jądro przykomorowe

Jądro przykomorowe (łac. nucleus paraventricularis) to struktura anatomiczna w mózgu, zlokalizowana w podwzgórzu, w bezpośrednim sąsiedztwie komory trzeciej. Jest to jedno z najważniejszych jąder podwzgórza, które pełni kluczową rolę w regulacji funkcji autonomicznych oraz endokrynnych organizmu.

Pod względem funkcjonalnym jądro przykomorowe zawiera dwa główne typy neuronów: wielkość komórkowe (magnocelularne) i drobnokomórkowe (parvocelularne). Neurony wielkość komórkowe produkują hormony: wazopresynę (ADH) i oksytocynę, które są transportowane aksoplazmatycznie do tylnego płata przysadki mózgowej. Neurony drobnokomórkowe wytwarzają m.in. kortykoliberynę (CRH), tyreoliberynę (TRH) i somatostatynę, które regulują wydzielanie hormonów przez przedni płat przysadki.

Jądro przykomorowe odgrywa istotną rolę w utrzymaniu homeostazy organizmu poprzez regulację gospodarki wodno-elektrolitowej, ciśnienia tętniczego, temperatury ciała, łaknienia oraz reakcji na stres. Zaburzenia funkcji tego jądra mogą prowadzić do różnych zaburzeń neuroendokrynnych, w tym moczówki prostej, zespołu niewłaściwego wydzielania ADH (SIADH) czy zaburzeń reakcji stresowych.

W badaniach klinicznych dysfunkcja jądra przykomorowego jest wiązana z patofizjologią wielu schorzeń, w tym zaburzeń afektywnych, otyłości, nadciśnienia tętniczego oraz zaburzeń autonomicznych. Ze względu na złożoność połączeń neuronalnych i funkcji, jądro przykomorowe stanowi ważny obszar badań neuroscience i neuroendokrynologii.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl