drgawka gorączkowa
Drgawka gorączkowa to napad drgawkowy występujący u dzieci, zwykle w wieku od 6 miesięcy do 5 lat, związany z gwałtownym wzrostem temperatury ciała, najczęściej powyżej 38°C. Jest to najczęstszy rodzaj napadów drgawkowych w populacji pediatrycznej, dotykający około 2-5% dzieci.
Wyróżnia się drgawki gorączkowe proste i złożone. Drgawki proste trwają krócej niż 15 minut, mają charakter uogólniony i nie powtarzają się w ciągu 24 godzin. Drgawki złożone trwają dłużej, mogą mieć charakter ogniskowy, powtarzać się w ciągu doby lub prowadzić do dłuższych deficytów neurologicznych po ustąpieniu napadu.
Patogeneza drgawek gorączkowych nie jest w pełni wyjaśniona, ale uważa się, że istotną rolę odgrywają predyspozycje genetyczne oraz mechanizmy związane z niedojrzałością układu nerwowego. Czynniki ryzyka obejmują wywiad rodzinny, opóźnienie rozwoju psychoruchowego oraz krótki czas trwania gorączki przed wystąpieniem napadu.
Diagnostyka obejmuje wykluczenie innych przyczyn drgawek, zwłaszcza neuroinfekcji. W przypadku pierwszego epizodu drgawek gorączkowych lub gdy obraz kliniczny budzi niepokój, zaleca się wykonanie badań laboratoryjnych, w tym badania płynu mózgowo-rdzeniowego. Badania obrazowe i EEG nie są rutynowo zalecane przy typowych drgawkach gorączkowych prostych.
Leczenie ostrego napadu drgawek gorączkowych obejmuje zabezpieczenie drożności dróg oddechowych, ułożenie dziecka w pozycji bezpiecznej oraz podanie leków przeciwdrgawkowych (najczęściej diazepamu). Profilaktyka farmakologiczna nie jest rutynowo zalecana, natomiast istotne jest edukowanie rodziców odnośnie postępowania podczas napadu oraz skuteczne leczenie gorączki.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Diazepam Genoptim 5 mg
Diazepam, substancja czynna preparatu Diazepam Genoptim (ATC N05BA01), jest benzodiazepiną o wielokierunkowym działaniu farmakodynamicznym, polegającym na wzmocnieniu transmisji GABAergicznej poprzez modulację receptorów GABA-A. Mechanizm ten skutkuje nasileniem hamowania neuronalnego, co przekłada się na cztery główne efekty terapeutyczne: działanie przeciwlękowe, nasenno-uspokajające, miorelaksacyjne oraz przeciwdrgawkowe. Preparat dostępny jest w formie tabletek zawierających 2 mg lub 5 mg diazepamu, z dodatkiem laktozy jednowodnej (odpowiednio 168,1 mg i 165,1 mg), co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy. Tabletki są okrągłe, białe, o średnicy 8 mm, z linią podziału umożliwiającą precyzyjne dawkowanie.
anksjolityk pochodny benzodiazepiny, benzodiazepina, diazepam, drgawka gorączkowa, działanie anksjolityczne, działanie miorelaksacyjne, działanie nasenno-uspokajające, działanie przeciwdrgawkowe, działanie przeciwlękowe, działanie sedatywne, GABA, hamowanie neuronalne, kwas gamma-aminomasłowy, napad paniki, ośrodkowy układ nerwowy, premedykacja, receptor benzodiazepinowy, receptor GABA-A, stan padaczkowy, stan spastyczny, transmisja GABAergiczna, układ limbiczny, wyładowanie padaczkowe, zaburzenie lękowe, zaburzenie lękowe uogólnione - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Relsed 4 mg/ml (10 mg/2,5 ml)
Relsed w formie mikrowlewki doodbytniczej zawiera 10 mg diazepamu w 2,5 ml roztworu (4 mg/ml) i jest wskazany do szybkiego leczenia stanów napadowych, takich jak drgawki gorączkowe u dzieci, stan padaczkowy oraz rzucawka ciężarnych. Preparat stanowi alternatywę dla podania dożylnego, szczególnie w warunkach przedszpitalnych lub gdy dostęp dożylny jest utrudniony. Ponadto, Relsed jest stosowany w leczeniu napadów lęku, stanów ze zwiększonym napięciem mięśniowym (w tym tężca) oraz jako premedykacja przed zabiegami diagnostycznymi i chirurgicznymi, zapewniając efekt sedacyjny, anksjolityczny i miorelaksacyjny. Droga doodbytnicza umożliwia szybkie uzyskanie efektu terapeutycznego, co jest kluczowe w stanach zagrożenia życia i nagłych sytuacjach klinicznych.
depresja oddechowa, diazepam, drgawka gorączkowa, działanie anksjolityczne, efekt miorelaksacyjny, efekt przeciwdrgawkowy, mikrowlewka doodbytnicza, napad lęku, napad paniki, ośrodkowy układ nerwowy, premedykacja, rzucawka ciężarnych, sedacja pooperacyjna, stan drgawkowy, stan napadowy, stan padaczkowy, tężec, wzmożone napięcie mięśniowe - Leksykon chorób i schorzeń
Padaczka skroniowa – Epidemiologia
Padaczka skroniowa (TLE) jest najczęstszą postacią padaczki ogniskowej u dorosłych, stanowiącą około 60% przypadków padaczki ogniskowej i 40% wszystkich przypadków padaczki. Epidemiologia wskazuje na chorobowość TLE na poziomie 1,7/1000 osób (dane z Rochester, 1960), przy globalnej częstości padaczki wynoszącej 4-10/1000 osób. Padaczka przyśrodkowa skroniowa (MTLE) odpowiada za około 80% napadów skroniowych i jest często lekooporna – około 30% pacjentów rozwija oporność na leczenie farmakologiczne, co wymaga rozważenia kwalifikacji do leczenia chirurgicznego. Stwardnienie przyśrodkowe skroniowe (MTS) jest główną patologią lekoopornej TLE, stanowiącą 23-29% przyczyn u dzieci, a także kluczowym wskazaniem do interwencji chirurgicznej. Diagnostyka wymaga zaawansowanych badań MRI i EEG, a w przypadku braku zmian w MRI rozważa się etiologie autoimmunologiczne, genetyczne oraz ukryte encefalocoele. Wideo-EEG pozostaje złotym standardem w identyfikacji napadów, jednak semiologia napadów, zwłaszcza u dzieci i osób z autyzmem, wymaga dalszej walidacji i rozwoju biomarkerów klinicznych.
drgawka gorączkowa, dysplazja korowa ogniskowa, lek przeciwpadaczkowy, lekooporność, lobektomia skroniowa, napad niepadaczkowy, napad płata skroniowego, padaczka autoimmunologiczna, padaczka odruchowa, padaczka ogniskowa, padaczka płata skroniowego, padaczka skroniowa, rezonans magnetyczny, stwardnienie hipokampa, stymulacja elektryczna, zaburzenie nastroju, zespół padaczkowy - Leksykon chorób i schorzeń
Wysoka temperatura (gorączka) u dzieci – Etiologia i przyczyny
Gorączka u dzieci definiowana jest jako temperatura ciała ≥38°C i stanowi objaw wskazujący na aktywację układu odpornościowego w odpowiedzi na infekcję lub inny proces zapalny. Najczęstszą etiologią są infekcje wirusowe, które zwykle powodują gorączkę w zakresie 38,4-40°C utrzymującą się 2-3 dni, natomiast infekcje bakteryjne, choć rzadsze, mogą wymagać antybiotykoterapii i wiążą się z większym ryzykiem powikłań. Szczególną uwagę należy zwrócić na noworodki i niemowlęta do 3 miesiąca życia, u których gorączka ≥38°C wymaga pilnej diagnostyki ze względu na wysokie ryzyko inwazyjnych infekcji bakteryjnych (3-5% bakteriemii, 1,1-2,7% zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych). Gorączka może również wystąpić w przebiegu chorób autoimmunologicznych, nowotworów, reakcji poszczepiennych czy zespołów gorączki okresowej (np. PFAPA). Wysokość gorączki nie jest jednoznacznym wskaźnikiem ciężkości choroby, jednak temperatura ≥39°C u niemowląt poniżej 6 miesiąca życia wiąże się ze zwiększonym ryzykiem poważnej infekcji bakteryjnej.
