hipopigmentacja
Hipopigmentacja to stan skórny charakteryzujący się zmniejszoną zawartością melaniny w skórze, co prowadzi do wystąpienia jasnych plam lub obszarów o bladszym zabarwieniu niż otaczająca skóra. Zaburzenie to może być wrodzone lub nabyte w wyniku różnych czynników, takich jak stany zapalne, urazy, infekcje lub reakcje autoimmunologiczne.
Klinicznie hipopigmentacja manifestuje się jako białe lub jaśniejsze plamy o różnym kształcie i wielkości. W przeciwieństwie do depigmentacji, gdzie następuje całkowita utrata pigmentu, w hipopigmentacji dochodzi jedynie do jego częściowego zmniejszenia. Diagnostyka obejmuje badanie fizykalne, czasem uzupełnione o badanie w lampie Wooda oraz biopsję skóry w przypadkach wątpliwych.
Wśród najczęstszych przyczyn hipopigmentacji wyróżnia się bielactwo, bielactwo odcinkowe, łupież pstry, hipopigmentację pozapalną, trąd, hipomelanozę kroplowatą oraz liczne zaburzenia genetyczne. Leczenie zależy od etiologii i może obejmować miejscowe glikokortykosteroidy, inhibitory kalcyneuryny, fototerapię lub leczenie przyczynowe chorób podstawowych.
Hipopigmentacja wymaga różnicowania z wieloma jednostkami chorobowymi, a jej prawidłowa diagnoza ma istotne znaczenie dla wyboru odpowiedniej terapii i określenia rokowania. W niektórych przypadkach zmiany mogą ustępować samoistnie, w innych natomiast mogą być trwałe i wymagać długoterminowego leczenia lub procedur kosmetycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrocortisonum oceanic 5 mg/g
Hydrokortyzon octan w kremie do stosowania miejscowego może powodować liczne działania niepożądane, zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe, szczególnie przy długotrwałej terapii, stosowaniu na dużą powierzchnię skóry, w obrębie fałdów skórnych, na twarzy lub pod opatrunkiem okluzyjnym. Do najczęstszych miejscowych działań należą zmiany zanikowe skóry (atrofia), rozstępy, teleangiektazje, reakcje nadwrażliwości (rumień, świąd, pieczenie), zmiany pigmentacji, hirsutyzm, trądzik posteroidowy oraz opóźnione gojenie ran. U dzieci, ze względu na większą absorpcję leku przez cienką i delikatną skórę oraz wyższy stosunek powierzchni ciała do masy, ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, w tym zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespołu Cushinga i zaburzeń wzrostu, jest szczególnie wysokie. W przypadku reakcji alergicznych, takich jak znaczny rumień, świąd czy obrzęk, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii.
alkohol cetostearylowy, atrofia skóry, fałd skórny, glikol propylenowy, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, hirsutyzm, hydrokortyzon octan, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, nadwrażliwość skóry, niewydolność kory nadnerczy, opatrunek zamknięty, opóźnione gojenie ran, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, rozstępy, supresja nadnerczy, teleangiektazje, trądzik posteroidowy, zanik skóry, zapalenie okołoustne, zespół Cushinga - Leksykon substancji czynnych
Flawonoidy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Flawonoidy obecne w ekstraktach roślinnych, takich jak Ginkgoherb, Ginkoflav Med, Liść Brzozy oraz Tanakan, wykazują stosunkowo niski profil toksyczności w badaniach przedklinicznych. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach i psach stosowano dawki od 20 mg/kg m.c. do 500 mg/kg m.c., uzyskując współczynniki bezpieczeństwa do 16,8 u szczurów i 46,3 u psów. Niewielka toksyczność została zaobserwowana jedynie u psów przy najwyższych dawkach, natomiast u szczurów nie stwierdzono istotnych efektów toksycznych. Dane dotyczące toksyczności reprodukcyjnej i teratogenności są niejednoznaczne, z rozbieżnymi wynikami w badaniach na różnych modelach zwierzęcych, w tym obserwacjami efektów rozwojowych na zarodkach kurzych. Testy mutagenności wykazały zróżnicowane wyniki – od braku mutagenności w teście Amesa do pozytywnych wyników w testach mutacji genów u bakterii, natomiast badania karcinogenności wskazały na specyficzne dla gryzoni zmiany nowotworowe, które nie mają odniesienia do ryzyka dla ludzi.
bezocze, działanie mutagenne, działanie teratogenne, flawonoid, funkcja rozrodcza, glikozyd flawonowy, guz tarczycy, hiperozyd, hipopigmentacja, indukcja enzymów wątrobowych, krwawienie podskórne, krwawienie z pochwy, miłorząb japoński, model zwierzęcy, mutacja genu, parametr rozrodczości, rak wątrobowokomórkowy, rozwój płodu, teratogenność i embriotoksyczność, test Amesa, test genotoksyczności, test mikrojąderek, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, wpływ genotoksyczny, wyciąg EGb761, wyciąg roślinny, wyciąg z miłorzębu japońskiego, zarodek kurzy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bilobil Forte 19,2-23,2 mg glikozydów flawonowych i 4,8-7,2 mg terpentów laktonowych/kapsułkę
Przedkliniczne badania toksykologiczne wyciągu z liści miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba L.) zawartego w preparacie Bilobil Forte wykazały korzystny profil bezpieczeństwa przy przewlekłym podawaniu doustnym u szczurów i psów przez 6 miesięcy. Dawki stosowane w badaniach wynosiły od 20 mg/kg do 500 mg/kg masy ciała, co odpowiada marginesowi bezpieczeństwa do 3,3 u szczurów i 11,6 u psów przy niższych dawkach oraz do 16,8 i 40,6 przy najwyższych dawkach. Nieznaczne objawy toksyczności zaobserwowano jedynie u psów przy dawce 400 mg/kg, znacznie przekraczającej dawkę terapeutyczną u ludzi. Dane dotyczące toksyczności reprodukcyjnej są niejednoznaczne, z badaniami wskazującymi zarówno na brak, jak i obecność negatywnego wpływu na płodność i rozwój embrionalny, w tym obserwacje krwawień pochwowych i wad rozwojowych u kurzych embrionów. Brak jest jednak wystarczających kompleksowych badań, które pozwoliłyby jednoznacznie ocenić wpływ na funkcje rozrodcze.
