nieselektywny β-adrenolityk
Nieselektywny β-adrenolityk to lek blokujący zarówno receptory β1, jak i β2-adrenergiczne. W przeciwieństwie do selektywnych β-adrenolityków (kardioselektywnych), które działają głównie na receptory β1 zlokalizowane w sercu, nieselektywne β-adrenolityki wpływają również na receptory β2 obecne w oskrzelach, naczyniach krwionośnych i innych tkankach.
Do nieselektywnych β-adrenolityków należą m.in. propranolol, nadolol, timolol, pindolol i sotalol. Stosowane są w leczeniu nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca, zaburzeń rytmu serca oraz zapobiegawczo w migrenie. Ze względu na blokadę receptorów β2, nieselektywne β-adrenolityki mogą powodować skurcz oskrzeli, dlatego są przeciwwskazane u pacjentów z astmą oskrzelową i przewlekłą obturacyjną chorobą płuc.
Inne działania niepożądane nieselektywnych β-adrenolityków wynikające z blokady receptorów β2 obejmują maskowanie objawów hipoglikemii, upośledzenie przepływu krwi w kończynach oraz wpływ na metabolizm lipidów i węglowodanów. Przy przerwaniu leczenia nieselektywnymi β-adrenolitykami konieczne jest stopniowe zmniejszanie dawki, aby uniknąć efektu z odbicia, manifestującego się tachykardią, wzrostem ciśnienia tętniczego czy nasileniem dławicy piersiowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Adrenalina WZF 300 mcg/0,3 ml
Adrenalina WZF w dawce 300 mikrogramów/0,3 ml wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do nasilenia jej działania lub poważnych działań niepożądanych, takich jak nadciśnienie tętnicze i zaburzenia rytmu serca. Szczególnie niebezpieczne jest łączenie adrenaliny z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), co może skutkować nagłym wzrostem ciśnienia tętniczego i arytmią, dlatego jest to przeciwwskazane. Nasilenie działania adrenaliny obserwuje się także przy jednoczesnym stosowaniu trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (np. amitriptylina), inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (wenlafaksyna), inhibitorów COMT, hormonów tarczycy (lewotyroksyna), teofiliny, oksytocyny, leków parasympatykolitycznych, leków przeciwhistaminowych (difenhydramina, chlorofeniramina), lewodopy oraz sympatykomimetyków (efedryna). Nieselektywne β-adrenolityki (propranolol, nadolol) mogą wywołać ciężkie nadciśnienie i bradykardię, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. U pacjentów z cukrzycą adrenalina hamuje wydzielanie insuliny, co może wymagać korekty dawki leków hipoglikemizujących.
arytmia, bradykardia, chinidyna, chlorofeniramina, chlorowcowany środek znieczulający, choroba układu sercowo-naczyniowego, cukrzyca, difenhydramina, glikozyd naparstnicy, gospodarka węglowodanowa, hormon tarczycy, inhibitor COMT, inhibitor monoaminooksydazy, insulina, katecholo-O-metylotransferaza, lek blokujący receptory α-adrenergiczne, lek hipoglikemiczny, lek parasympatykolityczny, lek rozszerzający naczynia krwionośne, lek sympatykomimetyczny, lewodopa, milnacypran, nadciśnienie tętnicze, nieselektywny β-adrenolityk, oksytocyna, reakcja anafilaktyczna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sybutramina, teofilina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wenlafaksyna, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Oftensin 5 mg/ml
Tymolol, substancja czynna preparatu Oftensin (5 mg/ml krople do oczu), jest nieselektywnym β-adrenolitykiem stosowanym w leczeniu jaskry. Mechanizm działania opiera się na odwracalnym blokowaniu receptorów β1 i β2 w gałce ocznej, co prowadzi do zmniejszenia produkcji płynu śródgałkowego oraz zwiększenia odpływu naczynio-twardówkowego, skutkując obniżeniem ciśnienia wewnątrzgałkowego. Tymolol nie wykazuje wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej, nie wpływa bezpośrednio na mięsień sercowy ani nie działa miejscowo znieczulająco. Jego wielokierunkowy mechanizm obejmuje m.in. skurcz naczyń doprowadzających krew do ciała rzęskowego oraz hamowanie cyklazy adenylowej, co ogranicza czynność wydzielniczą komórek. Preparat jest szczególnie korzystny u pacjentów z zaćmą, gdyż obniża ciśnienie bez wpływu na akomodację i szerokość źrenicy.
akomodacja, aktywność sympatykomimetyczna, ATP, ciało rzęskowe, ciśnienie wewnątrzgałkowe, ciśnienie żylne nadtwardówki, cyklaza adenylowa, gałka oczna, jaskra, jaskra młodzieńcza, jaskra wrodzona, lek β-adrenolityczny, mięsień sercowy, nerw wzrokowy, nieselektywny β-adrenolityk, odpływ naczynio-twardówkowy, płyn śródgałkowy, receptor adrenergiczny, receptor β-adrenergiczny, refrakcja, rogówka, tęczówka, tymolol, zaćma, znieczulenie miejscowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Fixapost (50 mcg + 5 mg)/ml
Fixapost to krople do oczu zawierające latanoprost (50 µg/ml) oraz tymolol maleinian (5 mg/ml), wskazane do obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego (IOP) u dorosłych pacjentów z jaskrą z otwartym kątem lub podwyższonym IOP. Preparat jest zalecany w sytuacjach, gdy monoterapia β-adrenolitykami lub analogami prostaglandyn nie przynosi wystarczającej redukcji ciśnienia. Pojedyncza kropla dostarcza około 1,5 µg latanoprostu i 0,15 mg tymololu. Roztwór ma pH 5,7-6,2, osmolalność 300-340 mosmol/kg oraz zawiera makrogologlicerolu hydroksystearynian (50 mg/ml), co należy uwzględnić u pacjentów z nadwrażliwością na tę substancję pomocniczą.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Akistan Duo 50 mcg/ml + 5 mg/ml
Akistan DUO to preparat okulistyczny zawierający latanoprost (50 μg/ml) oraz tymolol (5 mg/ml), wskazany do leczenia dorosłych pacjentów z jaskrą z otwartym kątem oraz podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym (IOP), u których monoterapia analogami prostaglandyn lub β-adrenolitykami nie przyniosła wystarczającej kontroli IOP. Połączenie tych dwóch substancji aktywnych wykorzystuje komplementarne mechanizmy działania: latanoprost zwiększa odpływ cieczy wodnistej, a tymolol zmniejsza jej produkcję, co skutkuje efektywniejszym obniżeniem ciśnienia wewnątrzgałkowego. Preparat jest szczególnie zalecany u pacjentów z progresją zmian w polu widzenia, wysokim wyjściowym IOP lub problemami z przestrzeganiem skomplikowanych schematów leczenia.
analog prostaglandyny, analog prostaglandyny F2α, chlorek benzalkoniowy, ciecz wodnista, ciśnienie wewnątrzgałkowe, jaskra z otwartym kątem, latanoprost, lek przeciwjaskrowy, lek β-adrenolityczny, maleinian tymololu, nieselektywny β-adrenolityk, podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe, stabilizacja ciśnienia wewnątrzgałkowego, terapia skojarzona, tymolol, wytwarzanie cieczy wodnistej