aftowe zapalenie jamy ustnej, bakteriemia, białaczka, chłoniak, choroba Kawasakiego, choroba zapalna jelit, cytokina, drgawka gorączkowa, gastroenteritis, gorączka nieznanego pochodzenia, gorączka reumatyczna, gorączka u dzieci, hipertermia, infekcja bakteryjna, infekcja górnych dróg oddechowych, infekcja wirusowa, interleukina-1, inwazyjna infekcja bakteryjna, krztusiec, meningitis, MIS-C, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, odwodnienie, ospa wietrzna, otitis media, paciorkowcowe zapalenie gardła, płonica, posocznica, prostaglandyna, przegrzanie organizmu, roseola, rumień nagły, sepsa, syncytialny wirus oddechowy, szkarlatyna, udar cieplny, ząbkowanie, zakażenie układu moczowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok, zapalenie żołądka i jelit - Leksykon chorób i schorzeń
Drgawki gorączkowe – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Drgawki gorączkowe występują u dzieci w wieku 6 miesięcy do 5 lat przy gorączce powyżej 38°C, bez infekcji OUN. Proste drgawki gorączkowe nie zwiększają długoterminowej śmiertelności, natomiast złożone mogą wiązać się z niewielkim wzrostem śmiertelności (skorygowany współczynnik 1,99 w ciągu 2 lat). Ryzyko nawrotów wynosi około 32-33%, z 75% nawrotów w ciągu roku, a czynniki ryzyka to m.in. młodszy wiek, szybkie wystąpienie drgawek po gorączce, wysoka temperatura (40°C) i dodatni wywiad rodzinny. Ryzyko rozwoju padaczki po prostych drgawkach wynosi 2-2,4%, a po złożonych wzrasta do 6-49% w zależności od liczby cech złożonych. Proste drgawki nie wpływają negatywnie na rozwój neurokognitywny, choć złożone mogą wiązać się z deficytami pamięci i zwiększonym ryzykiem ADHD, szczególnie u chłopców.
ADHD, badanie kohortowe, bezwzględna liczba limfocytów, bezwzględna liczba neutrofili, białko C-reaktywne, drgawka gorączkowa, elektroencefalogram, gorączka, hemoglobina, infekcja ośrodkowego układu nerwowego, lek przeciwpadaczkowy, morfologia krwi, napad drgawkowy, napad nieprowokowany, padaczka, płytki krwi, prosta drgawka gorączkowa, rozpiętość rozkładu erytrocytów, stężenie sodu, stosunek neutrofili do limfocytów, stwardnienie hipokampa, zaburzenie neurokognitywne, złożona drgawka gorączkowa - Leksykon chorób i schorzeń
Drgawki – Epidemiologia
Drgawki stanowią istotny problem zdrowotny o zróżnicowanej epidemiologii, z częstością występowania 3,7 na 1000 osób rocznie i zapadalnością na ostre drgawki objawowe na poziomie 29-39/100 000 osób rocznie w USA. Ryzyko nawrotu drgawek po pierwszym uogólnionym napadzie toniczno-klonicznym wynosi około 35% u dorosłych i 50% u dzieci, wzrastając znacząco po kolejnych napadach. Występowanie drgawek ma charakter dwumodalny, z najwyższą zapadalnością u niemowląt (100-233/100 000) oraz osób starszych powyżej 65 roku życia (100-170/100 000). Istotne są także różnice demograficzne – mężczyźni wykazują wyższe ryzyko (stosunek mężczyzn do kobiet 1,4-1,85:1), a osoby rasy czarnej częściej korzystają z opieki na SOR z powodu drgawek. Drgawki noworodkowe występują z częstością 1,5-5,5/1000 noworodków, a drgawki gorączkowe dotyczą około 25% populacji dziecięcej, z częstością 6,4-112/100 000 w różnych badaniach. W starszej populacji drgawki i padaczka są częste, z zapadalnością ostrych drgawek objawowych do 1/1000 osobolat u osób powyżej 60 lat, a padaczka dotyka 1 na 67 seniorów, co wiąże się z wyzwaniami diagnostycznymi i możliwym powiązaniem z chorobą Alzheimera.
