lek obkurczający naczynia błony śluzowej

Lek obkurczający naczynia błony śluzowej (wazokonstriktor) to substancja, która powoduje zwężenie naczyń krwionośnych w błonach śluzowych, prowadząc do zmniejszenia ich przekrwienia i obrzęku. Mechanizm działania tych leków polega głównie na aktywacji receptorów alfa-adrenergicznych w mięśniach gładkich naczyń, co wywołuje ich skurcz.

W praktyce klinicznej najczęściej stosowanymi lekami z tej grupy są pochodne imidazoliny (ksylometazolina, oksymetazolina) oraz sympatykomimetyki (pseudoefedryna, fenylefryna). Preparaty te stosuje się miejscowo w postaci kropli, aerozoli donosowych lub doustnie, w zależności od substancji czynnej i wskazań.

Wskazaniami do stosowania leków obkurczających naczynia błony śluzowej są przede wszystkim stany zapalne górnych dróg oddechowych, ostre nieżyty nosa, zapalenia zatok przynosowych oraz alergiczny nieżyt nosa. Ich działanie objawia się szybką poprawą drożności nosa, zmniejszeniem wydzieliny oraz uczucia blokady.

Należy pamiętać, że leki te mają istotne ograniczenia terapeutyczne – przy długotrwałym stosowaniu (powyżej 5-7 dni) mogą prowadzić do polekowego zapalenia błony śluzowej nosa (rhinitis medicamentosa), charakteryzującego się paradoksalnym nasileniem objawów niedrożności nosa i uzależnieniem od leku. Mogą również powodować działania ogólnoustrojowe, szczególnie u osób z chorobami układu krążenia.