anoftalmia, badanie toksykologiczne, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, efekt genotoksyczny, ginkgo biloba, hipopigmentacja, induktor enzymów wątrobowych, kancerogenność, krwawienie pochwowe, krwotok podskórny, margines bezpieczeństwa, mutagenność, oznaki toksyczności, potencjał teratogenny, rak wątrobowokomórkowy, test mikrojądrowy, test mutagenności, toksyczność matczyna, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wyciąg z miłorzębu japońskiego - Leksykon chorób i schorzeń
Wyprysk krążkowy – Objawy
Wyprysk krążkowy (discoid eczema) to przewlekła dermatoza charakteryzująca się dobrze odgraniczonymi, okrągłymi lub owalnymi zmianami o średnicy 1-10 cm, najczęściej lokalizującymi się na kończynach, tułowiu oraz rzadziej na twarzy i skórze głowy. Choroba wykazuje fazowy przebieg: od ostrej fazy z grudkami i pęcherzykami, przez fazę zlewania się zmian i wysięku, aż do fazy podostrej i przewlekłej z lichenifikacją i zmianami pigmentacyjnymi. Zmiany są intensywnie świądzące, co prowadzi do drapania, nasilającego stan zapalny i ryzyko wtórnej infekcji bakteryjnej, potencjalnie komplikującej się cellulitisem. Wyprysk krążkowy ma tendencję do nawrotów, szczególnie w chłodniejszych miesiącach, a czynniki takie jak sucha skóra, stres, zimny klimat oraz kontakt z alergenami mogą zaostrzać przebieg. Różnicowanie z grzybicą skóry, łuszczycą i liszajem płaskim jest kluczowe ze względu na odmienne strategie terapeutyczne.
atopia, atopowe zapalenie skóry, faza ostra, faza podostra, faza przewlekła, grzybica, grzybica skóry, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, infekcja bakteryjna, lichenifikacja, liszaj płaski, łuszczenie, łuszczyca, obrzęk, parestezje, pęcherzyk wypełniony płynem, przewlekła choroba skóry, remisja, rumień, sączenie, stan zapalny, świąd, wykwit skórny, wyprysk krążkowy, wysięk, zaburzenie krążenia, zaburzenie pigmentacji, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica różowata – Patofizjologia i mechanizm
Grzybica różowata (tinea versicolor) to powierzchowne zakażenie skóry wywołane przez dimorficzne, lipofilne drożdżaki z rodzaju Malassezia, głównie M. globosa, M. furfur i M. sympodialis. Patogeneza choroby opiera się na transformacji formy drożdżakowej do formy strzępkowej, co jest indukowane przez czynniki środowiskowe (ciepło, wilgoć), osobnicze (tłusta skóra, zaburzenia endokrynologiczne, immunosupresja) oraz immunologiczne (upośledzenie funkcji limfocytów, zmniejszona produkcja IL-2, IL-10, IFN-γ). Malassezia produkuje liczne czynniki wirulencji, takie jak fosfolipazy, lipazy, hemolizyny oraz kwas azelainowy, który hamuje tyrozynazę i przyczynia się do hipopigmentacji. Charakterystyczny obraz mikroskopowy to „spaghetti z klopsikami” widoczny w preparacie KOH 10-20%. Diagnostyka wspomagana jest przez lampę Wooda, która ujawnia złocisto-białą fluorescencję zmian skórnych.
atroficzna grzybica różowata, biofilm, drożdżak Malassezia, forma mycelialna, forma strzępkowa, fosfolipaza, grzybica różowata, Helicobacter pylori, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, hyperhidrosis, interferon, interleukina, kwas azelainowy, lampa Wooda, Malassezia furfur, Malassezia globosa, Malassezia sympodialis, melanocyt, melanosom, naciek zapalny, pityriasis versicolor, stres oksydacyjny, Tinea versicolor, tyrozynaza, wodorotlenek potasu, zakażenie grzybicze skóry, zespół Cushinga - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ginkofar Extra 240 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa wyciągu z liści Ginkgo biloba, stosowanego w leku Ginkofar Extra, wykazały niską toksyczność przewlekłą przy dawkach do 500 mg/kg u szczurów i 400 mg/kg u psów, z marginesem bezpieczeństwa odpowiednio do 16,8 i 40,6. Niewielkie objawy toksyczności zaobserwowano jedynie u psów przy najwyższej dawce 400 mg/kg. Testy mutagenności wykazały mieszane wyniki: pozytywny test mutagenności u bakterii, negatywny lub niejednoznaczny wynik testu mikrojądrowego na erytrocytach, a u myszy przy dawkach do 2000 mg/kg brak efektu genotoksycznego. Badania kancerogenności wskazały na występowanie nowotworów gruczołu tarczowego u szczurów oraz raka wątrobowokomórkowego u myszy, jednak zmiany te są specyficzne dla gryzoni i nie mają istotnego znaczenia dla bezpieczeństwa ludzi.
anoftalmia, efekt genotoksyczny, funkcja rozrodcza, ginkgo biloba, hipopigmentacja, induktor enzymów wątrobowych, krwawienie pochwowe, krwotok podskórny, miłorząb, nowotwór gruczołu tarczowego, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, rak wątrobowokomórkowy, test mikrojądrowy, test mutagenności, toksyczność matczyna, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na reprodukcję, wpływ teratogenny, zahamowanie wzrostu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dermovate 0,5 mg/g
Klobetazol propionian w maści Dermovate (0,5 mg/g) jest silnym kortykosteroidem miejscowym, którego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności i uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Bezwzględnie nie powinien być stosowany u pacjentów z nieleczonymi infekcjami skórnymi (bakteryjnymi, wirusowymi, grzybiczymi), gdyż może nasilać infekcję i maskować jej objawy. Przeciwwskazania obejmują także trądzik różowaty i pospolity, zapalenie okołoustne, świąd bez stanu zapalnego oraz świąd okolic odbytu i narządów płciowych, gdzie zwiększona absorpcja leku i często infekcyjne podłoże przeciwwskazują jego stosowanie. Preparat nie jest wskazany u dzieci poniżej 12 roku życia ze względu na ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych, w tym zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.