choroba Alzheimera, drgawka, drgawka czynnościowa, drgawka gorączkowa, intubacja, krwotok wewnątrzczaszkowy, lek przeciwdrgawkowy, luka w leczeniu, malaria, napad drgawkowy, napad toniczno-kloniczny, neurocysticerkoza, neurologiczny oddział intensywnej terapii, niedokrwienie mózgu, nieprowokowany napad drgawkowy, obrazowanie neurologiczne, padaczka, padaczka poudarowa, schorzenie neurologiczne, stan neurologiczny, udar, udar krwotoczny, zapalenie opon mózgowych, zespół stresu pourazowego - Leksykon chorób i schorzeń
Rumień nagły – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rumień nagły (roseola infantum) jest chorobą samoograniczającą się o bardzo dobrym rokowaniu u dzieci z prawidłowo funkcjonującym układem odpornościowym. Większość pacjentów wraca do zdrowia w ciągu około tygodnia bez powikłań. Najczęstszym powikłaniem są drgawki gorączkowe, występujące u 10-15% dzieci w wieku 6-18 miesięcy, zwykle pierwszego dnia gorączki. Rzadko obserwuje się powikłania wątrobowe, takie jak zapalenie wątroby czy ostra niewydolność wątroby, wywołane zakażeniem HHV-6. W diagnostyce różnicowej z zakażeniami układu moczowego (ZUM) u niemowląt z gorączką istotne są parametry takie jak ropomocz (w tym jałowy w zakażeniu HHV-6), wiek pacjenta, czas trwania gorączki, liczba leukocytów, poziom CRP (>0,5 mg/dl sugeruje ZUM) oraz liczba płytek krwi (niższa w zakażeniu HHV-6).
białko C-reaktywne, biorca przeszczepu, choroba samoograniczająca, drgawka gorączkowa, immunokompetentny, immunosupresja, jałowy ropomocz, liczba leukocytów, liczba płytek krwi, limfadenopatia, morfologia krwi, obniżona odporność, odrzucenie przeszczepu, ostra niewydolność wątroby, powikłanie wielonarządowe, ropomocz, rumień nagły, supresja szpiku, wiremia, zakażenie HHV-6, zakażenie OUN, zakażenie przewlekłe, zakażenie układu moczowego, zapalenie mózgu, zapalenie płuc, zapalenie siatkówki, zapalenie wątroby - Leksykon substancji czynnych
Formaldehyd – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Formaldehyd, stosowany jako substancja pomocnicza w produkcji wielu szczepionek i produktów medycznych, może występować w śladowych ilościach w preparatach końcowych. Przed podaniem produktu zawierającego formaldehyd konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu lekarskiego, uwzględniającego wcześniejsze szczepienia oraz reakcje niepożądane, a także badanie lekarskie pacjenta. Formaldehyd może wywoływać reakcje alergiczne, dlatego jest przeciwwskazany u osób z nadwrażliwością na tę substancję. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niedoborami odporności, trombocytopenią, zaburzeniami krzepnięcia oraz u bardzo niedojrzałych wcześniaków (≤ 28. tydzień ciąży), u których istnieje ryzyko bezdechu i konieczność monitorowania czynności oddechowych przez 48–72 godziny. Podawanie domięśniowe wymaga stosowania ucisku w miejscu wkłucia przez co najmniej 2 minuty, aby zapobiec krwawieniu. Preparaty z formaldehydem nie mogą być podawane donaczyniowo, a przed iniekcją należy upewnić się, że igła nie znajduje się w naczyniu krwionośnym.
