megacolon toksyczne

Megacolon toksyczne (łac. megacolon toxicum) to ciężkie, zagrażające życiu powikłanie chorób zapalnych jelit, charakteryzujące się nadmiernym rozdęciem okrężnicy z towarzyszącymi objawami ogólnoustrojowej toksemii. Najczęściej rozwija się w przebiegu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, rzadziej w chorobie Leśniowskiego-Crohna, a także w przebiegu infekcji Clostridioides difficile.

W patofizjologii megacolon toksycznego kluczową rolę odgrywa ciężki stan zapalny ściany jelita prowadzący do zaburzenia funkcji zwojów nerwowych i mięśni gładkich okrężnicy. Prowadzi to do nadmiernego rozszerzenia jelita (średnica okrężnicy przekracza 6 cm) i znacznego upośledzenia jego motoryki. Stan ten sprzyja translokacji bakterii i toksyn bakteryjnych do krwiobiegu, co wywołuje objawy ogólnoustrojowego zatrucia.

Obraz kliniczny obejmuje silny ból brzucha, wzdęcie, gorączkę, tachykardię, odwodnienie oraz objawy wstrząsu septycznego. W badaniach laboratoryjnych stwierdza się leukocytozę, niedokrwistość, zaburzenia elektrolitowe i podwyższone markery stanu zapalnego. Diagnostyka obrazowa, zwłaszcza przeglądowe zdjęcie jamy brzusznej i tomografia komputerowa, umożliwia potwierdzenie rozpoznania, uwidaczniając znacznie poszerzoną okrężnicę.

Leczenie megacolon toksycznego wymaga intensywnej opieki medycznej i interdyscyplinarnej współpracy. Terapia obejmuje antybiotykoterapię o szerokim spektrum, intensywne nawadnianie, korektę zaburzeń elektrolitowych, steroidoterapię oraz czasowe odbarczenie przewodu pokarmowego. W przypadku braku poprawy po leczeniu zachowawczym lub wystąpienia powikłań (perforacja, masywny krwotok) konieczna jest pilna interwencja chirurgiczna, najczęściej w formie kolektomii. Śmiertelność w megacolon toksycznym, mimo nowoczesnych metod leczenia, wciąż pozostaje wysoka i sięga 15-30%.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl