środek kontrastujący niejonowy
Środek kontrastujący niejonowy to preparat diagnostyczny stosowany w obrazowaniu medycznym, który nie dysocjuje na jony w roztworach wodnych. W przeciwieństwie do jonowych środków kontrastujących, charakteryzuje się niższą osmolalnością, co przekłada się na mniejsze ryzyko działań niepożądanych.
Preparaty niejonowe zawierają w swojej strukturze jod, który pochłania promieniowanie rentgenowskie, umożliwiając uwidocznienie naczyń krwionośnych i narządów wewnętrznych. Stosowane są głównie w tomografii komputerowej, angiografii, urografii oraz innych badaniach radiologicznych wymagających wzmocnienia kontrastu obrazowania.
Główną zaletą środków niejonowych jest ich lepszy profil bezpieczeństwa – rzadziej wywołują reakcje alergiczne, powodują mniej działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego oraz są lepiej tolerowane przez pacjentów z chorobami nerek. Mimo wyższej ceny w porównaniu do środków jonowych, ich korzystniejszy profil bezpieczeństwa sprawia, że są obecnie standardem w większości procedur diagnostycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Omnipaque 755 mg/ml (350 mg jodu/ml)
Omnipaque (joheksol) to niejonowy, monomeryczny, trójjodowy środek kontrastowy rozpuszczalny w wodzie, stosowany w badaniach radiograficznych. Jego podanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia reakcji nadwrażliwości, które mogą pojawić się niezależnie od dawki i drogi podania, a łagodne objawy mogą być zwiastunem ciężkich reakcji anafilaktoidalnych lub wstrząsu wymagających natychmiastowego przerwania podawania i interwencji medycznej. Ponadto, po zastosowaniu Omnipaque obserwuje się przemijające zwiększenie stężenia kreatyniny w osoczu, co wskazuje na ryzyko rozwoju nefropatii kontrastowej (CIN), szczególnie u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami czynności nerek. Bardzo rzadkim powikłaniem jest zatrucie jodem, objawiające się obrzękiem i wzmożonym napięciem ślinianek utrzymującym się do 10 dni po badaniu (częstość <1/10 000).
badanie radiograficzne, jodowy środek kontrastujący, joheksol, kaniula donaczyniowa, nefropatia kontrastowa, obrzęk ślinianek, ostre uszkodzenie nerek, reakcja anafilaktoidalna, reakcja nadwrażliwości, reakcja systemowa, środek kontrastujący niejonowy, stężenie kreatyniny, świnka jodowa, wstrząs anafilaktoidalny, zatrucie jodem - Leksykon leków
Działania niepożądane – Omnipaque 518 mg/ml (240 mg jodu/ml)
Omnipaque (joheksol) to niejonowy, monomeryczny, trójjodowy środek kontrastowy o stężeniu 518 mg/ml (240 mg jodu/ml), stosowany w badaniach radiograficznych. Preparat charakteryzuje się izotonicznością przy stężeniu 140 mg I/ml oraz osmolalnością 0,51 Osm/kg H₂O (37°C) i lepkością 5,6 mPa·s (20°C) oraz 3,3 mPa·s (37°C), co wpływa na jego dobrą tolerancję. Działania niepożądane mogą wystąpić niezależnie od dawki i drogi podania, z naciskiem na reakcje nadwrażliwości, które mogą przejść od łagodnych objawów (wysypka, świąd, nudności) do ciężkich reakcji anafilaktoidalnych i wstrząsu, wymagających natychmiastowego przerwania podawania i interwencji. Często obserwuje się przemijające zwiększenie stężenia kreatyniny w osoczu oraz nefropatię kontrastową (CIN), a bardzo rzadko zatrucie jodem manifestujące się obrzękiem i wzmożonym napięciem ślinianek utrzymującym się do 10 dni.
angiografia, czynność nerek, gospodarka wodno-elektrolitowa, hemodializa, joheksol, kreatynina, lepkość w medycynie, nefropatia kontrastowa, obrzęk ślinianek, Omnipaque, osmolalność, przedawkowanie leku, reakcja anafilaktoidalna, reakcja nadwrażliwości, środek kontrastujący niejonowy, świnka jodowa, uszkodzenie nerek, wstrząs, zatrucie jodem - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Omnipaque 518 mg/ml (240 mg jodu/ml)
Omnipaque (joheksol) to niejonowy, monomeryczny, trójjodowy środek kontrastowy o stężeniu 518 mg/ml (240 mg jodu/ml), charakteryzujący się pełną rozpuszczalnością w wodzie. Roztwór o stężeniu 140 mg I/ml jest izotoniczny względem krwi i płynów tkankowych, natomiast preparat o stężeniu 240 mg I/ml wykazuje osmolalność 0,51 Osm/kg H₂O (37°C, osmometria parowo-ciśnieniowa). Lepkość tego roztworu wynosi 5,6 mPa·s w 20°C oraz 3,3 mPa·s w 37°C, co wpływa na jego właściwości fizykochemiczne i komfort podania. Preparat dostępny jest jako jałowy, gotowy do użycia roztwór o barwie od bezbarwnej do bladożółtej, co nie wpływa na jego skuteczność diagnostyczną.