bezdech, chemioterapia, drgawka gorączkowa, drgawki, epizod hipotoniczno-hiporeaktywny, fenyloketonuria, formaldehyd, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, krwawienie, leczenie immunosupresyjne, niedobór odporności, niedojrzały wcześniak, objaw neurologiczny, omdlenie, parestezja, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, ruchy toniczno-kloniczne, skurcz oskrzeli, trombocytopenia, układ immunologiczny, zaburzenie krzepnięcia, zakażenie HIV - Leksykon leków
Działania niepożądane – Encepur K 0,75 mcg inaktywowanego wirusa kleszczowego zapalenia mózgu, szczep K23/0,25 ml; 1 dawka (0,25 ml), dawka dla dzieci
Szczepionka Encepur K, stosowana u dzieci, zawiera 0,25 ml inaktywowanego wirusa szczepu K23 w dawce 0,75 µg. W badaniach klinicznych najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były bóle głowy (u dzieci ≥3 lat), senność (u dzieci <3 lat), ból i zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia oraz gorączka >38°C, zwłaszcza u dzieci w wieku 1-2 lat. Objawy grypopodobne, takie jak dreszcze i nadmierne pocenie się, występowały szczególnie po pierwszym podaniu i ustępowały zwykle w ciągu 72 godzin. Rzadziej notowano nudności, wymioty, biegunkę, bóle mięśni i stawów oraz reakcje alergiczne, w tym uogólnioną pokrzywkę, obrzęk błon śluzowych i skurcz oskrzeli. Parestezje, drgawki gorączkowe oraz omdlenia również zostały odnotowane, choć rzadko.
badanie kliniczne, biegunka, ból głowy, ból mięśni, ból stawu, ból w miejscu wstrzyknięcia, choroba grypopodobna, dreszcze, drgawka gorączkowa, duszność, gorączka, inaktywowany wirus, kleszczowe zapalenie mózgu, monitorowanie bezpieczeństwa, nagromadzenie płynu surowiczego, nudności, obrzęk błon śluzowych, obrzęk w miejscu podania, odczyn oponowy, ogólne osłabienie, omdlenie, parestezja, podrażnienie opon mózgowo-rdzeniowych, pokrzywka uogólniona, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja alergiczna, rumień wysiękowy wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia krwi, świst oddechowy, system MedDRA, trombocytopenia, zaburzenie układu krążenia, zaburzenie widzenia, zaczerwienienie w miejscu podania - Leksykon substancji czynnych
Polisacharyd otoczkowy haemophilus influenzae typ b – Działania niepożądane
Polisacharyd otoczkowy Haemophilus influenzae typ b, stosowany w szczepionce Act-HIB, jest podawany w dawce 10 µg skoniugowanej z 18-30 µg toksoidu tężcowego na 0,5 ml. Szczepionka ta jest zazwyczaj podawana w skojarzeniu z innymi szczepionkami przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (DTP). Badania kliniczne obejmujące ponad 7000 dzieci poniżej 2 lat wykazały, że profil bezpieczeństwa Act-HIB jest zbliżony do szczepionek DTP podawanych samodzielnie, z większością działań niepożądanych o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, pojawiających się w ciągu 6-24 godzin po szczepieniu. Najczęstsze działania niepożądane to miejscowe reakcje zapalne (ból, zaczerwienienie, obrzęk), gorączka, drażliwość oraz płacz, natomiast poważniejsze reakcje, takie jak natychmiastowe reakcje nadwrażliwości (obrzęk twarzy, krtani) czy drgawki, występują rzadko, ale wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
bezdech, drgawka gorączkowa, gorączka wysoka, Haemophilus influenzae typ b, inwazyjne zakażenie, nieutulony płacz, obrzęk kończyny, obrzęk krtani, obrzęk twarzy, pokrzywka, polisacharyd otoczkowy, program szczepień, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, rumień, sinica, stan zapalny miejscowy, stwardnienie miejscowe, świąd, szczepionka Act-HIB, toksoid tężcowy, wcześniak niedojrzały, wysypka uogólniona - Leksykon chorób i schorzeń
Padaczka – Etiologia i przyczyny
Padaczka to złożone zaburzenie neurologiczne charakteryzujące się nawracającymi, nieprowokowanymi napadami wynikającymi z nadmiernej i zsynchronizowanej aktywności elektrycznej mózgu. Etiologia padaczki jest wieloczynnikowa i klasyfikowana przez ILAE na sześć głównych kategorii: strukturalne, genetyczne, metaboliczne, infekcyjne, immunologiczne oraz nieznane. Przyczyny strukturalne obejmują m.in. urazy głowy, udary (częściej krwotoczne niż niedokrwienne), guzy mózgu, stwardnienie hipokampa, malformacje naczyniowe i wady rozwojowe mózgu, często wykrywane za pomocą MRI. Genetyczne podłoże wiąże się z mutacjami w co najmniej 977 genach, obejmując dziedziczne zespoły padaczkowe, mutacje de novo oraz predyspozycje genetyczne wpływające na próg drgawkowy. Etiologia infekcyjna dotyczy padaczki po przebytych infekcjach OUN, takich jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, encefalitis, neurocysticerkoza, HIV, gruźlica i malaria mózgowa. Metaboliczne przyczyny to m.in. wrodzone błędy metabolizmu, hipoglikemia, zaburzenia elektrolitowe (np. hiponatremia) i porfirie. Immunologiczne podłoże obejmuje autoimmunologiczne zapalenie mózgu i obecność przeciwciał przeciwko receptorom NMDA, co może manifestować się nagłym i ciężkim początkiem napadów. Etiologia nieznana dotyczy 60-70% przypadków, gdzie prawdopodobnie współistnieją czynniki genetyczne i środowiskowe.