Stosowanie Dermovate na twarz jest generalnie odradzane z powodu ryzyka miejscowych działań niepożądanych, takich jak zanik skóry, teleangiektazje, hipopigmentacja, trądzik posteroidowy i zapalenie okołoustne. Długotrwałe lub rozległe stosowanie może prowadzić do poważnych powikłań miejscowych i ogólnoustrojowych. Opatrunki okluzyjne zwiększają wchłanianie klobetazolu, co potęguje ryzyko działań niepożądanych i powinny być stosowane wyłącznie pod ścisłym nadzorem lekarskim. U kobiet w ciąży i karmiących piersią stosowanie leku na duże powierzchnie skóry jest odradzane ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu i niemowlęcia. Aplikacja w okolicy oczu powinna być unikana z uwagi na ryzyko jaskry i zaćmy posteroidowej. Lekarz powinien dokładnie ocenić stan kliniczny pacjenta i rozważyć ryzyko oraz korzyści przed przepisaniem Dermovate.
hipopigmentacja, infekcja skórna, jaskra, klobetazol propionian, kortykosteroid miejscowy, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, rozstępy, świąd bez stanu zapalnego, świąd okolicy odbytu, teleangiektazje, trądzik pospolity, trądzik posteroidowy, trądzik różowaty, zaćma posteroidowa, zanik skóry, zapalenie okołoustne - Leksykon chorób i schorzeń
Pyoderma gangrenosum – Objawy
Pyoderma gangrenosum (PG) to rzadka, zapalna dermatoza o często gwałtownym przebiegu, charakteryzująca się bolesnymi, szybko powiększającymi się owrzodzeniami o sinofioletowym, podminowanym brzegu i martwiczej podstawie. Występuje z częstością około 1/100 000, najczęściej u osób w wieku 20-50 lat, z przewagą kobiet. Zmiany lokalizują się głównie na kończynach dolnych (60,4%), ale mogą pojawiać się także na głowie, szyi, tułowiu i okolicach okołostomijnych. Charakterystyczne jest zjawisko patergii, czyli powstawanie nowych zmian po drobnych urazach skóry. PG manifestuje się również objawami ogólnoustrojowymi, takimi jak gorączka, bóle stawów i mięśni oraz złe samopoczucie. Wyróżnia się kilka klinicznych wariantów PG, w tym klasyczny wrzodziejący (85% przypadków), pęcherzowy, krostkowy, powierzchowny ziarniniakowaty oraz okołostomijny, zróżnicowanych pod względem lokalizacji, przebiegu i powiązań z chorobami współistniejącymi, takimi jak nieswoiste zapalenia jelit (IBD) czy choroby hematologiczne (np. ostra białaczka szpikowa). Proces gojenia jest długotrwały, często pozostawia blizny o charakterystycznym wyglądzie siateczkowatym, a nawroty występują u około 66-70% leczonych pacjentów.
artralgia, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna skóry, gammapatia monoklonalna, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, krostka, mialgia, nieswoista choroba zapalna jelit, ostra białaczka szpikowa, patergia, podłoże zapalne, posocznica, pyoderma gangrenosum, rumień guzowaty, szpiczak mnogi, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakażenie wtórne, zespół autoimmunologiczny, zespół mielodysplastyczny, zespół PAPA, zespół PAPASH, zespół PASH - Leksykon substancji czynnych
Dietyloditiokarbaminian cynku – Działania niepożądane
Dietyloditiokarbaminian cynku jest składnikiem mieszaniny pochodnych węglowych stosowanych w plastrach do testów prowokacyjnych TRUE Test 36, w płatku nr 15 (Panel nr 2) w dawce 250 µg/cm² (203 µg/płatek). Działania niepożądane związane z tą substancją, jak i innymi składnikami testu, zostały sklasyfikowane według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o nieznanej częstości. Najczęstsze reakcje to przewlekłe dodatnie reakcje testowe i pieczenie skóry (≥1/10), przejściowe odbarwienia lub przebarwienia oraz rumień (≥1/100 do <1/10). Zaostrzenie istniejących zmian zapalnych skóry występuje niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), a uczulenie na substancję rzadko (≥1/10 000 do <1/1000). Bardzo rzadko mogą wystąpić reakcje anafilaktyczne, choć nie odnotowano ich w dokumentacji TRUE Test 36.
aktywna sensytyzacja, charakterystyka produktu leczniczego, dibutyloditiokarbaminian cynku, dietyloditiokarbaminian cynku, difenyloguanidyna, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, klasyfikacja Gella i Coombsa, kontaktowe zapalenie skóry, limfocyt T, nadwrażliwość typu opóźnionego, obrzęk naczynioruchowy, pochodna węglowa, przewlekła reakcja, reakcja anafilaktyczna, reakcja immunologiczna, rumień, spadek ciśnienia tętniczego, test płatkowy, test prowokacyjny, uczulenie, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie pigmentacji, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaostrzenie stanu zapalnego, zapalenie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Pęcherze – Objawy
Pęcherze skórne to wypełnione płynem wybrzuszenia powstające w górnych warstwach skóry w odpowiedzi na uszkodzenie tkanek, pełniące funkcję ochronną i wspomagającą gojenie. Mogą mieć różny kształt (owalny lub okrągły) i rozmiar od kilku milimetrów do kilku centymetrów, a ich zawartość to najczęściej przezroczysta surowica, choć w przypadku pęcherzy krwotocznych obecna jest krew, nadająca im barwę od czerwonej do czarnej. Objawy towarzyszące obejmują ból, zaczerwienienie, obrzęk, świąd i pieczenie, a w przypadku zakażenia pojawia się ropna wydzielina, żółtawe strupy, limfangitis oraz gorączka. Typowy przebieg pęcherza obejmuje fazę prodromalną (mrowienie, pieczenie), formowanie, dojrzewanie, pęknięcie, tworzenie strupa i gojenie, które zwykle trwa 1-2 tygodnie, choć czas ten zależy od wielkości, lokalizacji, przyczyny i obecności zakażenia.