badania laboratoryjne, ciśnienie tętnicze, częstość akcji serca, działanie hemodynamiczne, działanie izotoniczne, funkcja układu krążenia, hemostaza, joheksol, lepkość roztworu, osmolalność, osmometria parowo-ciśnieniowa, roztwór jałowy, środek kontrastujący niejonowy, środek kontrastujący radiologiczny, substancja czynna, układ krzepnięcia - Leksykon leków
Przedawkowanie – Omnipaque 647 mg/ml (300 mg jodu/ml)
Omnipaque (joheksol) to niejonowy, monomeryczny, trójjodowy środek kontrastowy rozpuszczalny w wodzie, stosowany w diagnostyce radiologicznej. Przedawkowanie tego preparatu, choć rzadkie u pacjentów z prawidłową funkcją nerek, może prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza przy dawkach przekraczających 2000 mg jodu/kg masy ciała. Czas półtrwania Omnipaque wynosi około 2 godzin, co ma istotne znaczenie przy podawaniu dużych dawek, zwłaszcza u dzieci podczas kompleksowej angiografii, gdzie konieczne jest wielokrotne podawanie środka. W takich przypadkach konieczna jest szczególna ostrożność w kalkulacji dawki, aby uniknąć nefrotoksyczności, zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, obciążenia układu krążenia oraz objawów neurologicznych i ze strony przewodu pokarmowego.
antidotum, arytmia, czas półtrwania, czynność nerek, drgawki, gospodarka elektrolitowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hemodializa, joheksol, nefrotoksyczność, niewydolność krążenia, objawy neurologiczne, oliguria, parametry biochemiczne, podanie donaczyniowe, przedawkowanie Omnipaque, środek kontrastujący niejonowy, środek kontrastujący radiologiczny, stężenie kreatyniny, wahania ciśnienia, zaburzenia elektrolitowe - Leksykon substancji czynnych
Joheksol – Działania niepożądane
Joheksol, niejonowy, monomeryczny, trójjodowy środek kontrastujący (Omnipaque w stężeniach 240, 300 i 350 mg jodu/ml), pomimo dobrego profilu bezpieczeństwa, może wywoływać działania niepożądane o różnej ciężkości, niezależnie od dawki i drogi podania. Reakcje nadwrażliwości, od łagodnych do ciężkich anafilaktoidalnych, występują niezbyt często do rzadko i wymagają natychmiastowego przerwania podawania środka oraz wdrożenia leczenia. Często obserwuje się przemijające zwiększenie stężenia kreatyniny w osoczu oraz nefropatię kontrastową (CIN), szczególnie u pacjentów z istniejącą dysfunkcją nerek, cukrzycą lub odwodnieniem. Bardzo rzadkim powikłaniem jest zatrucie jodem („świnka jodowa”) objawiające się obrzękiem i wzmożonym napięciem ślinianek, utrzymującym się do 10 dni po badaniu.
antidotum, hemodializa, jodowy środek kontrastujący, joheksol, kreatynina w osoczu, nefropatia kontrastowa, obrzęk ślinianek, okres półtrwania, Omnipaque, przedawkowanie joheksolu, reakcja anafilaktoidalna, środek kontrastujący niejonowy, świnka jodowa, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia elektrolitowe, zatrucie jodem - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Omnipaque 518 mg/ml (240 mg jodu/ml)
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa joheksolu, substancji czynnej środka kontrastowego Omnipaque, wykazały jego korzystny profil toksykologiczny. Po dożylnym podaniu u myszy i szczurów odnotowano bardzo niską toksyczność ostrą. Farmakokinetycznie joheksol charakteryzuje się niskim stopniem wiązania z białkami osocza, co sprzyja szybkiej eliminacji i minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Szczególnie istotna jest dobra tolerancja nerkowa, co jest kluczowe w kontekście nefrotoksyczności środków jodowych, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem nefropatii pokontrastowej. Ponadto, badania wykazały minimalne efekty toksyczne na układ sercowo-naczyniowy oraz niską neurotoksyczność, co podkreśla bezpieczeństwo stosowania joheksolu w diagnostyce obrazowej, w tym neuroangiografii i badaniach naczyniowych.
działanie antykoagulacyjne, joheksol, jonowy środek kontrastujący, lek przeciwzakrzepowy, nefropatia pokontrastowa, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, reakcja anafilaktoidalna, środek kontrastujący niejonowy, toksyczność ostra, toksyczność sercowo-naczyniowa, tolerancja nerkowa, uwalnianie histaminy, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia krzepnięcia