zmiana trądzikopodobna

Zmiana trądzikopodobna (acneiform eruption) to dermatologiczny termin określający wykwity skórne przypominające trądzik pospolity, jednak różniące się od niego etiologią, przebiegiem i charakterystyką morfologiczną. Zmiany te manifestują się jako grudki, krostki i guzki zapalne, często bez zaskórników charakterystycznych dla trądziku właściwego.

Etiologia zmian trądzikopodobnych jest zróżnicowana i obejmuje reakcje polekowe (np. po kortykosteroidach, leukocytach, androgenach), ekspozycję na substancje chemiczne (chlorki, smoły), choroby układowe (zespół Cushinga), infekcje bakteryjne lub grzybicze, a także zaburzenia hormonalne. Istotnym czynnikiem różnicującym jest nagły początek, często związany z ekspozycją na czynnik wywołujący.

Diagnostyka zmian trądzikopodobnych wymaga dokładnego wywiadu uwzględniającego przyjmowane leki, ekspozycję na czynniki środowiskowe oraz badania dermatologicznego. W przeciwieństwie do trądziku pospolitego, leczenie skupia się na eliminacji czynnika wywołującego, a nie na standardowej terapii przeciwtrądzikowej. W przypadkach ciężkich stosuje się miejscowo preparaty przeciwzapalne, antybiotyki lub ogólnoustrojowe leczenie immunomodulujące.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Mastodynon N –

Mastodynon N w formie kropli doustnych to preparat homeopatyczny zawierający m.in. Vitex Agnus-castus TM=D1, Caulophyllum thalictroides D4 oraz Cyclamen purpurascens D4. W trakcie stosowania leku mogą wystąpić działania niepożądane o częstości nieznanej, obejmujące ciężkie reakcje alergiczne (obrzęk twarzy, duszność, zaburzenia połykania), bóle i zawroty głowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, bóle brzucha), reakcje skórne (wysypka, pokrzywka, trądzik) oraz zaburzenia miesiączkowania (nieregularne cykle, zmiany w długości i intensywności krwawienia). Szczególnie istotne jest ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii i interwencji medycznej.
ból brzucha, ból głowy, Caulophyllum thalictroides, ciężka reakcja alergiczna, Cyclamen purpurascens, duszność, działanie niepożądane, Mastodynon N, nudność, obrzęk twarzy, pogorszenie objawów, pokrzywka, preparat homeopatyczny, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna alergiczna, składnik homeopatyczny, trądzik, Vitex agnus-castus, wysypka, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie połykania, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zawrót głowy, zmiana trądzikopodobna
Leksykon substancji czynnych
Chlorochinaldol – Działania niepożądane

Chlorochinaldol, będący chlorowcopochodną chinoliny, wykazuje różnorodne działania niepożądane zależne od drogi podania i postaci farmaceutycznej. Najczęściej obserwowane objawy skórne przy stosowaniu maści (np. Chlorchinaldin) to przemijające podrażnienie, wysuszenie, zaczerwienienie, świąd, pieczenie oraz kontaktowe zapalenie skóry. Preparaty złożone, takie jak Chlorchinaldin H zawierający hydrokortyzon, niosą dodatkowe ryzyko działań niepożądanych charakterystycznych dla glikokortykosteroidów, w tym zaników skóry, teleangiektazji, zaburzeń pigmentacji, zmian trądzikopodobnych oraz nadkażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, szczególnie przy stosowaniu pod opatrunkiem zamkniętym. Tabletki do ssania i dopochwowe (Gynalgin) mogą powodować podrażnienie błon śluzowych, świąd, reakcje alergiczne oraz objawy ogólnoustrojowe, takie jak bóle głowy, zaburzenia psychiczne, żołądkowo-jelitowe, mięśniowo-szkieletowe i metaboliczne. Szczególnie istotnym zagrożeniem jest podostra neuropatia rdzeniowo-wzrokowa, mogąca wystąpić przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek chlorowcopochodnych chinoliny, manifestująca się zaburzeniami czucia, osłabieniem mięśniowym, bólami i zaburzeniami widzenia.
chlorochinaldol, chlorowcopochodna chinoliny, ciemne zabarwienie moczu, dermatitis perioralis, glikokortykosteroid, hydrokortyzon, kontaktowe zapalenie skóry, kurczowy ból brzucha, metronidazol, nadkażenie grzybicze, nieprawidłowe doznanie czuciowe, odczyn alergiczny, podostra neuropatia rdzeniowo-wzrokowa, podrażnienie błony śluzowej, pokrzywka, reakcja uczuleniowa, rozszerzenie naczyń, teleangiektazja, upławy, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie pigmentacji skóry, zaburzenie widzenia, zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zanikowe zapalenie skóry, zespół Cushinga, zmiana trądzikopodobna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Flucinar 0,25 mg/g

Flucinar w postaci maści zawiera fluocynolonu acetonid w stężeniu 0,25 mg/g i wykazuje głównie miejscowe działania niepożądane dotyczące skóry i tkanki podskórnej. Niezbyt często obserwuje się zanik skóry oraz teleangiektazje, a rzadko hipertrichozę. Inne zmiany skórne o nieznanej częstości to m.in. zmiany trądzikopodobne, plamica posteroidowa, zahamowanie wzrostu naskórka, zaniki tkanki podskórnej, rozstępy, stan zapalny skóry dookoła ust, kontaktowe zapalenie skóry oraz zaburzenia pigmentacji. Dolegliwości subiektywne obejmują pieczenie, świąd, podrażnienie, a także wysypkę, suchość skóry i łysienie. Możliwe są także zakażenia wtórne i zapalenie mieszków włosowych.
cukromocz, Flucinar, fluocynolonu acetonid, hiperglikemia, hipertrichoza, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, nadciśnienie tętnicze, nieostre widzenie, obniżona odporność, opatrunek okluzyjny, opóźnienie wzrostu, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, plamica posteroidowa, pokrzywka, rozstęp skóry, teleangiektazja, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenie pigmentacji, zaćma, zahamowanie wzrostu naskórka, zanik skóry, zanik tkanki podskórnej, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołoustne, zespół Cushinga, zmiana trądzikopodobna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Alpicort (2 mg + 4 mg)/ml

Preparat Alpicort, zawierający prednizolon 2 mg/ml oraz kwas salicylowy 4 mg/ml, stosowany miejscowo na skórę, może wywoływać różnorodne działania niepożądane, głównie o charakterze miejscowym. Do najczęstszych należą reakcje nadwrażliwości skórnej, takie jak alergiczny wykwit kontaktowy (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1 000), oraz krótkotrwałe podrażnienia skóry objawiające się pieczeniem i zaczerwienieniem (częstość nieznana). Bardzo rzadko (<1/10 000) obserwuje się poważniejsze zmiany, w tym ścieńczenie skóry (atrofia), teleangiektazje, rozstępy, trądzik sterydowy, okołoustne zapalenie skóry oraz hirsutyzm. Ponadto, nieznana jest częstość występowania nieostrego widzenia, co wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z chorobami okulistycznymi.
atrofia skóry, hiperglikemia, hirsutyzm, kortykosteroid, kwas salicylowy, nadwrażliwość skórna, nieostre widzenie, podrażnienie skóry, prednizolon, rozstęp skórny, rozstępy skórne, ścieńczenie skóry, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, teleangiektazja, teleangiektazje, trądzik sterydowy, zapalenie skóry okołoustne, zespół Cushinga, zmiana trądzikopodobna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Edelan 1 mg/g

Edelan, zawierający mometazonu furoinian w stężeniu 1 mg/g, jest miejscowym kortykosteroidem stosowanym w terapii dermatoz. Działania niepożądane związane z jego stosowaniem obejmują głównie reakcje skórne, takie jak zapalenie mieszków włosowych (bardzo rzadko), kontaktowe zapalenie skóry, niedobór barwnika, nadmierne owłosienie, rozstępy, zmiany trądzikopodobne oraz zanik skóry. Ponadto mogą wystąpić parestezje i uczucie pieczenia w miejscu aplikacji, a także bóle i inne reakcje miejscowe. Wśród poważniejszych skutków ubocznych należy uwzględnić potencjalne zakażenia skóry, czyraki oraz pogorszenie ostrości widzenia, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu. Stosowanie na dużych powierzchniach skóry lub pod opatrunkami okluzyjnymi zwiększa ryzyko wchłaniania ogólnoustrojowego, co może prowadzić do supresji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza i objawów zespołu Cushinga.
czyrak, hiperkortyzolemia, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, maceracja skóry, mometazon furoinian, nadmierne owłosienie, niedobór barwnika, nieostre widzenie, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, parestezja, potówka, rozstęp, sucha skóra, świąd, teleangiektazja, uczucie pieczenia, zaburzenie wzrostu i rozwoju, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zanik skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry wokół ust, zespół Cushinga, zmiana trądzikopodobna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Edelan 1 mg/g