celiakia, cellulitis, choroba autoimmunologiczna, choroba genetyczna, choroba ogólnoustrojowa, cukrzyca, epidermolysis bullosa, gorączka, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, limfangitis, liszajec zakaźny, nadżerka, naskórek, objaw grypopodobny, oparzenie drugiego stopnia, opryszczka, ospa wietrzna, pęcherz krwotoczny, pęcherz oparzeniowy, pęcherz skórny, pęcherz tarciowy, pęcherzowe oddzielanie się naskórka, pęcherzyca, pemfigoid pęcherzowy, półpasiec, pompholyx, posocznica, rumień wielopostaciowy, stan zapalny, treść ropna, uszkodzenie tkanki, wyprysk dyshydrotyczny, zakażenie, zapalenie tkanki łącznej, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Nizoral 20 mg/g
Szampon leczniczy Nizoral zawiera ketokonazol w stężeniu 20 mg/g i jest wskazany do leczenia oraz profilaktyki dermatoz grzybiczych wywołanych przez drożdżaki z rodzaju Malassezia, takich jak łupież owłosionej skóry głowy, łojotokowe zapalenie skóry oraz łupież pstry (Pityriasis versicolor). Preparat stosuje się zarówno w fazie aktywnej choroby, jak i w profilaktyce nawrotów, z wyjątkiem łupieżu pstrego, gdzie wskazane jest jedynie leczenie. Przed wdrożeniem terapii konieczna jest dokładna diagnostyka dermatologiczna w celu potwierdzenia etiologii grzybiczej i wykluczenia innych schorzeń o podobnym obrazie klinicznym. Nizoral jest szczególnie zalecany u pacjentów z umiarkowanym do ciężkiego łupieżem, przewlekłym i nawracającym łojotokowym zapaleniem skóry oraz rozległymi lub nawrotowymi postaciami łupieżu pstrego.
biosynteza ergosterolu, dermatoza zapalna, grzybica skóry, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, imidazole, infekcja grzybicza, ketokonazol, lek przeciwgrzybiczy, łojotokowe zapalenie skóry, łupież pstry, łupież skóry głowy, łupież zwykły, Malassezia, mikroflora skóry, nawracająca infekcja grzybicza, szampon przeciwłupieżowy, złuszczanie naskórka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ginkofar forte 80 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa wyciągu z liści Ginkgo biloba, stosowanego w preparacie Ginkofar Forte (80 mg), obejmowały toksyczność przewlekłą, genotoksyczność oraz wpływ na reprodukcję. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach i psach podawano dawki od 20 mg/kg do 500 mg/kg masy ciała przez 6 miesięcy, co odpowiada marginesom bezpieczeństwa do 16,8 u szczurów i 40,6 u psów. Wyniki wskazują na nieznaczną toksyczność jedynie przy najwyższych dawkach u psów, natomiast w dawkach terapeutycznych profil bezpieczeństwa jest korzystny. Testy genotoksyczności wykazały pozytywny wynik mutagenności u bakterii dla podobnego wyciągu, jednak test mikrojądrowy był negatywny u samców i niejednoznaczny u samic, a podawanie do 2000 mg/kg u myszy nie wywołało efektu genotoksycznego. Badania kancerogenności wykazały nowotwory gruczołu tarczowego u szczurów i raka wątrobowokomórkowego u myszy, jednak są one uznawane za specyficzne dla gryzoni i nieistotne klinicznie dla ludzi.
anoftalmia, badanie kancerogenności, działanie embriotoksyczne, efekt genotoksyczny, funkcja rozrodcza, ginkgo biloba, hipopigmentacja, induktor enzymów wątrobowych, krwawienie pochwowe, krwotok podskórny, nowotwór gruczołu tarczowego, objawy toksyczności, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, rak wątrobowokomórkowy, test mikrojądrowy, test mutagenności, toksyczność matczyna, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wpływ teratogenny, wyciąg z liści miłorzębu - Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica różowata – Etiologia i przyczyny
Grzybica różowata (Pityriasis versicolor) to powierzchowna infekcja grzybicza skóry wywołana przez drożdżaki z rodzaju Malassezia, głównie M. globosa, M. furfur oraz M. sympodialis. Drożdżaki te są naturalnym składnikiem flory skóry u ponad 90% zdrowych dorosłych, jednak choroba rozwija się w wyniku przejścia formy drożdżowej w formę mycelialną i nadmiernego namnażania się grzybów, szczególnie w obszarach bogatych w gruczoły łojowe (klatka piersiowa, plecy, szyja). Czynniki ryzyka obejmują ciepły, wilgotny klimat, hiperhidrozę, skórę łojotokową, zaburzenia hormonalne, osłabienie układu odpornościowego oraz predyspozycje genetyczne. Patogeneza zmian pigmentacyjnych wiąże się z produkcją kwasu azelainowego przez Malassezia, który hamuje tyrozynazę i prowadzi do hipopigmentacji, oraz z reakcją zapalną skóry powodującą hiperpigmentację. Choroba ma charakter przewlekły i nawracający, a czynnik etiologiczny pozostaje stałym elementem flory skóry, co utrudnia całkowite wyleczenie.
forma mycelialna, forma strzępkowa, gruczoły łojowe, grzybica różowata, grzybica skóry, Helicobacter pylori, hiperhidroza, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, kortykosteroidy, kwas azelainowy, leki immunosupresyjne, Malassezia, Malassezia furfur, Malassezia globosa, Malassezia sympodialis, melanocyty, peroksydacja lipidów, pityriasis versicolor, Pityrosporum, skóra łojotokowa, tyrozynaza, zapalenie skóry, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Infectoscab 5% krem 50 mg/g
Permetryna w kremie 5% (50 mg/g) stosowana w terapii świerzbu może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości, które należy uwzględnić podczas kwalifikacji i monitorowania pacjentów. Najczęściej obserwowane działania niepożądane ze strony układu nerwowego to parestezje i uczucie palenia skóry (≥1/100 do <1/10), a rzadziej bóle głowy (≥1/10 000 do <1/1000). Ze strony układu oddechowego, u pacjentów wrażliwych lub nadwrażliwych, może wystąpić duszność (częstość nieznana), co stanowi potencjalne zagrożenie i wymaga natychmiastowej interwencji. Nudności również mogą się pojawić, choć wymioty nie były obserwowane przy stosowaniu Infectoscab, mimo że występują przy innych preparatach z permetryną. Najczęstsze objawy skórne to świąd, wysypka rumieniowata oraz suchość skóry (≥1/100 do <1/10), które mogą być związane zarówno z działaniem leku, jak i przebiegiem choroby, utrzymując się nawet do 4 tygodni po zakończeniu terapii.
alkohol cetostearylowy, ból głowy, duszność, działanie niepożądane, hipopigmentacja, Infectoscab, kontaktowe zapalenie skóry, kwas sorbinowy, nadwrażliwość, nudność, otarcie naskórka, palenie skóry, parestezja, permetryna, środek zmiękczający, suchość skóry, świąd, świerzbowiec, wysypka rumieniowa, zaburzenie skóry, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie układu oddechowego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie grudek chłonnych, zapalenie mieszków włosowych - Leksykon leków
Przedawkowanie – Polcortolon TC (23,12 mg + 0,58 mg)/g
Przedawkowanie leku Polcortolon TC aerozol na skórę, zawierającego tetracyklinę chlorowodorek (23,12 mg/g) oraz triamcynolon acetonid (0,58 mg/g), może prowadzić do poważnych ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Czynniki sprzyjające przedawkowaniu to aplikacja na rozległe powierzchnie skóry, stosowanie dużych dawek, aplikacja pod opatrunek okluzyjny oraz stosowanie na uszkodzoną skórę, co zwiększa wchłanianie substancji czynnych. Ogólnoustrojowe działanie kortykosteroidu objawia się zespołem Cushinga, zahamowaniem osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, nadciśnieniem, hiperglikemią i glukozurią, natomiast działanie antybiotyku może powodować zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, fotowrażliwość oraz reakcje alergiczne. Przewlekłe zatrucie kortykosteroidem manifestuje się zanikiem skóry, rozstępami, teleangiektazjami, trądzikiem posteroidowym, hipopigmentacją i nadmiernym owłosieniem.
dysfagia, działanie ogólnoustrojowe kortykosteroidu, fotowrażliwość, glukozuria, hiperglikemia, hipopigmentacja, monitoring kliniczny, nadciśnienie, nadmierne owłosienie, niewydolność nadnerczy, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, Polcortolon TC, reakcja alergiczna, rozległe powierzchnie skóry, rozstępy, teleangiektazja, tetracykliny chlorowodorek, trądzik posteroidowy, triamcynolonu acetonid, uszkodzona skóra, zaburzenia przewodu pokarmowego, zanik skóry, zespół Cushinga - Leksykon chorób i schorzeń
Łojotokowe zapalenie skóry – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Łojotokowe zapalenie skóry (seborrheic dermatitis) to przewlekłe, nawracające zapalenie skóry lokalizujące się głównie w obszarach bogatych w gruczoły łojowe, takich jak skóra owłosiona głowy, twarz, uszy, klatka piersiowa i plecy. Charakterystyczne są tłuste, żółtawe łuski na zaczerwienionej skórze, zróżnicowane pigmentacyjnie w zależności od fototypu pacjenta. Etiologia wiąże się z nadprodukcją sebum oraz nadmiernym namnażaniem drożdżaków Malassezia. Objawy nasilają się w chłodnym, suchym klimacie i pod wpływem stresu, a poprawiają się latem, zwłaszcza przy ekspozycji na UV. Diagnostyka pielęgniarska obejmuje ocenę koloru, wilgotności, tekstury, temperatury skóry, obecności obrzęku, bolesności, lokalizacji i charakteru zmian, nasilenia świądu oraz objawów wtórnej infekcji. Kluczowe jest także rozpoznanie czynników zaostrzających, takich jak zmiany kosmetyków, warunki klimatyczne i stres.
dieta przeciwzapalna, dieta śródziemnomorska, gruczoł łojowy, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, integralność skóry, ketokonazol, kortykosteroid miejscowy, kwas omega-3, kwas salicylowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, łojotokowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry niemowląt, łuszczenie się skóry, Malassezia, pirytionian cynku, promieniowanie ultrafioletowe, sebum, siarczek selenu, szampon przeciwłupieżowy, wtórna infekcja - Leksykon substancji czynnych
Ginkgo biloba – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyczności przewlekłej ekstraktu z Ginkgo biloba, zawierającego glikozydy flawonowe, gingkolidy A, B, C oraz bilobalid, wykazały niski poziom toksyczności u szczurów i psów przy dawkach do 500 mg/kg masy ciała (margines bezpieczeństwa do 16,8 u szczurów i 40,6 u psów). U psów poddanych najwyższym dawkom zaobserwowano jedynie nieznaczne objawy toksyczności, natomiast u szczurów nie stwierdzono istotnych klinicznie efektów toksycznych. Dane dotyczące toksyczności reprodukcyjnej są niejednoznaczne – niektóre badania na szczurach, królikach i myszach nie wykazały działania teratogennego ani embriotoksycznego, podczas gdy inne wskazywały na negatywny wpływ na płodność i zdolność reprodukcyjną, w tym przypadki krwawienia pochwowego oraz niekorzystne efekty rozwojowe u kurzych embrionów (krwotoki podskórne, hipopigmentacja, zahamowanie wzrostu, anoftalmia).
