skręt jelita
Skręt jelita (volvulus) to stan, w którym fragment jelita obraca się wokół własnej osi lub punktu przyczepu krezki, powodując niedrożność przewodu pokarmowego. Jest to poważny stan wymagający pilnej interwencji medycznej, gdyż prowadzi do zaburzenia ukrwienia jelita, a w konsekwencji do martwicy ściany jelita i perforacji.
Najczęstszymi lokalizacjami skrętu jelita są esica, jelito cienkie oraz kątnica. Predysponują do niego: wydłużenie jelita, nieprawidłowe umocowanie krezki, niedrożność mechaniczna oraz zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego. Pacjenci zgłaszają nagły, silny ból brzucha, wzdęcie, wymioty oraz zatrzymanie stolca i gazów.
Diagnostyka obejmuje badanie przedmiotowe, RTG przeglądowe jamy brzusznej (charakterystyczny obraz „ziarna kawy” lub „odwróconej litery U”), tomografię komputerową oraz badanie endoskopowe. Leczenie w pierwszej kolejności polega na próbie odbarczenia endoskopowego, a w przypadku niepowodzenia lub objawów martwicy konieczna jest pilna interwencja chirurgiczna.
Nieleczony skręt jelita prowadzi do niedokrwienia, martwicy i perforacji, co skutkuje zapaleniem otrzewnej, wstrząsem septycznym oraz zgonem. Śmiertelność w przypadku opóźnionego leczenia może sięgać 20-25%. Po leczeniu operacyjnym istnieje ryzyko nawrotu, dlatego w wybranych przypadkach wykonuje się zabieg zapobiegający ponownemu skrętowi (sigmoidopeksja, resekcja jelita).
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zamknięcie jelit – Etiologia i przyczyny
Zamknięcie jelit to stan patologiczny charakteryzujący się częściową lub całkowitą blokadą światła jelita cienkiego lub grubego, uniemożliwiającą prawidłowy pasaż treści pokarmowej, płynów i gazów. Etiologia niedrożności jest zróżnicowana i obejmuje mechaniczne przyczyny, takie jak zrosty pooperacyjne (60-75% przypadków niedrożności jelita cienkiego), przepukliny (10-20%), nowotwory (10-20% w jelicie cienkim, 50-60% w jelicie grubym), choroby zapalne (np. choroba Leśniowskiego-Crohna), skręt jelita, wgłobienie, kamienie żółciowe oraz ciała obce. Niedrożność czynnościowa (ileus) wynika z zaburzeń perystaltyki jelitowej i może być spowodowana m.in. zabiegami chirurgicznymi, infekcjami, lekami (opioidy, leki przeciwcholinergiczne), zaburzeniami elektrolitowymi (np. hipokaliemia), chorobami neurologicznymi i układowymi. Lokalizacja niedrożności determinuje dominujące przyczyny – zrosty i przepukliny dominują w jelicie cienkim, natomiast nowotwory i zapalenie uchyłków w jelicie grubym.
choroba Hirschsprunga, choroba Leśniowskiego-Crohna, kamienie żółciowe, martwica tkanki jelitowej, niedrożność czynnościowa, niedrożność jelita cienkiego, niedrożność jelita grubego, niedrożność jelitowa, pasaż treści pokarmowej, perforacja, perystaltyka jelitowa, przewód pokarmowy, rak okrężnicy, sepsa, skręt jelita, strangulacja, uwięźnięcie jelita, uwięźnięta przepuklina, wgłobienie, zamknięcie jelit, zapalenie otrzewnej, zapalenie uchyłków, zastawka krętniczo-kątnicza - Leksykon chorób i schorzeń
Zamknięcie jelit – Epidemiologia
Niedrożność jelit stanowi istotne wyzwanie kliniczne i epidemiologiczne, odpowiadając za 15-20% hospitalizacji z powodu ostrego bólu brzucha oraz około 20% pilnych interwencji chirurgicznych w USA, gdzie rocznie wykonuje się ponad 300 000 laparotomii z powodu niedrożności jelita cienkiego. Epidemiologia wykazuje wzrost zachorowań o 86,67% w latach 1990-2019, a częstość występowania wynosi około 1,47/100 000 osób rocznie. Śmiertelność z powodu niedrożności jelita cienkiego wynosi około 4/100 000, ale wzrasta do 600/100 000 przy niedokrwieniu jelit lub opóźnionej interwencji. W krajach rozwiniętych dominują zrosty pooperacyjne (60-75%), przepukliny i nowotwory jako przyczyny, natomiast w krajach rozwijających się główną etiologią są przepukliny (30-40%), zrosty (~30%) i gruźlica (~10%). W Afryce częstość występowania niedrożności jelit sięga 12/100 000, z dominującymi przyczynami takimi jak skręt jelita cienkiego i esicy. Mediana wieku diagnozy to 64 lata, z wyższą częstością u osób powyżej 50 roku życia, a u noworodków częstość wynosi 1/2000 żywych urodzeń. Czynniki ryzyka obejmują przebyte operacje jamy brzusznej, choroby zapalne jelit, mukowiscydozę, chorobę Leśniowskiego-Crohna oraz schorzenia neurologiczne wpływające na motorykę jelit.
atrezja jelita, atrezja jelitowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba uchyłkowa, gruźlica, laparoskopia, laparotomia, megacolon, mukowiscydoza, niedokrwienie jelit, niedrożność jelit, niedrożność jelita cienkiego, niedrożność jelita grubego, niedrożność smółkowa, ostry ból brzucha, skręt esicy, skręt jelita, skręt jelita cienkiego, śmiertelność, wady odbytu, wczesne wykrywanie, wgłobienie jelita, zadzierzgnięcie, zrosty pooperacyjne - Leksykon substancji czynnych
Neostygmina metylosiarczan – Przeciwwskazania stosowania
Neostygmina metylosiarczan, inhibitor acetylocholinesterazy, jest stosowana głównie do odwracania działania niedepolaryzujących środków zwiotczających mięśnie, często w połączeniu z glikopironium (np. Novistig 0,5 mg/ml + 2,5 mg/ml). Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na neostygminę lub inne składniki preparatu. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują mechaniczne niedrożności przewodu pokarmowego oraz dróg moczowych, ze względu na ryzyko nasilenia objawów, wzrostu ciśnienia i potencjalnej perforacji jelita lub uszkodzenia nerek. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania neostygminy z suksametonium, które może prowadzić do przedłużonego zwiotczenia mięśni i niewydolności oddechowej. Preparat Novistig zawiera 3 mg (0,13 mmol) sodu na ml, co jest istotne u pacjentów na diecie niskosodowej.
astma oskrzelowa, blok nerwowo-mięśniowy, bradykardia, choroba Parkinsona, dieta niskosodowa, działanie cholinergiczne, glikopironium, inhibitor acetylocholinesterazy, mięsień wypieracz pęcherza moczowego, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na substancję czynną, neostygmina metylosiarczan, niedepolaryzujący środek zwiotczający mięśnie, niedrożność dróg moczowych, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność oddechowa, odwrócenie bloku nerwowo-mięśniowego, padaczka, perforacja jelita, perystaltyka jelit, próg drgawkowy, przerost gruczołu krokowego, skręt jelita, skurcz oskrzeli, sukcynylocholina, suksametonium, uwięźnięcie przepukliny, zaburzenie przewodnictwa serca, zawał mięśnia sercowego, zrost pooperacyjny, zwężenie cewki moczowej, zwiotczenie mięśni - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół krótkiego jelita – Etiologia i przyczyny
Zespół krótkiego jelita (ZKJ) to stan patologiczny wynikający z istotnego skrócenia lub utraty funkcji jelita cienkiego, prowadzący do zaburzeń wchłaniania składników odżywczych, płynów i elektrolitów. Etiologia ZKJ jest zróżnicowana i zależy od wieku pacjenta; u dorosłych dominują przyczyny nabyte, takie jak choroba Leśniowskiego-Crohna (odpowiedzialna za 50-60% przypadków), niedokrwienie krezki, nowotwory jelita cienkiego oraz powikłania chirurgiczne, natomiast u noworodków i niemowląt najczęściej występują martwicze zapalenie jelit (NEC) oraz wady wrodzone przewodu pokarmowego (np. atrezja jelitowa, gastroschisis). ZKJ może również mieć podłoże wrodzone, związane z mutacjami genów CLMP i FLNA, lub wynikać z utraty funkcji jelita przy zachowanej jego długości, np. w przebiegu przewlekłych chorób zapalnych czy enteritis post-radiationem.
atrezja jelitowa, choroba Hirschsprunga, choroba Leśniowskiego-Crohna, glukagonopodobny peptyd-2, hiperplazja enterocytów, malrotacja jelit, martwicze zapalenie jelit, mukowiscydoza, niedokrwienie krezki, niewydolność jelit, nowotwór jelita cienkiego, popromienne zapalenie jelit, przewlekła rzekoma niedrożność jelit, resekcja jelita cienkiego, skręt jelita, skręt jelita środkowego, wgłobienie jelita, wytrzewienie, zaburzenie wchłaniania, zakrzep tętnicy krezkowej, zastawka krętniczo-kątnicza, zawał jelita, zespół krótkiego jelita, zespół przerostu bakteryjnego jelita cienkiego - Leksykon chorób i schorzeń
Tłuszczak – Objawy
Tłuszczak (lipoma) to najczęstszy łagodny guz tkanek miękkich u dorosłych, zbudowany z adipocytów i otoczony torebką z tkanki włóknistej. Zazwyczaj lokalizuje się podskórnie, manifestując się jako miękkie, ruchome guzki o średnicy od 1 do 10 cm, z czego około 80% ma mniej niż 5 cm. Guzy powyżej 5 cm klasyfikowane są jako olbrzymie tłuszczaki, które mogą powodować ból z powodu ucisku na nerwy. Charakterystyczne cechy to powolny wzrost, brak zmian skórnych nad guzem oraz miękka, elastyczna konsystencja. Podtyp angiolipoma, zawierający liczne naczynia krwionośne, częściej wywołuje ból i tkliwość. Lokalizacja tłuszczaków może wpływać na objawy kliniczne – np. tłuszczaki śródmięśniowe mogą powodować ból mięśni i neuropatię, a tłuszczaki przewodu pokarmowego mogą prowadzić do niedrożności czy krwawienia. Nagły wzrost, ból lub zmiana konsystencji guza wymaga pilnej diagnostyki w celu wykluczenia liposarcoma.
adipocyt, angiolipoma, atypowy tłuszczak, choroba Dercuma, guz tkanki miękkiej, liposarcoma, mikrozakrzepica, neuropatia, niedrożność jelit, niewydolność oddechowa, obturacja oskrzeli, skręt jelita, tachykardia, tłuszczak, tłuszczak mózgu, tłuszczak przewodu pokarmowego, tłuszczak serca, tłuszczak śródmięśniowy, torebka włóknista, wgłobienie jelita, włókniak, zatorowość, zespół żyły głównej górnej