Rumień nagły
Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rumień nagły (roseola infantum) jest chorobą samoograniczającą się o bardzo dobrym rokowaniu u dzieci z prawidłowo funkcjonującym układem odpornościowym. Większość pacjentów wraca do zdrowia w ciągu około tygodnia bez powikłań. Najczęstszym powikłaniem są drgawki gorączkowe, występujące u 10-15% dzieci w wieku 6-18 miesięcy, zwykle pierwszego dnia gorączki. Rzadko obserwuje się powikłania wątrobowe, takie jak zapalenie wątroby czy ostra niewydolność wątroby, wywołane zakażeniem HHV-6. W diagnostyce różnicowej z zakażeniami układu moczowego (ZUM) u niemowląt z gorączką istotne są parametry takie jak ropomocz (w tym jałowy w zakażeniu HHV-6), wiek pacjenta, czas trwania gorączki, liczba leukocytów, poziom CRP (>0,5 mg/dl sugeruje ZUM) oraz liczba płytek krwi (niższa w zakażeniu HHV-6).
Prognozy rumienia nagłego (Roseola)
Prognozy dla pacjentów z rumieniem nagłym (roseola infantum) są ogólnie bardzo dobre. Jest to choroba samoograniczająca się, rzadko powodująca długotrwałe negatywne skutki. Większość dzieci nie ma żadnych powikłań ani następstw choroby i ma doskonałe rokowanie.1
Prognozy dla dzieci immunokompetentnych
U dzieci z prawidłowo funkcjonującym układem odpornościowym, rumień nagły zazwyczaj ustępuje samoistnie. Większość dzieci wraca do zdrowia w ciągu około tygodnia bez jakichkolwiek powikłań.2 Praktycznie wszyscy immunokompetentni pacjenci przechodzą rumiń nagły bez następstw.3
Warto zauważyć, że niektóre dzieci w trakcie choroby pozostają czujne, chcą się bawić i zachowują się jak zwykle. Inne mogą być niespokojne lub rozdrażnione, szczególnie gdy mają wysoką gorączkę.4
Możliwe powikłania
Chociaż większość dzieci przechodzi rumień nagły bez powikłań, należy pamiętać o możliwych komplikacjach:
- Drgawki gorączkowe – najczęstsze powikłanie, występujące u 10% do 15% dzieci w wieku od 6 do 18 miesięcy chorujących na rumień nagły, zazwyczaj pierwszego dnia gorączki4
- Powikłania dotyczące wątroby – rzadko zgłaszano przypadki zakażenia HHV-6 (wirus wywołujący rumień nagły) prowadzące do zapalenia wątroby, ostrej niewydolności wątroby i śmierci3
Prognozy u pacjentów z obniżoną odpornością
Przebieg choroby i rokowanie są znacznie gorsze u pacjentów z obniżoną odpornością. W tej grupie pacjentów występują istotne różnice w przebiegu choroby:3
- Powikłania wielonarządowe – u pacjentów z immunosupresją nie są rzadkością
- Przewlekłe zakażenie – może prowadzić do progresji wirusa i śmierci
- U biorców przeszczepów (np. szpiku, nerek, wątroby) może wystąpić supresja szpiku, zapalenie płuc, zapalenie mózgu, zapalenie wątroby, gorączka i wysypka
- Odrzucenie przeszczepu i śmierć mogą wystąpić w poważnych przypadkach
- Zakażenie HHV-6 u pacjentów z AIDS prowadzi do wiremii, limfadenopatii, rozsianego zajęcia narządów, aktywnego zakażenia OUN, zapalenia siatkówki i może skutkować zgonem
Czynniki diagnostyczne i predykcyjne
Przy diagnostyce różnicowej rumienia nagłego i zakażeń układu moczowego (ZUM) u niemowląt z gorączką, istotne są następujące parametry:5
- Ropomocz – może występować w obu jednostkach chorobowych, ale jałowy ropomocz może występować u dzieci z zakażeniem HHV-6
- Wiek – starszy wiek sugeruje zakażenie HHV-6
- Czas trwania gorączki – dłuższy czas trwania gorączki sugeruje zakażenie HHV-6
- Liczba leukocytów (WBC) – wysoka liczba leukocytów jest silnym predyktorem ZUM
- Poziom białka C-reaktywnego (CRP) – poziom CRP wyższy niż 0,5 mg/dl może być silnym predyktorem ZUM w porównaniu z zakażeniem HHV-6
- Liczba płytek krwi (PLT) – niższa liczba płytek krwi sugeruje zakażenie HHV-6
Postępowanie i monitorowanie
Rumień nagły zazwyczaj ustępuje samoistnie, jednak należy skonsultować się z lekarzem pediatrą w przypadku utrzymującej się gorączki lub nasilających się objawów.2 Lekarz może zlecić badanie morfologii krwi, analizę moczu lub inne testy, aby potwierdzić diagnozę rumienia nagłego.