autoimmunologiczne zapalenie mózgu, bezdech senny, choroba Alzheimera, cykl menstruacyjny, czynnik wyzwalający napad, drgawka gorączkowa, dysplazja korowa, epileptogeneza, guz mózgu, hipoglikemia, hiponatremia, kanałopatia jonowa, kwas gamma-aminomasłowy, lekooporność, malaria mózgowa, malformacja naczyniowa mózgu, Międzynarodowa Liga Przeciwpadaczkowa, nagły nieoczekiwany zgon w padaczce, napad ogniskowy, napad padaczkowy, napad uogólniony, neurocysticerkoza, niedotlenienie okołoporodowe, padaczka, padaczka fotogenna, padaczka odruchowa, padaczka pourazowa, padaczka skroniowa przyśrodkowa, próg drgawkowy, rezonans magnetyczny, stwardnienie guzowate, stwardnienie hipokampa, udar mózgu, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół padaczkowy, zespół Sturge-Webera - Leksykon substancji czynnych
Wirus różyczki – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Szczepionki zawierające atenuowany wirus różyczki, takie jak Priorix i Priorix-Tetra, wymagają szczególnej uwagi ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych oraz konieczność zapewnienia pełnej identyfikowalności produktu poprzez dokumentację nazwy i numeru serii. Przed podaniem należy zadbać o całkowite odparowanie środków dezynfekujących, aby nie inaktywowały wirusa, co mogłoby obniżyć skuteczność szczepienia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z trombocytopenią, u których istnieje ryzyko nasilenia lub nawrotu choroby, a także u osób z zaburzeniami odporności, gdzie szczepienie jest możliwe tylko po ocenie stosunku korzyści do ryzyka. Warto podkreślić, że zawartość fenyloalaniny w dawce wynosi 334 µg w Priorix i 583 µg w Priorix-Tetra, co jest istotne dla pacjentów z fenyloketonurią (PKU). Zawartość sodu i potasu jest poniżej 1 mmol na dawkę (odpowiednio 23 mg i 39 mg), co klasyfikuje szczepionki jako wolne od tych jonów.
atenuowany wirus różyczki, bezobjawowe zakażenie HIV, drgawka gorączkowa, fenyloketonuria, niedobór dopełniacza, niedobór podklas IgG, odpowiedź immunologiczna, omdlenie, parestezja, podskórna droga podania, przewlekła choroba ziarniakowa, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, środek dezynfekujący, szczepionka MMR, szczepionka Priorix, szczepionka przeciw różyczce, trombocytopenia, wrodzona neutropenia, zaburzenie odporności - Leksykon chorób i schorzeń
Padaczka – Epidemiologia
Padaczka jest przewlekłą chorobą neurologiczną dotykającą około 50 milionów osób na świecie, z częstością występowania padaczki wynoszącą 79,1 na 100 000 populacji oraz ryzykiem wystąpienia napadu padaczkowego w ciągu życia na poziomie 8-10%. Epidemiologicznie, roczna częstość nawracających napadów niegorączkowych w różnych grupach wiekowych waha się od 40 do 140 na 100 000 osób, a skumulowana częstość występowania do 75 roku życia wynosi 3,4% u mężczyzn i 2,8% u kobiet. Ryzyko nawrotu po pierwszym nieprowokowanym napadzie wynosi 27% po 6 miesiącach, 36% po roku i 43% po 2 latach, z wyższym ryzykiem u osób z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak nieprawidłowości mózgu, ogniskowa aktywność padaczkowa w EEG czy wywiad rodzinny. Stan padaczkowy (status epilepticus), definiowany jako napad trwający ponad 5 minut lub seria napadów bez odzyskania świadomości, stanowi zagrożenie życia i wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
