ropień w miejscu wstrzyknięcia
Ropień w miejscu wstrzyknięcia to lokalne zakażenie tkanek miękkich charakteryzujące się gromadzeniem się ropy w wyniku reakcji zapalnej po podaniu leku lub szczepionki drogą iniekcji. Jest to powikłanie jatrogenne, które może wystąpić po iniekcjach domięśniowych, podskórnych, dożylnych lub śródskórnych.
Głównymi czynnikami etiologicznymi ropni w miejscu wstrzyknięcia są bakterie, najczęściej Staphylococcus aureus, rzadziej paciorkowce czy bakterie Gram-ujemne. Do zakażenia może dojść wskutek niedostatecznej aseptyki, zastosowania zanieczyszczonego leku, nieprawidłowej techniki iniekcji lub w wyniku przeniesienia bakterii ze skóry pacjenta.
Objawy kliniczne obejmują zaczerwienienie, obrzęk, bolesność i ucieplenie skóry w miejscu wstrzyknięcia. W miarę rozwoju ropnia pojawia się fluktuacja, czyli wyczuwalność płynu pod napięciem. Pacjenci mogą również zgłaszać objawy ogólne jak gorączka czy złe samopoczucie, szczególnie przy większych ropniach.
Leczenie ropnia w miejscu wstrzyknięcia polega na chirurgicznym nacięciu i drenażu, co umożliwia ewakuację ropy i zmniejsza ciśnienie w tkankach. W zależności od nasilenia objawów i stanu pacjenta stosuje się również antybiotykoterapię empiryczną, którą można zmodyfikować po uzyskaniu wyników posiewu i antybiogramu.
Profilaktyka obejmuje ścisłe przestrzeganie zasad aseptyki podczas wykonywania iniekcji, prawidłową technikę podawania leków, stosowanie odpowiednich rozmiarów igieł oraz unikanie iniekcji u pacjentów z czynnymi zakażeniami skóry w miejscu planowanego wkłucia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Clindamycin Kabi 150 mg/ml
Preparat Clindamycin Kabi (150 mg/ml) zawiera klindamycynę w postaci fosforanu i jest stosowany do wstrzykiwań oraz infuzji. Najczęstszym działaniem niepożądanym jest biegunka, występująca bardzo często (≥1/10), co może wskazywać na ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego oraz zakażenia Clostridioides difficile, stanowiących poważne powikłania terapii. Inne często obserwowane działania obejmują ból i ropień w miejscu podania oraz zakrzepowe zapalenie żył (≥1/100 do <1/10). Wśród działań niepożądanych o mniejszej częstości występują zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, neutropenia, trombocytopenia, leukopenia), reakcje anafilaktyczne, dysgeuzja, zaburzenia wątroby (żółtaczka, nieprawidłowe testy wątrobowe) oraz wysypki skórne.
agranulocytoza, alkohol benzylowy, ból w miejscu wstrzyknięcia, Clostridioides difficile, dysgeuzja, eozynofilia, fosforan klindamycyny, hipotensja, leukopenia, neutropenia, nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych, ostra uogólniona osutka krostkowa, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, ropień w miejscu wstrzyknięcia, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wysypka grudkowo-plamista, wysypka pęcherzowa, zaburzenia hematologiczne, zakrzepowe zapalenie żył, zatrzymanie krążenia, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Klimicin 300 mg/2 ml (150 mg/ml)
Klimicin, zawierający klindamycynę w stężeniu 150 mg/ml, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które obejmują reakcje nadwrażliwości (w tym wstrząs anafilaktyczny i zespół Stevensa-Johnsona), zaburzenia hematologiczne (granulocytopenia, agranulocytoza, neutropenia, małopłytkowość, leukopenia, eozynofilia), oraz powikłania infekcyjne, takie jak rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego i zakażenia pochwy. Działania niepożądane klasyfikuje się według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko powikłań ze strony przewodu pokarmowego, w tym biegunki i zapalenia przełyku, a także na reakcje skórne o różnym nasileniu, od wysypki plamkowo-grudkowej po toksyczną nekrolizę naskórka (TEN) i zespół Stevensa-Johnsona (SJS).
agranulocytoza, dysfagia, enzymy wątrobowe, eozynofilia, granulocytopenia, klindamycyna, leukopenia, małopłytkowość, nadkażenie, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, osutka polekowa z eozynofilią, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, ropień w miejscu wstrzyknięcia, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wysypka odropodobna, wysypka plamkowo-grudkowa, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenie smaku, zakażenie pochwy, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie przełyku, zapalenie żyły, zatrzymanie krążenia, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B – Działania niepożądane
Antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg), stosowany w szczepionkach takich jak Engerix B i EUVAX B, jest produkowany metodą rekombinacji DNA w komórkach Saccharomyces cerevisiae. Dawkowanie wynosi 10 µg HBsAg na 0,5 ml dla szczepionek pediatrycznych oraz 20 µg HBsAg na 1 ml dla szczepionek dla dorosłych, z adjuwantem wodorotlenku glinu zwiększającym immunogenność. Profil bezpieczeństwa opiera się na badaniach klinicznych obejmujących ponad 5300 osób, potwierdzając brak tiomersalu w nowoczesnych preparatach. Najczęstsze działania niepożądane to miejscowe reakcje (ból, zaczerwienienie, obrzęk) oraz objawy ogólnoustrojowe (senność, drażliwość, zmniejszenie apetytu, gorączka ≥ 37,5ºC), które są zazwyczaj łagodne i samoograniczające się.
adjuwant, antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B, bezdech wcześniaków, choroba grypopodobna, choroba posurowicza, częstoskurcz, drgawki, encefalopatia, HBsAg, immunogenność szczepionki, liszaj płaski, małopłytkowość, neuropatia, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie mięśni, parestezja, pokrzywka, porażenie, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rekombinacja DNA, ropień w miejscu wstrzyknięcia, rumień wielopostaciowy, tiomersal, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodorotlenek glinu, zapalenie mózgu, zapalenie naczyń, zapalenie nerwów, zapalenie opon mózgowych, zapalenie stawów - Leksykon leków
Działania niepożądane – Somatuline Autogel 90 mg/dawkę
Somatuline Autogel (lanreotyd) w dawkach 60 mg, 90 mg i 120 mg wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla analogów somatostatyny, z dominującymi działaniami niepożądanymi ze strony przewodu pokarmowego. Najczęściej obserwuje się przemijającą biegunkę (≥1/10), ból brzucha, nudności, wymioty, zaparcia, wzdęcia oraz uczucie pełności i dyskomfortu. U pacjentów z guzami neuroendokrynnymi (GEP-NET) może wystąpić specyficzna biegunka tłuszczowa oraz zapalenie trzustki (częstość nieznana). Kamica żółciowa jest częstym, często bezobjawowym działaniem niepożądanym, z możliwymi powikłaniami w postaci zapalenia pęcherzyka i dróg żółciowych. Reakcje w miejscu podania, takie jak ból, zgrubienie, stwardnienie, guzek i świąd, występują często, a rzadko zgłaszano ropień. Lanreotyd może wpływać na metabolizm glukozy, powodując hipoglikemię (często), a także hiperglikemię i cukrzycę (częstość nieznana). W badaniach laboratoryjnych obserwuje się wzrost aktywności ALAT, AspAT, bilirubiny, glukozy i hemoglobiny glikozylowanej oraz zmniejszenie aktywności enzymów trzustkowych, zwłaszcza u pacjentów z GEP-NET. Często notuje się także zmniejszenie masy ciała.
akromegalia, anafilaksja, bezsenność, biegunka, biegunka tłuszczowa, ból brzucha, ból mięśniowo-szkieletowy, bradykardia zatokowa, cukrzyca, dyspepsja, enzymy trzustkowe, guzy neuroendokrynne, hemoglobina glikozylowana, hiperglikemia, hipoglikemia, hipotrychoza, kamica żółciowa, lanreotyd, łysienie, nadwrażliwość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, poszerzenie przewodów żółciowych, reakcje alergiczne, reakcje w miejscu podania, ropień w miejscu wstrzyknięcia, roztwór do wstrzykiwań, uderzenia gorąca, wymioty, wzdęcia, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia żołądka i jelit, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zaparcia, zawroty głowy, zmniejszenie apetytu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Euvax B 20 mcg antygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg)/ml, szczepionka 1-dawkowa dla dorosłych; 1 dawka (1 ml)
Szczepionka EUVAX B zawiera 20 mikrogramów antygenu powierzchniowego wirusa HBV (HBsAg) adsorbowanego na wodorotlenku glinu w dawce 1 ml. Najczęstszym działaniem niepożądanym jest ból w miejscu podania, występujący bardzo często (≥1/10). Inne reakcje miejscowe to obrzęk, rumień, stwardnienie oraz rzadziej ropień. Działania niepożądane układowe obejmują szeroki zakres objawów z różnych układów: immunologicznego (reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja), nerwowego (drgawki, hipotonia, senność, ból i zawroty głowy, omdlenia), hematologicznego (powiększenie węzłów chłonnych, małopłytkowość), sercowo-naczyniowego (częstoskurcz, obniżenie ciśnienia krwi), żołądkowo-jelitowego (nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha), skórnego (wysypka, pokrzywka, świąd, rumień) oraz mięśniowo-szkieletowego (bóle mięśni i stawów). Objawy ogólne to gorączka i zmęczenie. Częstości występowania większości działań niepożądanych poza bólem w miejscu podania są nieznane.
