nowotwór jelita cienkiego
Nowotwór jelita cienkiego to rzadki typ nowotworu przewodu pokarmowego, stanowiący mniej niż 5% wszystkich nowotworów żołądkowo-jelitowych. Pomimo długości jelita cienkiego (około 6 metrów), nowotwory w tej lokalizacji występują znacznie rzadziej niż w jelicie grubym.
Wyróżnia się kilka typów histologicznych nowotworów jelita cienkiego: gruczolakoraki (40-50%), guzy neuroendokrynne (20-30%), guzy stromalne (GIST, 10-15%), chłoniaki (10-15%) oraz rzadziej występujące mięsaki. Każdy typ charakteryzuje się odmiennym przebiegiem klinicznym, rokowaniem i wymaga zindywidualizowanego podejścia terapeutycznego.
Diagnostyka nowotworów jelita cienkiego jest trudna ze względu na niespecyficzne objawy (bóle brzucha, nudności, wymioty, krwawienia, niedrożność, utrata masy ciała) oraz ograniczoną dostępność jelita cienkiego w standardowych badaniach endoskopowych. Kluczowe znaczenie diagnostyczne mają: enteroskopia dwubalonowa, kapsułka endoskopowa, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny oraz PET-CT.
Leczenie nowotworów jelita cienkiego zależy od typu histologicznego, stopnia zaawansowania oraz lokalizacji guza. Podstawową metodą terapeutyczną pozostaje radykalna resekcja chirurgiczna. W przypadku guzów zaawansowanych lub przerzutowych stosuje się chemioterapię, leczenie celowane molekularnie, immunoterapię lub terapię radioizotopową (w przypadku guzów neuroendokrynnych).
Rokowanie w nowotworach jelita cienkiego jest zróżnicowane i zależy głównie od typu histologicznego oraz stopnia zaawansowania w momencie rozpoznania. Pięcioletnie przeżycie waha się od około 30% w przypadku gruczolakoraków do ponad 80% w przypadku guzów neuroendokrynnych we wczesnym stadium.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak jelita cienkiego – Epidemiologia
Rak jelita cienkiego, stanowiący mniej niż 1% wszystkich nowotworów, wykazuje rosnącą zapadalność w krajach rozwiniętych, z przewidywanymi w USA na 2025 rok 13 920 nowymi przypadkami i 2 060 zgonami. Współczynnik zapadalności wzrósł z 1,1 do 2,4 na 100 000 mieszkańców w latach 1975-2018, z rocznym wzrostem o 2,3% w latach 2013-2022. Choroba częściej dotyka mężczyzn (2,6/100 000) niż kobiety (2,0/100 000), z wyższą zapadalnością u osób rasy czarnej. Dominujące typy histologiczne to guzy neuroendokrynne (40-44%) i gruczolakoraki (33-40%), z lokalizacją głównie w dwunastnicy (72,7%). Pięcioletni względny wskaźnik przeżycia poprawił się do 67,6%, jednak dla gruczolakoraków wynosi jedynie 30-35%, a przeżywalność jest ściśle związana ze stadium zaawansowania (np. 5-letnie przeżycie dla stadium IV to 5%). Czynniki prognostyczne obejmują stan sprawności, markery CEA i LDH, albuminy, lokalizację guza oraz doszczętność resekcji.
celiakia, chłoniak, choroba Leśniowskiego-Crohna, czerniak skóry, dwunastnica, endoskopia górnego odcinka, endoskopowa ultrasonografia, gruczolakorak, guz neuroendokrynny, guz neuroendokrynny jelita cienkiego, jelito cienkie, jelito czcze, jelito kręte, kapsułka endoskopowa, mięsak, niedokrwistość z niedoboru żelaza, nowotwór jelita cienkiego, nowotwór przewodu pokarmowego, podtyp histologiczny, program nadzoru, rak jelita cienkiego, rodzinna polipowatość gruczolakowata, stadium zaawansowania choroby, tomografia komputerowa, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, współczynnik zapadalności, względny współczynnik przeżycia, zespół Lyncha, zespół Peutza-Jeghersa - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół krótkiego jelita – Etiologia i przyczyny
Zespół krótkiego jelita (ZKJ) to stan patologiczny wynikający z istotnego skrócenia lub utraty funkcji jelita cienkiego, prowadzący do zaburzeń wchłaniania składników odżywczych, płynów i elektrolitów. Etiologia ZKJ jest zróżnicowana i zależy od wieku pacjenta; u dorosłych dominują przyczyny nabyte, takie jak choroba Leśniowskiego-Crohna (odpowiedzialna za 50-60% przypadków), niedokrwienie krezki, nowotwory jelita cienkiego oraz powikłania chirurgiczne, natomiast u noworodków i niemowląt najczęściej występują martwicze zapalenie jelit (NEC) oraz wady wrodzone przewodu pokarmowego (np. atrezja jelitowa, gastroschisis). ZKJ może również mieć podłoże wrodzone, związane z mutacjami genów CLMP i FLNA, lub wynikać z utraty funkcji jelita przy zachowanej jego długości, np. w przebiegu przewlekłych chorób zapalnych czy enteritis post-radiationem.
atrezja jelitowa, choroba Hirschsprunga, choroba Leśniowskiego-Crohna, glukagonopodobny peptyd-2, hiperplazja enterocytów, malrotacja jelit, martwicze zapalenie jelit, mukowiscydoza, niedokrwienie krezki, niewydolność jelit, nowotwór jelita cienkiego, popromienne zapalenie jelit, przewlekła rzekoma niedrożność jelit, resekcja jelita cienkiego, skręt jelita, skręt jelita środkowego, wgłobienie jelita, wytrzewienie, zaburzenie wchłaniania, zakrzep tętnicy krezkowej, zastawka krętniczo-kątnicza, zawał jelita, zespół krótkiego jelita, zespół przerostu bakteryjnego jelita cienkiego