anoftalmia, bilobalid, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, efekt genotoksyczny, ginkgo biloba, glikozyd flawonowy, hipopigmentacja, induktor enzymów wątrobowych, krwawienie pochwowe, krwotok podskórny, miłorząb japoński, nowotwór gruczołu tarczowego, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, rak wątrobowokomórkowy, test mikrojądrowy, toksyczność matczyna, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Permetryna Scabinol 40 mg/g
Permetryna Scabinol (40 mg/g, żel) stosowana w leczeniu świerzbu może wywoływać działania niepożądane głównie o charakterze łagodnym i przemijającym. Najczęściej obserwowane są reakcje skórne, takie jak wysypka, świąd, rumień, wyprysk oraz złuszczanie się skóry, które występują często (≥1/100 do <1/10). Parestezje skórne (pieczenie, kłucie, mrowienie) również pojawiają się często i są zwykle przemijające. Rzadziej notuje się hipopigmentację skóry i zapalenie mieszków włosowych (bardzo rzadko, <1/10 000). U pacjentów z ciężkim zakażeniem świerzbowcem dolegliwości skórne mogą utrzymywać się do 2-4 tygodni po zakończeniu terapii, co jest wynikiem reakcji alergicznej na martwe świerzbowce, a nie nieskuteczności leczenia.
biegunka, duszność, dyskomfort skórny, działanie niepożądane, hipopigmentacja, kontaktowe zapalenie skóry, nudność, parestezja, parestezje, permetryna, podrażnienie skóry, pokrzywka, produkt leczniczy, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, świerzb, świerzbowiec, tkanka podskórna, zaburzenie skóry, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie układu oddechowego, zakażenie świerzbowcem, zapalenie mieszków włosowych, złuszczanie skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Nerwiakowłókniak – Leczenie
Nerwiakowłókniak (neurofibroma) to łagodny guz wywodzący się z osłonek nerwów, występujący sporadycznie lub w przebiegu zespołów genetycznych, głównie neurofibromatozy typu 1 (NF1). Leczenie wymaga podejścia multidyscyplinarnego i jest uzależnione od wielkości, lokalizacji, podtypu guza oraz objawów klinicznych. Pojedyncze, bezobjawowe zmiany często podlegają jedynie obserwacji, natomiast interwencja chirurgiczna jest wskazana przy bólu, deficytach neurologicznych, ucisku na struktury sąsiednie, szybkim wzroście guza lub problemach kosmetycznych. Chirurgia pozostaje metodą z wyboru, umożliwiając całkowite usunięcie guza u około 75% pacjentów bez istotnych uszkodzeń nerwów, choć nerwiakowłókniaki typu splecionego (plexiform) są często nieoperacyjne (85-95%) ze względu na infiltrujący charakter. Alternatywne metody leczenia obejmują laseroterapię CO2, elektrodesykację, fotokoagulację oraz radioterapię stereotaktyczną (np. CyberKnife), stosowaną zwłaszcza w guzach kręgosłupa lub jako uzupełnienie po niepełnej resekcji.
amitryptylina, binimetynib, biopsja, CyberKnife, deficyt neurologiczny, elektrodesykacja, fotokoagulacja, gabapentyna, HIFU, hipopigmentacja, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor MEK, inhibitor mTOR, kabozantynib, kinaza kreatynowa, laser CO2, lek przeciwdrgawkowy, mikrochirurgia, mirdametynib, MPNST, nerwiakowłókniak, neurofibromatoza typu 1, neurofibromatoza typu 2, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pregabalina, radioterapia stereotaktyczna, rehabilitacja fizyczna, schwannomatoza, sirolimus, szlak RAS/MAPK, trametynib, trójcykliczny lek przeciwdepresyjny, złośliwy nowotwór osłonek nerwów obwodowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ginkofar Intense 120 mg
Dane przedkliniczne dotyczące leku Ginkofar Intense, zawierającego kwantyfikowany suchy wyciąg z liści Ginkgo biloba, wskazują na stosunkowo dobry profil bezpieczeństwa w zakresie toksyczności przewlekłej. Badania na szczurach i psach wykazały tolerancję dawek do 500 mg/kg masy ciała u szczurów oraz 400 mg/kg u psów, z marginesem bezpieczeństwa odpowiednio do 16,8 i 40,6, przy minimalnej toksyczności jedynie u psów przy najwyższych dawkach. Testy mutagenności i kancerogenności dały wyniki niejednoznaczne – pozytywny wynik mutagenności w teście bakteryjnym, negatywny lub niejednoznaczny w teście mikrojądrowym, a obserwowane nowotwory u gryzoni (gruczoł tarczowy, rak wątrobowokomórkowy) uznano za specyficzne gatunkowo i nieprzekładające się na ryzyko dla ludzi. Podawanie dawek do 2000 mg/kg myszy nie wywołało efektu genotoksycznego.
