zapalenie skóry okołoustne
Zapalenie skóry okołoustne (dermatitis perioralis) to przewlekła, zapalna choroba skóry, która charakteryzuje się występowaniem drobnych, rumieniowych grudek i krostek w okolicy ust, nosa oraz oczu. Zmiany skórne najczęściej pojawiają się w formie wysypki o charakterystycznym układzie, z wolną od zmian obwódką wokół czerwieni wargowej.
Etiologia schorzenia nie jest w pełni poznana, jednak do czynników predysponujących należą: długotrwałe stosowanie miejscowych glikokortykosteroidów, zaburzenia flory bakteryjnej skóry, ekspozycja na promieniowanie UV, stres oraz predyspozycje genetyczne. Choroba częściej dotyka kobiety w wieku 15-45 lat, choć może wystąpić również u dzieci i mężczyzn.
Diagnostyka zapalenia skóry okołoustnego opiera się głównie na obrazie klinicznym. W leczeniu stosuje się przede wszystkim antybiotyki miejscowe (metronidazol, erytromycyna) lub doustne (tetracykliny), inhibitory kalcyneuryny oraz pochodne witaminy A. Ważnym elementem terapii jest odstawienie miejscowych preparatów sterydowych oraz unikanie czynników zaostrzających, takich jak kosmetyki zawierające substancje drażniące.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Clobederm 0,5 mg/g
Maść Clobederm zawierająca 0,5 mg/g klobetazolu propionianu jest silnym miejscowym glikokortykosteroidem, którego stosowanie jest przeciwwskazane w przypadku infekcji skórnych bakteryjnych, wirusowych (np. opryszczka, półpasiec) oraz grzybiczych (dermatofitozy, kandydozy). Preparat nie powinien być stosowany w przebiegu trądziku zwykłego, trądziku różowatego oraz zapalenia skóry dookoła ust, gdyż może nasilać objawy tych schorzeń. Ponadto, stosowanie po szczepieniach ochronnych jest niewskazane ze względu na ryzyko osłabienia odpowiedzi immunologicznej i modyfikacji lokalnej reakcji zapalnej. Przeciwwskazania obejmują także nadwrażliwość na klobetazol, inne glikokortykosteroidy oraz substancje pomocnicze, zwłaszcza glikol propylenowy.
alergen kontaktowy, atrofia skóry, brodawka wirusowa, dermatofitoza, dermatoza, glikol propylenowy, grzybicze zakażenie skóry, hipertrychoza, infekcja wirusowa, kandydoza skórna, klobetazol propionian, kontaktowe zapalenie skóry, miejscowy glikokortykosteroid, odporność poszczepienna, opryszczka zwykła, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, półpasiec, rozstępy skórne, rumień, teleangiektazja, trądzik różowaty, trądzik zwykły, warstwa rogowa, zakażenie bakteryjne skóry, zapalenie skóry okołoustne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Clobederm 0,5 mg/g
Preparat Clobederm 0,5 mg/g zawiera klobetazol propionian, silny kortykosteroid stosowany miejscowo, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem zarówno miejscowych, jak i ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Miejscowe efekty uboczne, o nieznanej częstości występowania, obejmują zmiany trądzikopodobne, plamicę posteroidową, zahamowanie wzrostu naskórka, pieczenie, świąd, zaniki tkanki podskórnej, suchość skóry, zaburzenia owłosienia, zmiany pigmentacyjne, teleangiektazje, stany zapalne skóry, wtórne zakażenia oraz uogólnioną łuszczycę krostkową. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wystąpienia poważnych powikłań ocznych, takich jak jaskra i zaćma, zwłaszcza przy aplikacji na skórę powiek. Ogólnoustrojowe działania niepożądane, również o nieznanej częstości, mogą obejmować zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespół Cushinga, hamowanie wzrostu u dzieci, hiperglikemię, obrzęki, nadciśnienie tętnicze oraz zmniejszenie odporności. Ryzyko systemowych efektów wzrasta przy długotrwałym stosowaniu, aplikacji na duże powierzchnie skóry, stosowaniu pod opatrunkiem okluzyjnym oraz u pacjentów pediatrycznych.
