wskaźnik duszności według Borga
Wskaźnik duszności według Borga to skala służąca do subiektywnej oceny stopnia odczuwanej duszności przez pacjenta. Została opracowana przez szwedzkiego fizjologa Gunnar Borga i jest szeroko stosowana w medycynie, szczególnie w pulmonologii, kardiologii oraz rehabilitacji pulmonologicznej i kardiologicznej.
Skala Borga występuje w dwóch wersjach: pierwotnej (6-20) oraz zmodyfikowanej (0-10). W zmodyfikowanej skali Borga pacjent ocenia nasilenie duszności od 0 (brak duszności) do 10 (maksymalna duszność). Jest to proste i szybkie narzędzie pozwalające na monitorowanie zmian w odczuwaniu duszności w czasie wysiłku fizycznego lub w trakcie terapii.
Wskaźnik duszności według Borga jest cennym narzędziem diagnostycznym wykorzystywanym podczas testów wysiłkowych, oceny efektywności leczenia oraz w programowaniu rehabilitacji. Pozwala na obiektywizację subiektywnych odczuć pacjenta i dostosowanie intensywności wysiłku fizycznego do jego możliwości. Regularna ocena duszności według tej skali umożliwia monitorowanie postępów w leczeniu chorób układu oddechowego i krążenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Treprostinil Reddy 5 mg/ml
Treprostynil, analog prostacykliny i inhibitor agregacji płytek krwi (kod ATC: B01AC21), wykazuje dwukierunkowe działanie naczyniowe, rozszerzając naczynia w krążeniu płucnym i systemowym oraz hamując agregację płytek. W badaniach na modelach zwierzęcych lek zmniejszał obciążenie następcze prawej i lewej komory serca, zwiększał pojemność minutową i wyrzutową serca, bez istotnego wpływu na przewodzenie sercowe. W dwóch randomizowanych, podwójnie ślepych badaniach III fazy, obejmujących 469 dorosłych pacjentów z różnymi postaciami nadciśnienia płucnego, treprostynil podawany w ciągłej infuzji podskórnej wykazał istotną klinicznie poprawę dystansu w 6-minutowym teście marszu (średnia zmiana: -2 m ± 6,61 vs. -21,8 m ± 6,18 dla placebo; różnica 19,7 m, p=0,0064) po 12 tygodniach terapii przy dawce 9,3 ng/kg mc./min. Ponadto, zaobserwowano istotną poprawę parametrów hemodynamicznych, takich jak PAPm, RAP, PVR, CI oraz SvO2, a także redukcję objawów nadciśnienia płucnego (omdlenia, zawroty głowy, ból w klatce, zmęczenie, duszność) z p < 0,0001.
Analiza połączonych kryteriów skuteczności wykazała, że 15,9% pacjentów leczonych treprostynilem spełniło definicję odpowiedzi na terapię (poprawa wydolności wysiłkowej o ≥10%, poprawa o co najmniej jedną klasę NYHA, brak pogorszenia choroby i zgonu przed 12 tygodniem) w porównaniu do 3,4% w grupie placebo. W podgrupie pacjentów z idiopatycznym lub dziedzicznym tętniczym nadciśnieniem płucnym odnotowano statystycznie istotną poprawę dystansu w teście marszu (p=0,043), natomiast w podgrupach z nadciśnieniem płucnym związanym z twardziną lub wrodzoną kardiopatią różnice nie były istotne. Efekty leczenia były mniejsze niż w badaniach z bozentanem, iloprostem i epoprostenolem, a brak jest bezpośrednich porównań do epoprostenolu. Nie przeprowadzono badań u dzieci ani z komparatorem w tętniczym nadciśnieniu płucnym, co wskazuje na potrzebę dalszych badań w tych populacjach.
6-minutowy test marszu, analog prostacykliny, ciśnienie w prawym przedsionku, hamowanie agregacji płytek krwi, idiopatyczne tętnicze nadciśnienie płucne, infuzja podskórna, inhibitor agregacji płytek, klasa NYHA, naczyniowy opór płucny, nadciśnienie płucne, nadciśnienie płucne w chorobie tkanki łącznej, obciążenie następcze serca, pojemność minutowa, pojemność wyrzutowa serca, przewodzenie sercowe, rozszerzanie naczyń krwionośnych, średnie ciśnienie w tętnicy płucnej, tętnicze nadciśnienie płucne, twardzina, wskaźnik duszności według Borga, wskaźnik sercowy, wskaźnik żylnego nasycenia tlenem, współczynnik duszności-zmęczenia - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Treprostinil Reddy 10 mg/ml
Treprostynil, będący analogiem prostacykliny i inhibitorem agregacji płytek krwi (ATC: B01AC21), wykazuje wielokierunkowe działanie na układ sercowo-naczyniowy, rozszerzając naczynia krwionośne w krążeniu płucnym i systemowym oraz hamując agregację płytek. W badaniach przedklinicznych wykazano, że lek zmniejsza obciążenie następcze prawej i lewej komory serca, zwiększając pojemność minutową i wyrzutową serca, bez istotnego wpływu na przewodzenie sercowe. W dwóch randomizowanych, podwójnie ślepych badaniach III fazy, obejmujących 469 dorosłych pacjentów z różnymi formami nadciśnienia płucnego, treprostynil podawany w ciągłej infuzji podskórnej w dawce średnio 9,3 ng/kg mc./min przez 12 tygodni wykazał istotną poprawę dystansu w 6-minutowym teście marszu (średnia różnica 19,7 m; p=0,0064) oraz korzystne zmiany hemodynamiczne, takie jak obniżenie średniego ciśnienia w tętnicy płucnej (PAPm), ciśnienia w prawym przedsionku (RAP), naczyniowego oporu płucnego (PVR) oraz poprawę wskaźnika sercowego (CI) i nasycenia żylnego tlenem (SvO2).
6-minutowy test marszu, analog prostacykliny, bozentan, ciśnienie w prawym przedsionku, epoprostenol, hamowanie agregacji płytek krwi, idiopatyczne tętnicze nadciśnienie płucne, iloprost, infuzja dożylna treprostynilu, inhibitor agregacji płytek, naczyniowy opór płucny, nadciśnienie płucne w chorobie tkanki łącznej, nadciśnienie płucne w kardiopatii wrodzonej, obciążenie następcze serca, pojemność minutowa, pojemność wyrzutowa serca, rozszerzanie naczyń krwionośnych, średnie ciśnienie w tętnicy płucnej, treprostynil, twardzina skóry, wskaźnik duszności według Borga, wskaźnik sercowy, wskaźnik żylnego nasycenia tlenem, współczynnik duszności-zmęczenia - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Remodulin 2,5 mg/ml
Treprostynil, zawarty w preparacie Remodulin (2,5 mg/ml roztwór do infuzji), jest analogiem prostacykliny o działaniu rozszerzającym naczynia krwionośne w krążeniu płucnym i systemowym oraz hamującym agregację płytek krwi. Mechanizm działania leku prowadzi do zmniejszenia obciążenia następczego prawej i lewej komory serca, zwiększenia pojemności minutowej i wyrzutowej serca, bez istotnego wpływu na przewodzenie sercowe. W badaniach klinicznych III fazy, obejmujących 469 dorosłych pacjentów z różnymi postaciami nadciśnienia płucnego, stosowano ciągłą infuzję podskórną treprostynilu z dawką średnią 9,3 ng/kg mc./min po 12 tygodniach terapii. Wyniki wykazały istotną poprawę dystansu w 6-minutowym teście marszu (średnia różnica 19,7 m, p=0,0064) oraz korzystne zmiany hemodynamiczne, takie jak obniżenie średniego ciśnienia w tętnicy płucnej (PAPm), ciśnienia w prawym przedsionku (RAP), naczyniowego oporu płucnego (PVR), a także wzrost wskaźnika sercowego (CI) i nasycenia żylnego tlenem (SvO2).
6-minutowy test marszu, agregacja płytek krwi, analog prostacykliny, bosentan, ciśnienie w prawym przedsionku, duszność, epoprostenol, idiopatyczne tętnicze nadciśnienie płucne, ilioprost, klasyfikacja NYHA, naczyniowy opór płucny, nadciśnienie płucne, nadciśnienie płucne w chorobie tkanki łącznej, nadciśnienie płucne w kardiopatii wrodzonej, obciążenie następcze serca, omdlenie, pojemność minutowa, pojemność wyrzutowa serca, przewodzenie sercowe, rozszerzanie naczyń krwionośnych, średnie ciśnienie w tętnicy płucnej, tętnicze nadciśnienie płucne, treprostynil, twardzina, wskaźnik duszności według Borga, wskaźnik sercowy, wskaźnik żylnego nasycenia tlenem, współczynnik duszności-zmęczenia - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Treprostinil Zentiva 10 mg/ml
Treprostynil, będący analogiem prostacykliny i inhibitorem agregacji płytek krwi, wykazuje wielokierunkowe działanie naczyniodylatacyjne w krążeniu płucnym i tętniczym, co prowadzi do zmniejszenia obciążenia następczego serca oraz poprawy pojemności minutowej i wyrzutowej serca. W randomizowanych badaniach klinicznych III fazy, obejmujących 469 dorosłych pacjentów z różnymi typami nadciśnienia płucnego, podskórna infuzja ciągła treprostynilu w dawce średnio 9,3 ng/kg mc./min przez 12 tygodni wykazała istotną poprawę dystansu w 6-minutowym teście marszu o 19,7 m (p=0,0064) w porównaniu z placebo, które wykazało spadek o 21,8 m. Ponadto, treprostynil znacząco poprawiał parametry hemodynamiczne, takie jak średnie ciśnienie w tętnicy płucnej (PAPm), ciśnienie w prawym przedsionku (RAP), naczyniowy opór płucny (PVR), wskaźnik sercowy (CI) oraz nasycenie tlenem krwi żylnej (SvO2), wykazując przewagę statystyczną nad placebo.
Pacjenci leczeni treprostynilem doświadczyli również istotnej poprawy objawów nadciśnienia płucnego, w tym zmniejszenia częstości omdleń, zawrotów głowy, bólu w klatce piersiowej, zmęczenia oraz duszności (p<0,0001). Poprawa została potwierdzona także w skali duszności i zmęczenia (Dyspnea-Fatigue Rating) oraz w skali Borga (Borg Dyspnea Score). Analiza złożonych kryteriów klinicznych wykazała, że 15,9% pacjentów leczonych treprostynilem spełniło kryteria odpowiedzi na terapię, w porównaniu do 3,4% w grupie placebo. Efekt terapeutyczny był szczególnie istotny w podgrupie pacjentów z idiopatycznym lub dziedzicznym tętniczym nadciśnieniem płucnym (p=0,043). Brak jest danych dotyczących stosowania treprostynilu u dzieci oraz bezpośrednich porównań z innymi lekami z grupy prostacyklin, takimi jak epoprostenol.
6-minutowy test marszu, agregacja płytek krwi, bozentan, ciśnienie w prawym przedsionku, częstość rytmu serca, epoprostenol, idiopatyczne tętnicze nadciśnienie płucne, iloprost, infuzja podskórna, inhibitor agregacji płytek, klasyfikacja NYHA, krążenie płucne, naczyniowy opór płucny, nadciśnienie płucne w chorobie tkanki łącznej, nadciśnienie płucne w kardiopatii wrodzonej, pojemność minutowa serca, pojemność wyrzutowa, prostacyklina, średnie ciśnienie w tętnicy płucnej, tętnicze nadciśnienie płucne, twardzina skóry, wrodzona kardiopatia, wskaźnik duszności według Borga, wskaźnik sercowy, wskaźnik żylnego nasycenia tlenem, współczynnik duszności-zmęczenia