Szczególnej uwagi wymagają dzieci z osłabionym układem odpornościowym. W takich przypadkach rodzice powinni omówić z pediatrą, co robić w przypadku wystąpienia gorączki. Lekarz udzieli wskazówek dotyczących objawów powikłań i odpowiedniego momentu na wezwanie pomocy.4
Wnioski
Podsumowując, rumień nagły (roseola infantum) ma doskonałe rokowanie u dzieci z prawidłowo funkcjonującym układem odpornościowym, będąc chorobą samoograniczającą się bez długotrwałych następstw.13 Należy jednak zachować czujność w przypadku pacjentów z obniżoną odpornością, u których choroba może przebiegać ciężej, z powikłaniami wielonarządowymi, a nawet prowadzić do zgonu.3
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
Materiały źródłowe
- #1 Roseola Infantum – StatPearls – NCBI Bookshelfhttps://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/books/NBK448190/
The prognosis of roseola infantum is excellent. It is a self-limited disease with few long term adverse events. […] Most children have no residual sequelae and have an excellent prognosis.
- #2 Roseola: Causes, Symptoms, and Treatment | Pampershttps://www.pampers.com/en-us/baby/health/article/roseola-signs-symptoms-and-treatment
Roseola usually goes away on its own, but consult your childs healthcare provider if your child: […] If the fever lasts, and/or your child has worsening symptoms (such as the ones listed above), your childs provider may order a blood count, urine analysis, or another test to check for roseola. […] Its good to know that if your child comes down with roseola, its likely that theyll be back to normal within a week or so. […] Roseola is generally not a cause for concern. Its a common illness in children, and your child will likely recover from roseola with time.
- #3 Roseola Infantum: Practice Essentials, Background, Pathophysiologyhttps://emedicine.medscape.com/article/1133023-overview
Practically all patients who are immunocompetent survive roseola infantum without sequelae. […] In patients who are immunosuppressed, however, multisystem complications are not unusual. Infection may be chronic, leading to viral progression and death. […] Primary infection in infants is rarely complicated by serious disease and is very rarely fatal; however, cases of HHV-6 infection progressing to hepatitis, acute liver failure, and death have been reported. […] In patients who are immunocompromised, a more serious disease is seen. Transplant recipients (eg, marrow, kidney, liver) may have marrow suppression, pneumonitis, encephalitis, hepatitis, fever, and an eruption. Organ rejection and death may occur. […] HHV-6 infection in patients with AIDS results in viremia, lymphadenopathy, disseminated organ involvement, active CNS infection, retinitis, and death.
- #4 Roseola (Sixth Disease) Symptoms & Causeshttps://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15785-roseola-infantumsixth-disease
Some children are alert, want to play and seem like their usual selves when they have roseola. Others may be restless or irritable, especially when their fever is high. Most babies and children recover in about one week and dont have any complications. However, be aware that febrile seizures are a possible complication. […] Most children have no complications. However, among those that do, the most common issue is a febrile seizure. Febrile seizures affect 10% to 15% of children 6 to 18 months old who have roseola, typically on the first day of their fever. […] If your child has a medical condition that weakens their immune system, talk to your pediatrician about what to do if they develop a fever. Your pediatrician will offer guidance on signs of complications and when to call for help.
- #5 Predicting Factors of Roseola Infantum Infected with Human Herpesvirus 6 from Urinary Tract Infectionhttp://chikd.org/journal/view.php?id=10.3339/jkspn.2016.20.2.69
The aim of this study was to compare the clinical and laboratory features of infants with roseola infantum due to human herpesvirus 6 (HHV6) infection and those with urinary tract infection (UTI). […] Pyuria, age, fever duration, WBC count, CRP level, and PLT count were the differentiating factors of HHV6 infection from UTI. However, sterile pyuria can occur in children with HHV6 infection. In the presence of pyuria, CRP level and PLT count were the strong predictors of UTI compared with HHV6. […] In our study, high WBC count and elevated CRP levels higher than 0.5 mg/dL can be strong predictors of UTI. And also older age, longer duration of fever, and lower PLT counts suggest HHV6 infection. […] Age, fever duration, WBC, CRP and PLT and urinalysis may be useful for making a tentative diagnosis when infants present with high fever and are suspected of having HHV6 or UTI. But, in our study about 34 % cases in HHV6, pyuria was occurred. In that cases in which diagnostic uncertainty exists, urine culture is thought to be the best means of ruling out UTI.