benzodiazepina, choroba neurologiczna, diazepam, drgawka gorączkowa, fosphenytoin, kwas walproinowy, lek przeciwpadaczkowy, lewetiracetam, lorazepam, midazolam, mózgowe porażenie dziecięce, napad grand mal, napad padaczkowy, napad toniczno-kloniczny, padaczka, padaczka fotoczuła, padaczka płata skroniowego, pozycja boczna ustalona, stan padaczkowy, status epilepticus, SUDEP, utrata przytomności, wyładowanie elektryczne w mózgu, zaburzenie świadomości - Leksykon chorób i schorzeń
Drgawki – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Drgawki, definiowane jako nagłe, niekontrolowane wyładowania elektryczne w mózgu, obejmują szerokie spektrum zaburzeń neurologicznych, w tym padaczkę, która diagnozowana jest po wystąpieniu co najmniej dwóch nieprowokowanych epizodów. Klasyfikacja drgawek dzieli je na ogniskowe i uogólnione, z typami takimi jak toniczno-kloniczne (grand mal) czy nieświadomości (petit mal). Etiologia jest zróżnicowana, obejmując czynniki genetyczne (prawie 1000 genów związanych z padaczką), gorączkę (drgawki gorączkowe u dzieci 6m-5rż przy temp. ≥38°C), urazy, zatrucia, a także czynniki psychogenne w drgawkach niepadaczkowych (NES). Diagnostyka pielęgniarska opiera się na szczegółowej ocenie objawów subiektywnych (np. aura) i obiektywnych (np. zmieniona świadomość, konwulsje, wahania parametrów życiowych), a także na monitorowaniu czasu trwania i charakterystyki drgawek. Kluczowe diagnozy pielęgniarskie to m.in. ryzyko urazu, nieskuteczne oczyszczanie dróg oddechowych oraz lęk związany z nieprzewidywalnością epizodów.
aura, benzodiazepina, diazepam, dieta ketogeniczna, drgawka, drgawka czynnościowa, drgawka gorączkowa, drgawka ogniskowa, faza ponapadowa, hipoglikemia, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwpadaczkowy, lorazepam, midazolam, mózg, nieskuteczne oczyszczanie dróg oddechowych, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, stymulacja nerwu błędnego, SUDEP, zaburzenie drgawkowe - Leksykon chorób i schorzeń
Padaczka skroniowa – Etiologia i przyczyny
Padaczka skroniowa (TLE) jest najczęstszą formą padaczki ogniskowej, dotykającą około 60% pacjentów z padaczką, co przekłada się na około 50 milionów osób na świecie. Etiologia TLE jest złożona i obejmuje stwardnienie hipokampa (HS) – najczęstszą przyczynę (około 70% przypadków operowanych z powodu lekoopornej padaczki), guzy mózgu (około 10%), dysplazję korową (5-10%), malformacje naczyniowe (około 5%), urazy mózgu, infekcje OUN oraz czynniki genetyczne i autoimmunologiczne. HS charakteryzuje się utratą neuronów i glii w hipokampie, prowadząc do jego zwłóknienia i zaniku, często powiązanym z przedłużającymi się drgawkami gorączkowymi w dzieciństwie oraz mutacjami genów takich jak SCN1A. Urazy mózgu, infekcje (np. wirus HSV, HHV-6B) oraz anomalie naczyniowe i nowotwory również odgrywają istotną rolę w patogenezie TLE. Wyróżnia się dwa podtypy: przyśrodkową (MTLE, 80% przypadków) i boczną (LTLE), różniące się etiologią i rokowaniem.
