białko ActA
Białko ActA (Actin assembly-inducing protein) to kluczowy czynnik wirulencji bakterii Listeria monocytogenes, patogenu odpowiedzialnego za listeriozę. ActA jest białkiem powierzchniowym, które umożliwia bakteriom przemieszczanie się wewnątrz komórek gospodarza poprzez wykorzystanie cytoszkieletu aktynowego.
Mechanizm działania białka ActA polega na indukcji polimeryzacji aktyny komórki gospodarza. Białko to mimikuje aktywność białek rodziny WASP/N-WASP, rekrutując kompleks Arp2/3 i inicjując tworzenie filamentów aktynowych, co prowadzi do formowania charakterystycznych „ogonów aktynowych” napędzających ruch bakterii. Dzięki temu bakterie mogą rozprzestrzeniać się bezpośrednio z komórki do komórki, omijając odpowiedź immunologiczną gospodarza.
Z punktu widzenia medycznego, białko ActA stanowi istotny cel w badaniach nad nowymi strategiami terapeutycznymi przeciwko listeriozie. Zrozumienie molekularnego mechanizmu działania ActA pozwala również na lepsze poznanie procesów cytoszkieletowych w komórkach eukariotycznych, co ma znaczenie w badaniach nad chorobami związanymi z dysfunkcją cytoszkieletu, a także w onkologii, gdzie procesy migracji komórek odgrywają kluczową rolę.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Listeria monocytogenes to Gram-dodatnia bakteria o zdolnościach wewnątrzkomórkowych, która wywołuje listeriozę, chorobę o szerokim spektrum klinicznym, od łagodnych postaci żołądkowo-jelitowych po ciężkie zakażenia inwazyjne, w tym zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i sepsę. Patogenność L. monocytogenes opiera się na złożonym cyklu wewnątrzkomórkowym, obejmującym adhezję i inwazję komórek nabłonkowych (głównie przewodu pokarmowego) za pośrednictwem internalin (InlA, InlB), ucieczkę z fagosomu dzięki listeriolizynie O (LLO) i fosfolipazom, a także ruchliwość i rozprzestrzenianie się międzykomórkowe z udziałem białka ActA. Regulacja ekspresji czynników wirulencji odbywa się głównie przez PrfA, a także przez mechanizmy transkrypcyjne i potranslacyjne, w tym czynnik sigma B. Dawka infekcyjna u osób podatnych wynosi od 10 do 10^3 komórek, a u zdrowych powyżej 10 bakterii. L. monocytogenes wykazuje odporność na niskie pH (np. pH 5,5) i sole żółciowe, co umożliwia kolonizację przewodu pokarmowego i przejście do krwiobiegu, gdzie może wywołać bakteriemię i zakażenia narządowe, zwłaszcza u osób z upośledzoną odpornością komórkową.
bakteria Gram-dodatnia, bariera jelitowa, bariera krew-mózg, białko ActA, cytotoksyczny limfocyt T, czynnik wirulencji, fosfolipaza, internalina, Listeria monocytogenes, listeriolizyna O, listerioza, listerioza inwazyjna, listerioza nieinwazyjna, listerioza noworodkowa, mechanizm konia trojańskiego, polimeryzacja aktyny, sekwencjonowanie całego genomu, sepsa, zapalenie łożyska, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ziarniniakowe zapalenie wątroby -
Leksykon chorób i schorzeń
Listeria monocytogenes to Gram-dodatnia, fakultatywnie wewnątrzkomórkowa bakteria odpowiedzialna za listeriozę, szeroko rozpowszechniona w środowisku i zdolna do namnażania się w niskich temperaturach, co sprzyja przenoszeniu przez żywność. Patogen wykorzystuje liczne czynniki wirulencji, takie jak internaliny (InlA, InlB), listeriolizynę O (LLO), fosfolipazy (PlcA, PlcB) oraz białko ActA, które umożliwiają inwazję, ucieczkę z fagosomu, namnażanie wewnątrzkomórkowe i rozprzestrzenianie się między komórkami. Ekspresja tych czynników jest regulowana przez PrfA oraz inne regulatory (SigB, Rex, VirR/S), co pozwala na adaptację do warunków środowiskowych i optymalizację patogenności w temperaturze 37°C. Dawka infekcyjna wynosi od 10⁴ do 10⁷ komórek u osób z obniżoną odpornością i powyżej 10⁷ u osób zdrowych. L. monocytogenes przekracza barierę jelitową głównie poprzez mechanizmy zależne od InlA, LAP oraz transcytozę przez komórki M, a następnie rozprzestrzenia się do wątroby, śledziony, OUN i łożyska, wykorzystując m.in. zakażone monocyty jako „konia trojańskiego”.
bakteria wewnątrzkomórkowa, bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, białko ActA, chorioamnionitis, czynnik wirulencji, dehydrogenaza glutaminianowa, E-kadheryna, fosfolipaza, hiperwirulentny szczep, internalina, kwas lipotejchojowy, limfocyt T CD8, listeria ivanovii, Listeria monocytogenes, listeriolizyna O, listerioza, mechanizm konia trojańskiego, odporność humoralna, odporność komórkowa, odporność wrodzona, patogen pokarmowy, stres oksydacyjny, wyspa patogenności