ciśnienie śródgałkowe, cukromocz, hiperglikemia, jaskra, klobetazolu propionian, kortykosteroid miejscowy, księżycowata twarz, łuszczyca krostkowa, nadciśnienie tętnicze, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, otyłość centralna, plamica posteroidowa, pokrzywka, reakcja alergiczna, rozstęp skórny, teleangiektazja, trądzik pospolity, wysypka plamisto-grudkowa, zaćma, zahamowanie wzrostu naskórka, zakażenie wtórne, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry okołoustne, zespół Cushinga, zmiana pigmentacyjna, zmiany trądzikopodobne - Leksykon substancji czynnych
Prednizolon – Działania niepożądane
Prednizolon, jako glikokortykosteroid, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których nasilenie zależy od dawki i czasu terapii. Najczęściej obserwuje się zmiany dermatologiczne, takie jak rozstępy, zanik skóry, trądzik steroidowy oraz zapalenie skóry okołoustne, szczególnie przy miejscowym stosowaniu preparatów (Alpicort, Alpicort E), gdzie dochodzi do ścieńczenia skóry, teleangiektazji i hirsutyzmu. Prednizolon wywołuje reakcje alergiczne od wysypek polekowych po ciężkie anafilaksje z arytmiami, skurczem oskrzeli, zapaścią krążeniową i zatrzymaniem pracy serca. Immunosupresja indukowana lekiem zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych, reaktywacji infekcji wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych i pasożytniczych, a także maskuje objawy zakażeń, utrudniając diagnostykę. Długotrwałe stosowanie prednizolonu może prowadzić do zespołu Cushinga, zahamowania czynności nadnerczy, zaburzeń metabolicznych (m.in. zatrzymanie sodu, hipokaliemia, cukrzyca, hiperlipidemia) oraz poważnych powikłań sercowo-naczyniowych, takich jak nadciśnienie, miażdżyca i zakrzepica.
amenorrhoea, arytmia, bradykardia, depresja, działanie immunosupresyjne, eozynopenia, glikokortykosteroid, halucynacja, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hirsutyzm, jałowa martwica kości, jaskra, lęk, leukocytoza, limfopenia, mania, miażdżyca, miopatia, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, obniżenie tolerancji glukozy, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, padaczka, policytemia, prednizolon, psychoza, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rozstęp skórny, rzekomy guz mózgu, skurcz oskrzeli, strongyloidoza, teleangiektazja, trądzik steroidowy, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, twarz księżycowata, wrzód żołądka, wybroczynę, wydalanie potasu, zaćma, zakrzepica, zanik skóry, zapalenie naczyń, zapalenie ścięgna, zapalenie skóry, zapalenie skóry okołoustne, zapalenie trzustki, zapaść krążeniowa, zatrzymanie sodu, zerwanie ścięgna, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fusacid H (20 mg + 10 mg)/g
Produkt leczniczy Fusacid H w postaci kremu zawiera 20 mg kwasu fusydynowego (w postaci półwodnej 20,3 mg) oraz 10 mg hydrokortyzonu octanu na gram preparatu. Na podstawie badań klinicznych szacuje się, że działania niepożądane występują u około 5% pacjentów. Do najczęściej obserwowanych należą reakcje skórne, takie jak nasilenie wyprysku, świąd, podrażnienie, uczucie pieczenia lub kłucia (częstość niezbyt częsta, tj. 1/1000 do <1/100). Rzadziej mogą pojawić się wysypka, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry oraz depigmentacja skóry o nieznanej częstości. Ze względu na obecność hydrokortyzonu, przy długotrwałym stosowaniu mogą wystąpić typowe działania niepożądane kortykosteroidów, takie jak atrofia skóry, teleangiektazje, rozstępy, zapalenie mieszków włosowych, nadmierne owłosienie, zapalenie skóry wokół ust oraz ogólnoustrojowe zahamowanie czynności kory nadnerczy.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atrofia skóry, depigmentacja skóry, działanie niepożądane, Fusacid H, hirsutyzm, hydrokortyzon octan, klasyfikacja MedDRA, kontaktowe zapalenie skóry, kora nadnerczy, kortykosteroid, kwas fusydynowy, parestezja, produkt leczniczy, reakcja alergiczna, rozstępy skórne, świąd, teleangiektazja, układ immunologiczny, wyprysk, zaburzenie skóry, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry okołoustne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lorinden A (30 mg + 0,2 mg)/g
Preparat Lorinden A zawiera 0,2 mg flumetazonu piwalanu oraz 30 mg kwasu salicylowego w 1 g maści i wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla miejscowo stosowanych kortykosteroidów oraz kwasu salicylowego. Do najczęstszych reakcji skórnych należą zmiany trądzikopodobne, plamica posteroidowa, zanik naskórka i tkanki podskórnej, suchość skóry, nadmierne owłosienie, łysienie, odbarwienia lub przebarwienia skóry, rozstępy oraz teleangiektazje. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zapalenia skóry wywołanego kwasem salicylowym, a aplikacja na powieki wiąże się z ryzykiem poważnych powikłań okulistycznych, takich jak jaskra czy zaćma. Występują również wtórne zakażenia i podrażnienia skóry oraz możliwość zaostrzenia istniejących zmian chorobowych.
