oligoastrocytoma
Oligoastrocytoma to rzadki guz nowotworowy ośrodkowego układu nerwowego, klasyfikowany jako guz mieszany, zawierający komponenty zarówno oligodendroglioma, jak i astrocytoma. Według najnowszej klasyfikacji WHO z 2016 roku, termin ten został w dużej mierze wycofany na rzecz bardziej precyzyjnej klasyfikacji molekularnej.
Diagnoza oligoastrocytoma opierała się historycznie głównie na ocenie histopatologicznej, jednak obecnie kluczowe znaczenie mają markery molekularne, w szczególności kodelecja 1p/19q, mutacje IDH oraz status metylacji promotora MGMT. Guzy z kodelecją 1p/19q klasyfikowane są jako oligodendroglioma, natomiast guzy bez tej aberracji jako astrocytoma, nawet jeśli histologicznie wykazują cechy mieszane.
Objawy kliniczne oligoastrocytoma zależą od lokalizacji guza i mogą obejmować bóle głowy, napady padaczkowe, zaburzenia widzenia czy deficyty neurologiczne. Leczenie obejmuje zazwyczaj resekcję chirurgiczną, często w połączeniu z radioterapią i/lub chemioterapią. Rokowanie zależy od stopnia złośliwości histologicznej (WHO II-III) oraz profilu molekularnego, przy czym obecność kodelecji 1p/19q i mutacji IDH wiąże się z lepszą odpowiedzią na leczenie i dłuższym przeżyciem.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Złośliwy guz mózgu (rak mózgu) – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Złośliwe guzy mózgu, w tym glejak wielopostaciowy (GBM), charakteryzują się bardzo niekorzystnym rokowaniem, z 5-letnim względnym wskaźnikiem przeżycia wynoszącym odpowiednio 35,7% dla wszystkich złośliwych guzów mózgu oraz zaledwie 6,9% dla GBM. Mediana przeżycia pacjentów z GBM wynosi 12-18 miesięcy, a dla astrocytomów stopnia 4 około 1 roku. Czynniki prognostyczne obejmują typ histologiczny i stopień złośliwości guza, lokalizację, wiek pacjenta (np. 5-letni wskaźnik przeżycia dla GBM wynosi 19,5% u dzieci 0-14 lat, 27,3% u młodych dorosłych 15-39 lat i 5,6% u dorosłych powyżej 40 lat), stan ogólny, możliwość całkowitej resekcji oraz profil genetyczny, w tym metylację promotora MGMT i mutacje IDH. Lokalizacja guza wpływa na możliwość resekcji i rokowanie, a wskaźnik deformacji struktur mózgu (Hd95) dostarcza dodatkowych informacji prognostycznych.
astrocytoma stopnia 4, glejak niskiego stopnia, glejak wielopostaciowy, glejak wysokiego stopnia, glioblastoma, guz OUN, gwiaździak anaplastyczny, gwiaździak pilocytyczny, marker molekularny, metylacja MGMT, mutacja IDH, napromienianie całego mózgu, oligoastrocytoma, oligodendroglioma, radioterapia, rak mózgu, resekcja guza, rozlany glejak śródlinii, stopień złośliwości guza, temozolomid, złośliwy guz mózgu