stwardnienie miejscowe

Stwardnienie miejscowe, znane również jako morphea, to rzadka choroba autoimmunologiczna zaliczana do grupy twardzin ograniczonych. Charakteryzuje się występowaniem ograniczonych, zapalnych zmian skórnych, które z czasem ulegają stwardnieniu i włóknieniu. W przeciwieństwie do twardziny układowej, stwardnienie miejscowe zazwyczaj nie obejmuje narządów wewnętrznych.

Zmiany skórne w morphea początkowo mają charakter rumieniowo-obrzękowy lub fioletowawy, a następnie przechodzą w twarde, blade lub lekko przebarwione plamy z charakterystycznym „porcelanowym” wyglądem. W zależności od typu klinicznego, zmiany mogą występować jako pojedyncze ogniska, zmiany linearne (szczególnie u dzieci) lub uogólnione (rozsiane po całym ciele).

Etiologia schorzenia pozostaje nie w pełni wyjaśniona, ale w patogenezie uwzględnia się rolę czynników genetycznych, autoimmunologicznych, naczyniowych oraz środowiskowych, takich jak urazy, infekcje czy leki. Diagnostyka opiera się głównie na obrazie klinicznym i badaniu histopatologicznym, a w przypadkach wątpliwych wskazane jest wykonanie biopsji skóry.

Leczenie stwardnienia miejscowego zależy od rozległości zmian i aktywności choroby. W terapii stosuje się miejscowe glikokortykosteroidy, inhibitory kalcyneuryny, fototerapię (UVA1, PUVA), a w ciężkich przypadkach – leczenie ogólne, w tym metotreksatem, mykofenolanatem mofetylu lub innymi lekami immunosupresyjnymi. Przebieg choroby jest zwykle przewlekły, z okresami samoistnej remisji i zaostrzeń.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl