nadwrażliwość na metamizol, pitofenonu chlorowodorek, pochodna pirazolonu, podanie domięśniowe, reakcja anafilaktyczna, roztwór do wstrzykiwań, Spasmalgon, stan kliniczny, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Domilgan 1000 mg
Dialginum (metamizol sodowy jednowodny 1000 mg) w postaci proszku do sporządzania roztworu doustnego jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na metamizol, inne pochodne pirazolonu i pirazolidyny (np. propyfenazon, fenazon, fenylobutazon), a także u osób z nadwrażliwością na niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zespołem astmy analgetycznej, nietolerancją leków przeciwbólowych (salicylany, paracetamol, NLPZ takie jak diklofenak, ibuprofen, indometacyna, naproksen), ciężkimi chorobami nerek i wątroby, ostrą porfirią wątrobową, supresją szpiku kostnego, agranulocytozą, leukopenią, niedokrwistością oraz wrodzonym niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany w III trymestrze ciąży ze względu na ryzyko powikłań dla płodu i matki. Preparat zawiera 82,7 mg sodu na saszetkę, co należy uwzględnić u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym lub niewydolnością serca, a także glukozę i mannitol, który może wywołać łagodne działanie przeczyszczające.
agranulocytoza, astma analgetyczna, astma oskrzelowa, cytostatyki, działanie przeczyszczające, hemoliza, leukopenia, metamizol sodowy, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na metamizol, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór odporności, niedokrwistość, niesteroidowe leki przeciwzapalne, nietolerancja leków przeciwbólowych, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenia jamy ustnej, pochodne pirazolonu, pokrzywka, polipy nosa, porfiria wątrobowa, przewlekłe zapalenie zatok, reakcja anafilaktoidalna, skurcz oskrzeli, trzeci trymestr ciąży, zaburzenia hematologiczne, zahamowanie szpiku kostnego - Leksykon substancji czynnych
Pitofenon – Dawkowanie i sposób podawania
Pitofenon, będący składnikiem preparatu Spasmalgon (2 mg/ml w roztworze do wstrzykiwań), stosowany jest w terapii ostrych bólów spastycznych dzięki działaniu przeciwbólowemu i rozkurczowemu. Zalecana dawka dla dorosłych i młodzieży powyżej 15 lat (masa ciała >53 kg) wynosi 2-5 ml domięśniowo co 6-8 godzin, z maksymalną dawką dobową 10 ml (20 mg pitofenonu i 5 g metamizolu sodu). Leczenie powinno trwać krótko (2-3 dni), a po uzyskaniu efektu terapeutycznego zaleca się kontynuację doustną. Podawanie preparatu jest przeciwwskazane u dzieci poniżej 15 lat. Należy zwrócić uwagę na ryzyko wstrząsu anafilaktycznego u pacjentów z nadwrażliwością na metamizol lub pochodne pirazolonu, dlatego podanie powinno odbywać się pod ścisłą kontrolą lekarską.
ból spastyczny, działanie przeciwbólowe, działanie rozkurczowe, eliminacja metabolitów, fenpiweryny bromek, klirens kreatyniny, lek przeciwbólowy doustny, lek rozkurczowy, metamizol sodowy, nadwrażliwość na metamizol, pitofenon, pitofenonu chlorowodorek, pochodna pirazolonu, podanie domięśniowe, produkt metabolizmu, reakcja anafilaktyczna, roztwór do wstrzykiwań, Spasmalgon, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Metamizol sodowy – Przeciwwskazania stosowania
Metamizol sodowy, wykazujący działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i spazmolityczne, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na metamizol lub inne pochodne pirazolonu i pirazolidyny, zwłaszcza po wystąpieniu agranulocytozy lub ciężkich reakcji skórnych. Nie powinien być stosowany u osób z zespołem astmy analgetycznej, nietolerancją na salicylany, paracetamol lub inne NLPZ, manifestującą się skurczem oskrzeli, pokrzywką, nieżytem nosa, obrzękiem naczynioruchowym lub reakcjami anafilaktoidalnymi. Przeciwwskazania obejmują także pacjentów z zaburzeniami czynności szpiku kostnego, chorobami układu krwiotwórczego (agranulocytoza, leukopenia, niedokrwistość), wrodzonym niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (ryzyko hemolizy), ostrą przerywaną porfirią wątrobową oraz kobiety w trzecim trymestrze ciąży. Niektóre preparaty są przeciwwskazane w całej ciąży i okresie laktacji oraz u pacjentów z ostrą niewydolnością nerek lub wątroby.
agranulocytoza, celiakia, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwgorączkowe, działanie spazmolityczne, hemoliza, jaskra z wąskim kątem, leukopenia, megacolon, metamizol sodowy, myasthenia gravis, nadwrażliwość na metamizol, napad porfirii, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór sacharazy-izomaltazy, niedociśnienie, niedokrwistość, niedrożność porażenna jelit, niestabilność hemodynamiczna, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nieżyt nosa, nużliwość mięśni, obrzęk naczynioruchowy, pochodne pirazolonu, pokrzywka, porfiria wątrobowa, reakcja anafilaktoidalna, reakcja skórna, rozrost gruczołu krokowego, skurcz oskrzeli, szpik kostny, tachykardia, trymestr ciąży, zespół astmy analgetycznej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy