syntaza kwasu delta-aminolewulinowego
Syntaza kwasu delta-aminolewulinowego (ALAS, ang. delta-aminolevulinic acid synthase) to kluczowy enzym w szlaku biosyntezy hemu, katalizujący pierwszą i limitującą szybkość reakcję tego procesu. Enzym ten odpowiada za kondensację glicyny i bursztynylo-CoA, prowadzącą do powstania kwasu delta-aminolewulinowego (ALA), który jest prekursorem w syntezie porfiryn i hemu.
W organizmie człowieka występują dwie izoformy tego enzymu: ALAS1, która jest enzymem konstytutywnym występującym we wszystkich tkankach, oraz ALAS2, specyficzna dla komórek erytroidalnych. Mutacje w genie ALAS2 zlokalizowanym na chromosomie X mogą prowadzić do rozwoju niedokrwistości syderoblastycznej związanej z chromosomem X (XLSA), charakteryzującej się niedostateczną syntezą hemu i gromadzeniem się żelaza w mitochondriach erytroblastów.
Aktywność ALAS1 jest regulowana na poziomie transkrypcji i translacji, głównie przez stężenie hemu, który działa jako ujemny regulator. Nadekspresja ALAS1 obserwowana jest w ostrych atakach porfirii wątrobowej, co prowadzi do nadmiernego wytwarzania i wydalania prekursorów porfiryn. Zrozumienie mechanizmów regulacji aktywności syntazy kwasu delta-aminolewulinowego ma istotne znaczenie w diagnostyce i leczeniu porfirii oraz niedokrwistości syderoblastycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Human Hemin Orphan Europe 25 mg/ml
Human Hemin Orphan Europe to koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu 25 mg/ml, zawierający ludzką heminę jako substancję czynną, stosowany w leczeniu ostrych napadów porfirii wątrobowej, w tym ostrej porfirii przerywanej (AIP), porfirii variegata (VP) oraz dziedzicznej koproporfirii (HCP). Preparat dostępny jest w ampułkach 10 ml zawierających 250 mg heminy, które po rozcieńczeniu w 100 ml 0,9% roztworu NaCl dają roztwór o stężeniu 2273 µg/ml. Produkt zawiera również 1 g etanolu 96% na 10 ml, co należy uwzględnić przy kwalifikacji pacjentów. Wskazaniem do podania są ostre napady porfirii manifestujące się silnym bólem brzucha, objawami neurologicznymi (neuropatia, porażenia, drgawki), zaburzeniami psychicznymi, autonomicznymi oraz hiponatremią i wydalaniem porfobilinogenu (PBG) i kwasu delta-aminolewulinowego (ALA) z moczem.
biosynteza hemu, ból brzucha, drgawki, dziedziczna koproporfiria, fotowrażliwość, hemina ludzka, hiponatremia, kwas delta-aminolewulinowy, neuropatia obwodowa, objawy neuropsychiatryczne, ostra porfiria przerywana, ostry napad porfirii wątrobowej, porażenie, porfiria nieostra, porfiria skórna późna, porfiria variegata, porfobilinogen, syntaza kwasu delta-aminolewulinowego, zaburzenia autonomiczne - Leksykon substancji czynnych
Hemina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Hemina, stosowana w leczeniu ostrych napadów porfirii wątrobowej, wymaga potwierdzenia diagnozy na podstawie historii choroby, objawów klinicznych oraz ilościowego oznaczenia kwasu delta-aminolewulinowego i porfobilinogenu w moczu, z preferencją metod ilościowych nad testami WATSON-SCHWARZ i HOESCH. Leczenie produktem Human Hemin Orphan Europe powinno być wdrożone jak najszybciej od początku napadu, co zwiększa skuteczność terapii, zwłaszcza w łagodzeniu bólu brzucha i objawów żołądkowo-jelitowych w ciągu 2-4 dni. Monitorowanie pacjenta jest niezbędne ze względu na ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych i neurologicznych oraz potencjalne interakcje z lekami indukującymi syntazę ALA, takimi jak estrogeny, barbiturany i steroidy. Hemina podawana jest w formie powolnej infuzji dożylnej (minimum 30 minut) do dużej żyły przedramienia lub żyły centralnej, z koniecznością przepłukania żyły 100 ml 0,9% NaCl po infuzji, aby zmniejszyć ryzyko zakrzepicy i uszkodzenia naczyń.
choroba mózgu, choroba wątroby, gromadzenie żelaza, HBV, HCV, hemina, hemosyderoza, HIV, infuzja dożylna, kwas delta-aminolewulinowy, objawy sercowo-naczyniowe, objawy żołądkowo-jelitowe, padaczka, porażenie, porfiria wątrobowa, porfobilinogen, powikłanie neurologiczne, stężenie ferrytyny, syntaza ALA, syntaza kwasu delta-aminolewulinowego, test Hoesch, test Watson-Schwarz, uraz mózgu, uzależnienie od alkoholu, wirus otoczkowy, wynaczynienie, zakażenie, zakrzepica żył głównych, zakrzepica żylna, żyła biodrowa, żyła podobojczykowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Human Hemin Orphan Europe
Przed rozpoczęciem terapii produktem Human Hemin Orphan Europe (25 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji) konieczna jest potwierdzona diagnoza napadu porfirii wątrobowej, oparta na wywiadzie, objawach klinicznych oraz ilościowym oznaczeniu kwasu delta-aminolewulinowego i porfobilinogenu w moczu, z preferencją metod ilościowych nad testami WATSON-SCHWARZ i HOESCH. Leczenie powinno być wdrożone jak najszybciej od początku napadu, co zwiększa skuteczność terapii; typowo objawy żołądkowo-jelitowe ustępują w ciągu 2-4 dni. Infuzję należy podawać powoli (minimum 30 minut) do dużej żyły przedramienia lub żyły centralnej, po rozcieńczeniu jednej ampułki (10 ml zawierającej 250 mg heminy) w 100 ml 0,9% NaCl, co daje stężenie 2273 µg/ml heminy. Po infuzji zaleca się przepłukanie żyły 100 ml 0,9% NaCl, aby zmniejszyć ryzyko zakrzepicy i uszkodzeń naczyń.
ferrytyna w surowicy, infuzja dożylna, koncentrat do infuzji, kwas delta-aminolewulinowy, objawy sercowo-naczyniowe, objawy żołądkowo-jelitowe, podrażnienie żył, porfiria wątrobowa, porfobilinogen, powikłania neurologiczne, preparaty krwiopochodne, przeładowanie żelazem, syntaza ALA, syntaza kwasu delta-aminolewulinowego, test Hoesch, test Watson-Schwarz, uszkodzenie naczyń krwionośnych, wynaczynienie, zakrzepica żył głównych, zakrzepica żylna, żyła centralna, żyły obwodowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Human Hemin Orphan Europe 25 mg/ml
Human Hemin Orphan Europe to koncentrat ludzkiej heminy o stężeniu 25 mg/ml (250 mg w 10 ml ampułce), stosowany do infuzji po rozcieńczeniu w 100 ml 0,9% NaCl, co daje roztwór zawierający 2273 µg/ml heminy. Preparat należy do grupy innych czynników hematologicznych (kod ATC: B06AB) i jest wskazany w leczeniu porfirii wątrobowej, w tym ostrej porfirii przerywanej, porfirii variegata oraz dziedzicznej koproporfii. Mechanizm działania opiera się na uzupełnieniu niedoboru hemu, hamowaniu syntazy kwasu delta-aminolewulinowego (ALA-S) oraz redukcji toksycznych prekursorów hemu, takich jak kwas delta-aminolewulinowy (ALA) i porfobilinogen (PBG), co skutkuje normalizacją ich wydalania z moczem podczas ostrych napadów choroby.
biosynteza hemu, czynnik IX, czynnik X, czynniki krzepnięcia, dziedziczna koproporfiria, fibrynoliza, hemostaza, krzepnięcie krwi, kwas delta-aminolewulinowy, ludzka hemina, methemoglobina, ostra porfiria przerywana, ostry napad porfirii, parametry koagulologiczne, porfiria variegata, porfiria wątrobowa, porfiryny, porfobilinogen, syntaza kwasu delta-aminolewulinowego - Leksykon substancji czynnych
Hemina – Właściwości farmakodynamiczne
Hemina, będąca czynnikiem hematologicznym o kodzie ATC BO6AB, jest stosowana w leczeniu porfirii wątrobowej, w tym ostrej porfirii przerywanej, porfirii variegata oraz dziedzicznej koproporfirii. Preparat dostępny jest jako koncentrat do infuzji zawierający 25 mg/ml ludzkiej heminy, gdzie jedna ampułka 10 ml dostarcza 250 mg substancji czynnej, a po rozcieńczeniu w 100 ml 0,9% NaCl uzyskuje się stężenie 2273 µg/ml. Mechanizm działania heminy polega na uzupełnieniu niedoboru hemu, co hamuje aktywność syntazy kwasu delta-aminolewulinowego, kluczowego enzymu w biosyntezie porfiryn, prowadząc do zmniejszenia produkcji toksycznych prekursorów hemu, takich jak kwas delta-aminolewulinowy i porfobilinogen, które są odpowiedzialne za patofizjologię porfirii wątrobowej.
biosynteza hemu, dziedziczna koproporfiria, hemoproteina, koncentrat do sporządzania roztworu, kwas delta-aminolewulinowy, methemoglobina, ostra porfiria przerywana, ostry napad porfirii wątrobowej, parametr krzepnięcia krwi, porfiria variegata, porfiria wątrobowa, porfobilinogen, syntaza kwasu delta-aminolewulinowego, synteza porfiryn, układ nerwowy