anoftalmia, badanie kancerogenności, bilobalid, efekt genotoksyczny, erytrocyt obwodowy, flawonoidy, ginkgo biloba, ginkgolidy, hipopigmentacja, induktor enzymów wątrobowych, krwawienie pochwowe, krwotok podskórny, kwantyfikowany suchy wyciąg, nowotwór gruczołu tarczowego, potencjał mutagenny, rak wątrobowokomórkowy, test mikrojądrowy, test mutagenności, toksyczność, toksyczność matczyna, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wpływ embriotoksyczny, wpływ na reprodukcję, wpływ teratogenny, wyciąg z miłorzębu japońskiego - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół angelmana – Diagnostyka i diagnoza
Zespół Angelmana (AS) to rzadkie zaburzenie genetyczne manifestujące się ciężkim opóźnieniem rozwojowym, afazją, ataksją chodu oraz charakterystycznym fenotypem behawioralnym, w tym nadmiernym śmiechem i nadpobudliwością. Diagnoza kliniczna jest utrudniona ze względu na opóźnione pojawienie się objawów i ich podobieństwo do innych zaburzeń neurorozwojowych. Średni wiek rozpoznania wynosi około 18 miesięcy, przy wcześniejszym wykrywaniu u pacjentów z delecją matczynego chromosomu 15q11.2-q13 (średnio 23 miesiące). Kryteria diagnostyczne obejmują cechy stałe (opóźnienie rozwojowe, zaburzenia mowy i ruchowe, nieprawidłowości behawioralne), cechy częste (nieprawidłowy zapis EEG, mikrocefalia, napady padaczkowe) oraz cechy towarzyszące (m.in. hipopigmentacja, szeroki chód). Diagnostyka genetyczna opiera się na testach metylacji DNA (wykrywających około 80% przypadków), analizie delecji (FISH, CMA, array CGH), badaniu disomii jednorodzicielskiej (UPD) oraz sekwencjonowaniu genu UBE3A (10-11% przypadków). W trudnych przypadkach stosuje się WES lub WGS. Charakterystyczny zapis EEG z wysoką amplitudą fal delta i iglicami-falą wolną wspomaga rozpoznanie.
amniocenteza, array CGH, ataksja chodu, CT, delecja chromosomowa, disomia jednorodzicielska, EEG, FISH, hipopigmentacja, kryterium diagnostyczne, mikrocefalia, mózgowe porażenie dziecięce, MRI, napad padaczkowy, nieprawidłowy zapis EEG, NIPS, opóźnienie rozwojowe, PET, prognatyzm, spektrum autyzmu, WES, WGS, zaburzenie neurorozwojowe, zaburzenie równowagi, zespół Angelmana, zespół Mowata-Wilsona, zespół Pradera-Williego, zespół Retta - Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica różowata – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Grzybica różowata (Pityriasis versicolor) cechuje się dobrym rokowaniem, pomimo częstych nawrotów, szczególnie w warunkach ciepłych i wilgotnych. Leczenie miejscowe i ogólne preparatami przeciwgrzybiczymi skutecznie eradykuje infekcję, co potwierdza ustąpienie drobnego złuszczania naskórka. Jednak zmiany pigmentacyjne, takie jak hiperpigmentacja (różowe lub brązowe plamy) oraz hipopigmentacja (blade plamy), mogą utrzymywać się przez tygodnie lub miesiące po terapii, a w rzadkich przypadkach być trwałe i oporne na leczenie. Kluczowe jest edukowanie pacjentów, że utrzymujące się zmiany pigmentacyjne nie świadczą o niepowodzeniu terapii, a skóra z hipopigmentacją stopniowo odzyskuje normalną reakcję na ekspozycję słoneczną.
charakter przewlekły, drożdżak Malassezia, dyskomfort psychiczny, ekspozycja słoneczna, grzybica różowata, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, leczenie przeciwgrzybicze, lek przeciwgrzybiczny, nawrót choroby, nawrotowość choroby, pityriasis versicolor, preparat przeciwgrzybiczny, profilaktyka nawrotów, rokowanie długoterminowe, środek przeciwgrzybiczny, terapia przeciwgrzybicza, zaburzenie immunologiczne, zaburzenie pigmentacji, złuszczanie naskórka, zmiana pigmentacyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bilobil Intense 120 mg
Bilobil Intense zawiera standaryzowany suchy ekstrakt z liści Ginkgo biloba L., którego toksyczność przewlekła była badana na szczurach i psach przez 6 miesięcy przy dawkach od 20 do 500 mg/kg mc. W badaniach tych stwierdzono wysoki margines bezpieczeństwa – do 16,8 u szczurów i do 40,6 u psów. Nieznaczne objawy toksyczności pojawiły się jedynie u psów przy najwyższej dawce 400 mg/kg mc. Dane dotyczące toksyczności reprodukcyjnej są ograniczone i niejednoznaczne: niektóre badania na szczurach, królikach i myszach nie wykazały efektów teratogennych ani embriotoksycznych, podczas gdy inne wskazywały na potencjalne zaburzenia płodności, krwawienia pochwowe oraz anomalie rozwojowe u embrionów, takie jak krwotoki podskórne, hipopigmentacja, zahamowanie wzrostu i anoftalmia. Brak jest jednoznacznych danych, co wymaga dalszych badań w tym zakresie.
anoftalmia, efekt genotoksyczny, efekt teratogenny, ginkgo biloba, hipopigmentacja, induktor enzymów wątrobowych, krwawienie pochwowe, krwotok podskórny, mutagenność, mutagenność i kancerogenność, nowotwór tarczycy, rak wątrobowokomórkowy, rozwój płodu, test mutagenności bakteryjnej, toksyczność matczyna, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wyciąg z miłorzębu japońskiego, zahamowanie wzrostu - Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica różowata – Objawy
Grzybica różowata (Tinea versicolor) to łagodna infekcja skóry wywołana przez drożdżakopodobne grzyby z rodzaju Malassezia, manifestująca się charakterystycznymi plamami o zmienionej pigmentacji (hipopigmentacyjne, hiperpigmentacyjne, białe, różowe, łososiowe, brązowe) z delikatnym łuszczeniem i wyraźnymi granicami, najczęściej lokalizującymi się na górnej części tułowia, szyi, ramionach i brzuchu. Objawy mogą obejmować łagodny świąd nasilający się podczas pocenia, zwiększoną potliwość oraz suchość skóry. Przebieg choroby jest sezonowy, z nasileniem w ciepłych, wilgotnych miesiącach i złagodzeniem w chłodnym klimacie. Ekspozycja na słońce uwidacznia zmiany pigmentacyjne, co wynika z hamowania melanogenezy przez kwas azelainowy produkowany przez grzyby Malassezia. Czynniki zaostrzające to m.in. wysoka temperatura, wilgotność, terapia steroidowa oraz osłabienie odporności.