autoimmunologiczne zapalenie mózgu, autosomalnie dominująca padaczka, boczna padaczka płata skroniowego, drgawka gorączkowa, dysplazja korowa ogniskowa, ganglioneuroblastoma, glejak, hamartoma, limbiczne zapalenie mózgu, lobektomia skroniowa, malformacja rozwojowa kory mózgowej, malformacja tętniczo-żylna, naczyniak jamisty, neurocysticerkoza, oponiak, padaczka skroniowa, płat skroniowy mózgu, przeciwciała przeciwko receptorom NMDA, przyśrodkowa padaczka płata skroniowego, ropień mózgu, stwardnienie hipokampa, udar mózgu, uraz czaszkowo-mózgowy, wirus opryszczki, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - Leksykon chorób i schorzeń
Drgawki – Zapobieganie i profilaktyka
Drgawki są istotnym powikłaniem u pacjentów w stanie krytycznym, szczególnie na oddziałach intensywnej opieki neurologicznej. Profilaktyka lekami przeciwdrgawkowymi (AED) jest standardem w niektórych stanach klinicznych, zwłaszcza po ciężkim urazie mózgu (TBI), gdzie zaleca się stosowanie lewetyracetamu przez ≤7 dni (słaba rekomendacja, niska jakość dowodów). W przypadku samoistnego krwotoku śródmózgowego (sICH) krótkoterminowa profilaktyka (7 dni) lewetyracetamem jest preferowana, szczególnie u pacjentów z wynikiem 2HELPS2B ≥1. Profilaktyka po krwotoku podpajęczynówkowym (SAH) nie jest rutynowo zalecana, z wyjątkiem pacjentów z wysokim stopniem w skali Hunta-Hessa, powikłaniami wodogłowia lub zajęciem tętnicy środkowej mózgu. W przypadku przerzutów do mózgu i oponiaków bez historii drgawek profilaktyka przeciwdrgawkowa nie jest rekomendowana. Wskazane jest unikanie długotrwałej terapii przeciwdrgawkowej ze względu na potencjalne pogorszenie funkcji poznawczych i działania niepożądane.
biofeedback, diazepam, dieta ketogeniczna, drgawka, drgawka gorączkowa, fenytoina, fosfenytoina, guz mózgu, hipoglikemia, infekcja wewnątrzczaszkowa, kannabidiol, ketoza, klonazepam, krwotok podpajęczynówkowy, krwotok śródmózgowy, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwpadaczkowy, lewetyracetam, nagła nieoczekiwana śmierć w padaczce, napad pourazowy, oponiak, padaczka, profilaktyka drgawek, stymulacja nerwu błędnego, terapia biofeedback, topiramat, udar niedokrwienny, urazowe uszkodzenie mózgu, wodogłowie, zatrzymanie krążenia - Leksykon chorób i schorzeń
Drgawki gorączkowe – Objawy
Drgawki gorączkowe to napady drgawkowe u dzieci w wieku 6 miesięcy do 5 lat, najczęściej między 12 a 18 miesiącem życia, wywołane gorączką powyżej 38°C, zwykle przekraczającą 39°C. Wyróżnia się drgawki proste (70-75% przypadków), które są uogólnione, trwają krócej niż 15 minut, występują jednokrotnie w ciągu 24 godzin i po których dziecko szybko odzyskuje świadomość, oraz drgawki złożone (20-25%), charakteryzujące się czasem trwania powyżej 15 minut, nawrotami w ciągu doby, ogniskowym charakterem napadu lub przejściową hemiparezą. Gorączkowy stan padaczkowy definiowany jest jako napad trwający ponad 30 minut i występuje u około 5% dzieci z drgawkami gorączkowymi, wymagając pilnej interwencji. Objawy napadu obejmują utratę przytomności, sztywność mięśni, rytmiczne drgania, zaburzenia oddychania oraz zmiany koloru skóry. Po napadzie obserwuje się okres senności i dezorientacji trwający do godziny.
czynnik genetyczny, drgawka gorączkowa, drgawka ogniskowa, gorączkowy stan padaczkowy, infekcja bakteryjna, infekcja wirusowa, napad drgawkowy, napięcie mięśniowe, nieprawidłowość neurologiczna, opóźnienie rozwojowe, padaczka, padaczka skroniowa, prosta drgawka gorączkowa, sinica wokół ust, uszkodzenie hipokampa, utrata przytomności, wirus RSV, zaburzenie oddychania, zapalenie gardła, zapalenie ucha środkowego, zdolność poznawcza, złożona drgawka gorączkowa