anoreksja, antygen HBsAg, ból mięśni, ból stawów, ból w miejscu podania, częstoskurcz, drgawki, farmakovigilance, hipotensja, hipotonia, małopłytkowość, nadwrażliwość, nieżyt nosa, nudności, obrzęk w miejscu podania, omdlenie, pokrzywka, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja anafilaktyczna, reakcja w miejscu podania, ropień w miejscu wstrzyknięcia, rumień, stwardnienie w miejscu podania, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodorotlenek glinu, zapalenie nosa i gardła - Leksykon substancji czynnych
Mycobacterium bovis – Działania niepożądane
Mycobacterium bovis w formie żywej atenuowanej, stanowiący składnik szczepionki BCG (szczep duński 1331), wywołuje przewidywane reakcje miejscowe będące wskaźnikiem prawidłowej odpowiedzi immunologicznej, takie jak stwardnienie i owrzodzenie w miejscu wstrzyknięcia, rumień, tkliwość oraz powiększenie lokalnych węzłów limfatycznych do <1 cm. Intensywne reakcje mogą prowadzić do sączącego owrzodzenia, często związane z nieprawidłową techniką podania lub nadmierną dawką. W przypadku powikłań zakaźnych lub utrzymujących się zmian miejscowych konieczna jest konsultacja specjalistyczna. Profil wrażliwości szczepu na leki przeciwgruźlicze wykazuje MIC dla izoniazydu na poziomie 0,4 mg/l, co klasyfikuje go jako średnio wrażliwy zgodnie z kryteriami dla Mycobacterium tuberculosis.
Bacillus Calmette-Guérin, bezdech, ból głowy, gorączka, izoniazyd, lek przeciwgruźliczy, minimalne stężenie hamujące, Mycobacterium bovis BCG, Mycobacterium tuberculosis, napad drgawkowy, omdlenie, owrzodzenie, powiększenie węzłów limfatycznych, profilaktyka gruźlicy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja miejscowa, ropiejące zapalenie węzłów chłonnych, ropień, ropień w miejscu wstrzyknięcia, rumień, sączące owrzodzenie, stwardnienie w miejscu wstrzyknięcia, szczepionka BCG, tkliwość uciskowa, wstrzyknięcie podskórne, zapalenie kości, zapalenie kości i szpiku - Leksykon leków
Działania niepożądane – BCG Szczepionka AJVaccines 2-8×10^6 CFU/ml
Szczepionka BCG AJVaccines (Mycobacterium bovis BCG, szczep duński 1331, żywy atenuowany) wywołuje typowe reakcje miejscowe, takie jak stwardnienie, owrzodzenie i powstanie blizny w miejscu iniekcji, a także powiększenie lokalnych węzłów chłonnych do 1 cm, co jest naturalną odpowiedzią immunologiczną. Działania niepożądane występują z różną częstością: niezbyt często (1-10/1000) obserwuje się powiększenie węzłów chłonnych >1 cm, ból głowy, gorączkę, owrzodzenie w miejscu podania; rzadko (1-10/10000) występują zapalenie kości i szpiku, ropiejące zapalenie węzłów chłonnych, ropień w miejscu iniekcji, reakcje anafilaktyczne i alergiczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na wcześniaki urodzone ≤28. tygodnia ciąży, u których odnotowano przypadki bezdechu po szczepieniu, a także na możliwość wystąpienia omdleń, napadów i drgawek po podaniu szczepionki.
bezdech, drgawka, izoniazyd, lek przeciwprątkowy, minimalne stężenie hamujące, monitorowanie działań niepożądanych, Mycobacterium bovis BCG, Mycobacterium tuberculosis, napad, niedojrzały wcześniak, omdlenie, powiększenie węzłów limfatycznych, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, ropiejące zapalenie węzłów chłonnych, ropień, ropień w miejscu wstrzyknięcia, rumień, stwardnienie miejscowe, szczep duński 1331, szczepionka BCG, tkliwość uciskowa, wstrzyknięcie podskórne, wstrzyknięcie śródskórne, zakażenie prątkami, zapalenie kości, zapalenie kości i szpiku - Leksykon leków
Działania niepożądane – Myrelez 60 mg
Lanreotyd, substancja czynna leku Myrelez, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które są zbliżone we wszystkich wskazaniach terapeutycznych, w tym u pacjentów z akromegalią oraz guzami neuroendokrynnymi (GEP-NET). Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują biegunkę, ból brzucha, nudności, wymioty, zaparcia oraz wzdęcia, z częstością bardzo częstą (≥1/10). Kamica żółciowa, często bezobjawowa, występuje często, a u pacjentów z akromegalią notowano także poszerzenie przewodów żółciowych. Reakcje w miejscu podania, takie jak ból, zgrubienie, stwardnienie czy guzki, są również często obserwowane. Dodatkowo, lanreotyd może powodować zaburzenia gospodarki węglowodanowej, w tym hipoglikemię, hiperglikemię oraz cukrzycę, co wymaga monitorowania glikemii, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą lub stanami przedcukrzycowymi.
akromegalia, anafilaksja, astenia, biegunka, biegunka tłuszczowa, ból brzucha, ból głowy, bradykardia zatokowa, cukrzyca, dyspepsja, GEP-NET, guz neuroendokrynny, hiperglikemia, hipoglikemia, hipotrychoza, kamica żółciowa, lanreotyd, luźne stolce, łysienie, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, ospałość, poszerzenie przewodów żółciowych, reakcja alergiczna, ropień w miejscu wstrzyknięcia, uderzenia gorąca, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zawroty głowy