badanie mikroskopowe zeskrobin, bielactwo nabyte, fluorescencja, grzyb drożdżakopodobny, grzybica różowata, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, kwas azelainowy, lampa Wooda, łojotokowe zapalenie skóry, łupież różowy, łuszczenie skóry, łuszczyca, Malassezia, melanina, melanocyt, osłabiony układ odpornościowy, posiew mikologiczny, rumień wielopostaciowy, świąd, terapia steroidowa, Tinea versicolor, wodorotlenek potasu - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół angelmana – Patofizjologia i mechanizm
Zespół Angelmana (AS) jest rzadkim zaburzeniem neurorozwojowym wynikającym z utraty funkcji matczynego allelu genu UBE3A na chromosomie 15q11-q13, co prowadzi do braku ekspresji ligazy ubikwitynowej E3A (E6-AP) w neuronach. Główne mechanizmy genetyczne obejmują delecje 5-7 Mb regionu 15q11-q13 (70-75% przypadków), mutacje punktowe w UBE3A (10-20%), defekty centrum imprintingu (2-5%) oraz disomię jednorodzicielską ojcowską (3-7%). Fenotyp kliniczny obejmuje ciężkie upośledzenie umysłowe, ataksję, napady padaczkowe, brak mowy oraz charakterystyczne cechy behawioralne, takie jak łatwo prowokowany uśmiech. Delecje są związane z najcięższym przebiegiem, w tym mikrocefalią i hipopigmentacją, natomiast disomia i defekty imprintingu wykazują łagodniejszy fenotyp. UBE3A koduje ligazę ubikwitynową E3A, kluczową dla proteasomalnej degradacji białek synaptycznych, w tym Arc, co wpływa na plastyczność synaptyczną i funkcje poznawcze. Modele mysie wykazały deficyty w LTP hipokampa, ataksję i napady padaczkowe, potwierdzając rolę UBE3A w rozwoju i funkcjonowaniu OUN.
ataksja, autofagia, BDNF, biodostępność, centrum imprintingu, defekt imprintingu, degradacja proteasomalna, delecja chromosomowa, disomia jednorodzicielska, hipopigmentacja, imprinting genomowy, istota czarna, kolec dendrytyczny, komórka nerwowa, mikrocefalia, mutacja frameshift, napad padaczkowy, neuron dopaminergiczny, oligonukleotyd antysensowy, ośrodkowy układ nerwowy, plastyczność synaptyczna, receptor AMPA, synapsa, szlak ubikwityna-proteasom, terapia genowa, upośledzenie umysłowe, zaburzenie neurorozwojowe, zaburzenie ze spektrum autyzmu, zespół Angelmana - Leksykon substancji czynnych
Adapalen – Działania niepożądane
Adapalen, miejscowo stosowany retinoid w terapii trądziku pospolitego, wywołuje najczęściej miejscowe działania niepożądane o charakterze skórnym, takie jak suchość, podrażnienie, pieczenie i rumień, które zwykle nasilają się w pierwszym tygodniu leczenia i następnie ustępują. Rzadziej obserwuje się kontaktowe zapalenie skóry, wyprysk, świąd, łuszczenie się naskórka, a także nasilenie trądziku. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko oparzeń miejscowych, które mogą mieć charakter powierzchowny lub, w rzadkich przypadkach, drugiego stopnia, a także na zaburzenia pigmentacji skóry (hiperpigmentacja i hipopigmentacja). Preparaty z adapalenem zwiększają wrażliwość skóry na promieniowanie UV, co wymaga stosowania ochrony przeciwsłonecznej o wysokim SPF oraz unikania nadmiernej ekspozycji na słońce.
adapalen, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, blizna, ból skóry, duszność, działanie niepożądane, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, kontaktowe zapalenie skóry, kwas salicylowy, łuszczenie skóry, nadtlenek benzoilu, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk powiek, obrzęk skóry, oparzenie drugiego stopnia, oparzenie słoneczne, oparzenie w miejscu aplikacji, pęcherz skórny, pieczenie skóry, podrażnienie powiek, podrażnienie skóry, pokrzywka, promieniowanie UV, reakcja anafilaktyczna, reakcja skórna, retynoid, rumień, rumień powiek, środek złuszczający, sucha skóra, świąd, trądzik pospolity, ucisk w gardle, wyprysk z podrażnienia, zaburzenie pigmentacji - Leksykon chorób i schorzeń
Rozstępy – Objawy
Rozstępy (striae distensae) to linijne, atroficzne pasma skóry powstające w wyniku gwałtownego rozciągnięcia i uszkodzenia włókien kolagenowych oraz elastyny w warstwie skóry właściwej (dermis). Zmiany te przechodzą charakterystyczne fazy: początkową (striae rubrae) z czerwono-fioletowym zabarwieniem i objawami zapalnymi, oraz fazę dojrzałą (striae albae) z białawym, srebrzystym kolorem i atrofią naskórka. Rozstępy mają szerokość 1-10 mm i długość od kilku do kilkunastu centymetrów, lokalizując się najczęściej na brzuchu, piersiach, biodrach, pośladkach i udach. Występują u około 80-90% kobiet w ciąży, 70% dziewcząt i 40% chłopców w okresie dojrzewania, a także u osób z szybkim przyrostem lub utratą masy ciała oraz u kulturystów. Mogą być także manifestacją chorób endokrynologicznych, takich jak zespół Cushinga czy zespół Marfana, oraz efektem długotrwałej terapii kortykosteroidami.
blizna atroficzna, bliznowacenie, hipopigmentacja, kolagen i elastyna, kortykosteroid, kortyzol, laktacja, nadciśnienie, prednizon, proces zapalny, rozstęp, skok wzrostowy, skóra właściwa, striae albae, striae rubrae, świąd, tkanka łączna, włókno elastyczne, włókno kolagenowe, zespół Cushinga, zespół Marfana, zmiana naczyniowa