VDBP
VDBP (Vitamin D Binding Protein), znane również jako GC-globulina, to glikoproteina osocza krwi, która pełni kluczową rolę w transporcie witaminy D i jej metabolitów. Białko to jest syntetyzowane głównie w wątrobie i należy do nadrodziny albumin.
Główną funkcją VDBP jest wiązanie i transport witaminy D3, 25-hydroksywitaminy D (kalcydiolu) oraz 1,25-dihydroksywitaminy D (kalcytriolu) w krążeniu. VDBP wiąże ponad 85% całkowitej witaminy D w organizmie, chroniąc ją przed szybkim metabolizmem i wydalaniem.
Poza funkcją transportową, VDBP posiada również właściwości immunomodulacyjne, uczestniczy w odpowiedzi zapalnej, aktywacji makrofagów oraz w procesach związanych z homeostazą wapnia. Zaburzenia stężenia lub funkcji VDBP mogą wpływać na biodostępność witaminy D i przyczyniać się do rozwoju niedoboru witaminy D nawet przy prawidłowej podaży.
W diagnostyce klinicznej oznaczanie VDBP może być pomocne w ocenie gospodarki witaminą D, szczególnie w przypadkach, gdy standardowe pomiary witaminy D nie korelują z objawami klinicznymi. Polimorfizmy genu kodującego VDBP mogą wpływać na efektywność wiązania witaminy D i jej metabolitów, co ma znaczenie w medycynie spersonalizowanej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Ergokalcyferol – Właściwości farmakokinetyczne
Ergokalcyferol (witamina D₂) stosowany w preparatach do żywienia pozajelitowego, takich jak Vitalipid N Adult (0,5 μg/ml, 20 IU) oraz Vitalipid N Infant (1,0 μg/ml, 40 IU), wykazuje charakterystyczne właściwości farmakokinetyczne wynikające z jego lipofilnej natury i podania w postaci emulsji tłuszczowej. Po dożylnym podaniu omija wchłanianie jelitowe i trafia bezpośrednio do krążenia systemowego, gdzie jest transportowany przez białka wiążące witaminę D (VDBP) do tkanek docelowych i wątroby. Ergokalcyferol ulega dwustopniowej aktywacji: w wątrobie przez 25-hydroksylazę do 25(OH)D₂ – głównej formy krążącej, oraz w nerkach przez 1α-hydroksylazę do biologicznie aktywnej formy 1,25(OH)₂D₂. Okres półtrwania 25(OH)D₂ wynosi około 10-24 dni, natomiast 1,25(OH)₂D₂ jest eliminowany szybciej, w ciągu 4-6 godzin.
1α-hydroksylaza, 25-dihydroksyergokalcyferol, 25-hydroksyergokalcyferol, 25-hydroksylaza, białko wiążące witaminę D, chylomikron, emulsja tłuszczowa, emulsja typu olej w wodzie, ergokalcyferol, jednostka międzynarodowa, krążenie jelitowo-wątrobowe, krążenie systemowe, mineralizacja kości, okres półtrwania, osmolalność, substancja lipofilna, VDBP, Vitalipid N Adult, Vitalipid N Infant, witamina rozpuszczalna w tłuszczach, żywienie pozajelitowe