Maść Edelan zawierająca 1 mg/g mometazonu furoinianu może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, obejmujące zarówno reakcje miejscowe, jak i potencjalne efekty ogólnoustrojowe. Do najczęściej obserwowanych należą wtórne infekcje skórne, kontaktowe zapalenie skóry, zmiany trądzikopodobne, świąd, ból i reakcje w miejscu aplikacji, a także zaburzenia czucia takie jak parestezje. Rzadziej występują zapalenie mieszków włosowych, uczucie pieczenia, nieostre widzenie oraz zmiany dermatologiczne jak zanik skóry czy rozstępy. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko działań ogólnoustrojowych, takich jak zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, zespół Cushinga oraz zaburzenia wzrostu, zwłaszcza u dzieci, co jest związane z większym stosunkiem powierzchni ciała do masy ciała. Ryzyko to wzrasta przy stosowaniu na dużą powierzchnię skóry, długotrwałej terapii oraz stosowaniu opatrunków okluzyjnych.
działanie immunosupresyjne kortykosteroidów, działanie niepożądane, hirsutyzm, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid miejscowy, maceracja skóry, mometazon furoinian, niedobór barwnika, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, parestezja, potówka, rozstęp, teleangiektazja, wtórna infekcja skórna, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zanik skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry okołoustne, zespół Cushinga, zmiana trądzikopodobna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Flucinar N (0,25 mg + 5 mg)/g

Flucinar N w postaci maści zawiera 0,25 mg fluocynolonu acetonidu (kortykosteroid) oraz 5 mg neomycyny siarczanu (antybiotyk aminoglikozydowy) w 1 g preparatu i może wywoływać liczne działania niepożądane zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe. Do najczęstszych należą miejscowe reakcje skórne, takie jak zmiany trądzikopodobne, pieczenie, świąd, podrażnienie, suchość skóry, a także atrofia skóry, rozstępy i teleangiektazje, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu na wrażliwe obszary. Neomycyna może indukować reakcje alergiczne, w tym opóźnione, a immunosupresyjne działanie fluocynolonu sprzyja rozwojowi zakażeń wtórnych, w tym zapaleniu mieszków włosowych. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu w okolicy oczu ze względu na ryzyko jaskry, zaćmy oraz nieostrego widzenia, a także w okolicy ucha z uwagi na potencjalną ototoksyczność neomycyny.
antybiotyk aminoglikozydowy, atrofia skóry, cukromocz, działanie immunosupresyjne, fluocynolon acetonid, hiperglikemia, hiperkortyzolemia, hirsutyzm, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, nadciśnienie tętnicze, nefropatia toksyczna, neomycyny siarczan, nieostre widzenie, obrzęk, okołoustne zapalenie skóry, oś podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowa, ototoksyczność, plamica, reakcja alergiczna, retencja płynów, rozstępy, teleangiektazja, zaburzenie wzrostu, zaćma, zakażenie wtórne, zapalenie mieszków włosowych, zespół Cushinga, zmiana trądzikopodobna, zmniejszenie odporności
Leksykon leków
Działania niepożądane – Elitasone 1 mg/g

