napromienianie całego mózgu
Napromienianie całego mózgu (whole-brain radiotherapy, WBRT) to technika radioterapii, w której promieniowanie jonizujące aplikowane jest na całą tkankę mózgową. Jest to metoda stosowana najczęściej w leczeniu paliatywnym mnogich przerzutów nowotworowych do mózgu, a także w przypadku pierwotnych nowotworów ośrodkowego układu nerwowego o rozlanym charakterze.
Standardowy schemat napromieniania całego mózgu obejmuje zazwyczaj dawkę całkowitą 30-40 Gy podawaną we frakcjach po 2-3 Gy dziennie przez okres 2-3 tygodni. W zależności od stanu klinicznego pacjenta i rodzaju nowotworu, schematy te mogą być modyfikowane na rzecz hipofracjonowania (mniej frakcji o większej dawce) lub konwencjonalnego frakcjonowania.
Mimo skuteczności w kontroli miejscowej choroby, WBRT wiąże się z istotnymi działaniami niepożądanymi, takimi jak zaburzenia poznawcze, zmęczenie, utrata włosów i pogorszenie jakości życia. W związku z tym, w ostatnich latach obserwuje się tendencję do ograniczania stosowania WBRT na rzecz technik oszczędzających, takich jak radiochirurgia stereotaktyczna (SRS) u wybranych pacjentów z ograniczoną liczbą przerzutów.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Złośliwy guz mózgu (rak mózgu) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Złośliwe guzy mózgu, w tym glejak wielopostaciowy (GBM), charakteryzują się bardzo niekorzystnym rokowaniem, z 5-letnim względnym wskaźnikiem przeżycia wynoszącym odpowiednio 35,7% dla wszystkich złośliwych guzów mózgu oraz zaledwie 6,9% dla GBM. Mediana przeżycia pacjentów z GBM wynosi 12-18 miesięcy, a dla astrocytomów stopnia 4 około 1 roku. Czynniki prognostyczne obejmują typ histologiczny i stopień złośliwości guza, lokalizację, wiek pacjenta (np. 5-letni wskaźnik przeżycia dla GBM wynosi 19,5% u dzieci 0-14 lat, 27,3% u młodych dorosłych 15-39 lat i 5,6% u dorosłych powyżej 40 lat), stan ogólny, możliwość całkowitej resekcji oraz profil genetyczny, w tym metylację promotora MGMT i mutacje IDH. Lokalizacja guza wpływa na możliwość resekcji i rokowanie, a wskaźnik deformacji struktur mózgu (Hd95) dostarcza dodatkowych informacji prognostycznych.
astrocytoma stopnia 4, glejak niskiego stopnia, glejak wielopostaciowy, glejak wysokiego stopnia, glioblastoma, guz OUN, gwiaździak anaplastyczny, gwiaździak pilocytyczny, marker molekularny, metylacja MGMT, mutacja IDH, napromienianie całego mózgu, oligoastrocytoma, oligodendroglioma, radioterapia, rak mózgu, resekcja guza, rozlany glejak śródlinii, stopień złośliwości guza, temozolomid, złośliwy guz mózgu