bezpieczeństwo farmakoterapii, cukromocz, działanie niepożądane, flumetezon piwalan, hamowanie wzrostu, hiperglikemia, infekcja bakteryjna, jaskra, kortykosteroid, kwas salicylowy, maść, nadciśnienie tętnicze, nieostre widzenie, niewydolność nadnerczy, obniżona odporność, obrzęk, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, otyłość centralna, plamica posteroidowa, pokrzywka, rozstępy skórne, teleangiektazja, wtórne zakażenie, wysypka plamisto-grudkowa, zaćma, zanik naskórka, zanik skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry, zapalenie skóry okołoustne, zespół Cushinga, zmiany trądzikopodobne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Alpicort (2 mg + 4 mg)/ml
Preparat Alpicort, zawierający prednizolon 2 mg/ml oraz kwas salicylowy 4 mg/ml, stosowany miejscowo na skórę, może wywoływać różnorodne działania niepożądane, głównie o charakterze miejscowym. Do najczęstszych należą reakcje nadwrażliwości skórnej, takie jak alergiczny wykwit kontaktowy (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1 000), oraz krótkotrwałe podrażnienia skóry objawiające się pieczeniem i zaczerwienieniem (częstość nieznana). Bardzo rzadko (<1/10 000) obserwuje się poważniejsze zmiany, w tym ścieńczenie skóry (atrofia), teleangiektazje, rozstępy, trądzik sterydowy, okołoustne zapalenie skóry oraz hirsutyzm. Ponadto, nieznana jest częstość występowania nieostrego widzenia, co wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z chorobami okulistycznymi.
atrofia skóry, hiperglikemia, hirsutyzm, kortykosteroid, kwas salicylowy, nadwrażliwość skórna, nieostre widzenie, podrażnienie skóry, prednizolon, rozstęp skórny, rozstępy skórne, ścieńczenie skóry, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, teleangiektazja, teleangiektazje, trądzik sterydowy, zapalenie skóry okołoustne, zespół Cushinga, zmiana trądzikopodobna - Leksykon substancji czynnych
Fluocynolon acetonid – Przeciwwskazania stosowania
Fluocynolon acetonid, glikokortykosteroid stosowany miejscowo w preparatach dermatologicznych (Flucinar 0,25 mg/g, Flucinar N 0,25 mg + 5 mg/g) oraz jako implant do ciała szklistego (Iluvien 190 μg), posiada liczne przeciwwskazania. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym neomycynę w preparacie Flucinar N. Preparaty miejscowe nie powinny być stosowane w przypadku zakażeń bakteryjnych, wirusowych (np. ospa wietrzna) i grzybiczych skóry, a implant Iluvien jest przeciwwskazany przy aktywnych zakażeniach oczu, chorobach wirusowych rogówki i spojówek, jaskrze oraz zakaźnym zapaleniu błony naczyniowej oka. Dodatkowo, preparaty miejscowe są przeciwwskazane u dzieci poniżej 2 roku życia ze względu na ryzyko zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza oraz u pacjentów z pieluszkowym zapaleniem skóry z powodu zwiększonej absorpcji leku.
antybiotyk aminoglikozydowy, atrofia skóry, bakteryjne zakażenie skóry, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dermatitis perioralis, fluocynolon acetonid, glikokortykosteroid, glikol propylenowy, gruźlica skóry, grzybica skóry, hiperglikemia, implant do ciałka szklistego, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, neomycyna siarczan, opryszczkowe zapalenie rogówki, owrzodzenie żylakowe, pieluszkowe zapalenie skóry, świąd odbytu, teleangiektazja, trądzik posteroidowy, trądzik różowaty, trądzik zwykły, wirusowe zakażenie skóry, zakażenie skóry, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie skóry okołoustne, zespół Cushinga