Elitasone w postaci maści zawiera 1 mg/g mometazonu furoinianu i może powodować liczne działania niepożądane, głównie skórne, związane z farmakologicznym działaniem kortykosteroidów. Najczęściej obserwuje się podrażnienia, świąd, zmiany trądzikopodobne, zapalenie mieszków włosowych, zmiany zanikowe skóry, a także ryzyko zakażeń wtórnych wskutek obniżenia miejscowej odporności. Rzadziej występują teleangiektazje oraz zmiany naczyniowe. Przy stosowaniu na dużą powierzchnię skóry, długotrwale lub pod opatrunkiem okluzyjnym, istnieje ryzyko wchłaniania ogólnoustrojowego, co może prowadzić do zahamowania czynności kory nadnerczy, zespołu Cushinga czy hiperglikemii. Szczególną grupą ryzyka są dzieci, u których ze względu na większy stosunek powierzchni skóry do masy ciała mogą wystąpić nadciśnienie wewnątrzczaszkowe oraz zaburzenia wzrostu i rozwoju.
ciemiączko, działanie niepożądane, hiperglikemia, hiperkortyzolemia, hirsutyzm, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, krwioobieg, maceracja skóry, mometazon furoinian, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, odbarwienie skóry, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, parestezja skórna, teleangiektazja, tkanka podskórna, zaburzenie skóry, zaburzenie wzrostu i rozwoju, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie wtórne, zanik barwnika, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry wokół ust, zespół Cushinga, zmiana trądzikopodobna
Leksykon leków
Interakcje leku – Edelan 1 mg/g

Produkt leczniczy Edelan w postaci maści zawierającej 1 mg/g mometazonu furoinianu nie wykazuje udokumentowanych interakcji z innymi lekami. Niemniej jednak, ze względu na farmakologiczne właściwości glikokortykosteroidów, przy stosowaniu na dużą powierzchnię skóry, przez dłuższy czas lub pod opatrunkami okluzyjnymi, może dochodzić do wchłaniania systemowego, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych i potencjalnych interakcji charakterystycznych dla kortykosteroidów ogólnoustrojowych. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu innych kortykosteroidów miejscowych, leków drażniących skórę, opatrunków okluzyjnych oraz leków potencjalnie hepatotoksycznych. Zaleca się unikanie łączenia Edelanu z innymi kortykosteroidami na tej samej powierzchni skóry ze względu na ryzyko miejscowych działań niepożądanych, takich jak zanik skóry czy rozstępy.
bariera naskórkowa, działanie glikokortykosteroidów, działanie niepożądane kortykosteroidów, działanie systemowe, glikokortykosteroid, hepatotoksyczność, kortykosteroid, mometazon furoinian, niewydolność nadnerczy, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, rozstępy, wchłanianie systemowe, zanik skóry, zmiana trądzikopodobna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Elitasone 1 mg/g

Mometazonu furoinian, składnik leku Elitasone (roztwór na skórę 1 mg/g), może wywoływać różnorodne działania niepożądane, głównie miejscowe reakcje skórne. Najczęściej obserwuje się zmiany skórne w miejscu aplikacji, takie jak mrowienie, kłucie, zapalenie mieszków włosowych, uczucie pieczenia, świąd, zmiany trądzikopodobne oraz zmiany zanikowe skóry (częstość rzadka: ≥1/10 000 do <1/1 000). Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) występują podrażnienia, zapalenie skóry wokół ust, kontaktowe zapalenia skóry, zanik barwnika, nadmierne owłosienie, rozstępy, maceracja skóry oraz potówki. Zakażenia wtórne w miejscu aplikacji również pojawiają się niezbyt często. Bardzo rzadko (<1/10 000) mogą wystąpić teleangiektazje. Długotrwałe stosowanie na dużą powierzchnię skóry lub pod opatrunkami okluzyjnymi może prowadzić do ogólnoustrojowego wchłaniania mometazonu, skutkującego potencjalnym zahamowaniem czynności kory nadnerczy oraz innymi objawami charakterystycznymi dla systemowego stosowania kortykosteroidów.
Elitasone, hiperglikemia, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, maceracja skóry, mometazonu furoinian, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadmierne owłosienie, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, opatrunek okluzyjny, potówka, reakcja skórna, rozstęp, ścieńczenie naskórka, teleangiektazja, uwypuklenie ciemiączka, wchłanianie ogólnoustrojowe, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie wtórne, zanik barwnika, zanik skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie skóry wokół ust, zespół Cushinga, zmiana trądzikopodobna