guz mózgu i rdzenia kręgowego
Guzy mózgu i rdzenia kręgowego stanowią grupę nowotworów ośrodkowego układu nerwowego (OUN), które mogą mieć charakter pierwotny (rozwijający się z tkanek mózgu lub rdzenia) lub wtórny (przerzutowy). Nowotwory te klasyfikowane są według wytycznych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) na podstawie ich pochodzenia histologicznego oraz stopnia złośliwości (w skali od I do IV).
Objawy kliniczne guzów OUN zależą od ich lokalizacji, tempa wzrostu oraz wywoływanego efektu masy. Do najczęstszych należą: bóle głowy, nudności i wymioty (szczególnie poranne), zaburzenia widzenia, deficyty neurologiczne (niedowłady, zaburzenia czucia), zaburzenia mowy, napady padaczkowe oraz zaburzenia funkcji poznawczych. W przypadku guzów rdzenia kręgowego dominują objawy związane z uciskiem na rdzeń: niedowłady, zaburzenia czucia poniżej poziomu uszkodzenia oraz dysfunkcje zwieraczy.
Diagnostyka guzów OUN opiera się przede wszystkim na badaniach obrazowych: rezonansie magnetycznym (MRI) z kontrastem, który jest złotym standardem, oraz tomografii komputerowej (CT). Ostateczne rozpoznanie histopatologiczne ustala się na podstawie materiału pobranego podczas biopsji stereotaktycznej lub w trakcie zabiegu resekcji guza. Coraz większe znaczenie mają również markery molekularne, które pomagają w precyzyjnej klasyfikacji i doborze leczenia.
Leczenie guzów mózgu i rdzenia kręgowego ma charakter wielodyscyplinarny i obejmuje: leczenie neurochirurgiczne (maksymalna bezpieczna resekcja), radioterapię (standardową lub stereotaktyczną), chemioterapię oraz leczenie ukierunkowane molekularnie. Strategia terapeutyczna jest indywidualizowana w zależności od typu histologicznego, lokalizacji, stopnia złośliwości, stanu ogólnego pacjenta oraz obecności specyficznych markerów molekularnych. Istotnym elementem jest również leczenie wspomagające, w tym przeciwobrzękowe i przeciwpadaczkowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bupivacaine Grindeks 5 mg/ml
Bupivacaine Grindeks to roztwór do wstrzykiwań zawierający chlorowodorek bupiwakainy (5 mg/ml), będący amidowym środkiem znieczulającym miejscowo. Podstawowym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym 3,15 mg sodu/ml roztworu (31,5 mg na ampułkę 10 ml), co jest istotne u pacjentów z zaburzeniami gospodarki sodowej. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów we wstrząsie kardiogennym i hipowolemicznym ze względu na ryzyko pogłębienia niewydolności serca i hipotensji. Nie należy stosować go w odcinkowym znieczuleniu dożylnym (blokada Bier’a) z powodu ryzyka toksyczności ogólnoustrojowej. Ponadto, znieczulenie zewnątrzoponowe z użyciem bupiwakainy jest przeciwwskazane w stanach zapalnych opon mózgowo-rdzeniowych, istoty szarej rdzenia, krwawieniach wewnątrzczaszkowych, podostrym zwyrodnieniu rdzenia, guzach mózgu i rdzenia oraz gruźlicy kręgosłupa, ze względu na ryzyko nasilenia objawów neurologicznych i rozprzestrzeniania infekcji.
blokada Biera, chlorowodorek bupiwakainy, choroba układu sercowo-naczyniowego, choroba wątroby, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, dekompensacja hemodynamiczna, depresja mięśnia sercowego, gruźlica kręgosłupa, guz mózgu i rdzenia kręgowego, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwiak zewnątrzoponowy, leczenie przeciwzakrzepowe, lek znieczulający miejscowo typu amidowego, nadwrażliwość pacjenta, niedokrwistość złośliwa, niewydolność nerek, odcinkowe znieczulenie dożylne, ropień zewnątrzoponowy, toksyczność ogólnoustrojowa, uszkodzenie neurologiczne, wstrząs hipowolemiczny, wstrząs kardiogenny, zaburzenie krzepnięcia krwi, zakażenie ropne skóry, zapalenie istoty szarej rdzenia kręgowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, znieczulenie zewnątrzoponowe - Leksykon substancji czynnych
Bupiwakaina – Przeciwwskazania stosowania
Bupiwakaina, jako miejscowy środek znieczulający z grupy amidów, posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed jej zastosowaniem. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na bupiwakainę, inne amidowe środki znieczulające oraz składniki preparatu, w tym parabeny (np. metylo-/propyloparaben) i pirosiarczan sodu w preparacie Marcaine-Adrenaline 0,5%. Przeciwwskazania obejmują także stany kliniczne takie jak wstrząs kardiogenny i hipowolemiczny, niewydolność krążenia (szczególnie w preparacie Sanergy Heavy), ostre choroby OUN (zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie istoty szarej rdzenia, krwawienia wewnątrzczaszkowe, guzy OUN, podostre zwyrodnienie rdzenia), a także choroby kręgosłupa (zwężenie kanału rdzenia, procesy zapalne, guzy, gruźlica, niedawne urazy i zapalenie stawów kręgosłupa). Posocznica oraz zakażenia ropne w miejscu podania stanowią kolejne przeciwwskazania, podobnie jak zaburzenia krzepnięcia i leczenie przeciwzakrzepowe w przypadku znieczulenia podpajęczynówkowego i zewnątrzoponowego.
blokada Biera, blokada prącia, bupiwakaina, czynna choroba kręgosłupa, gruźlica kręgosłupa, guz mózgu i rdzenia kręgowego, krwawienie wewnątrzczaszkowe, kwas paraaminobenzoesowy, lek miejscowo znieczulający z grupy amidów, metyloparaben, nadwrażliwość na substancję czynną, niedokrwistość złośliwa, niewydolność krążenia, odcinkowe znieczulenie dożylne, pirosiarczan sodu, posocznica, toksyczność układowa, zaburzenia krzepnięcia, zakażenie ropne skóry, zapalenie istoty szarej rdzenia kręgowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie stawów kręgosłupa, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie przewodowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, zwężenie kanału rdzenia kręgowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bupivacaine WZF Spinal 0,5% Heavy 5 mg/ml
Bupivacaine WZF Spinal 0,5% Heavy to roztwór do znieczulenia podpajęczynówkowego zawierający 5 mg bupiwakainy chlorowodorku na 1 ml oraz 80 mg glukozy jednowodnej na ml, praktycznie wolny od sodu (<1 mmol/dawka). Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na amidowe środki znieczulające oraz składniki pomocnicze. Znieczulenie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z ostrymi chorobami OUN, takimi jak zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie istoty szarej rdzenia, krwawienie wewnątrzczaszkowe, podostre zwyrodnienie rdzenia w przebiegu niedokrwistości złośliwej oraz guzy mózgu i rdzenia, ze względu na ryzyko pogorszenia stanu neurologicznego i wzrostu ciśnienia wewnątrzczaszkowego. Ponadto, przeciwwskazania obejmują patologie kręgosłupa (zwężenie kanału rdzenia, aktywne procesy zapalne, gruźlica, guzy, świeże urazy) oraz obecność posocznicy lub zakażenia skóry w miejscu iniekcji, które mogą prowadzić do poważnych powikłań infekcyjnych.
Nie zaleca się stosowania leku u pacjentów we wstrząsie kardiogennym lub hipowolemicznym ze względu na ryzyko nasilenia hipotensji spowodowanej blokadą współczulną. Przeciwwskazaniem są także zaburzenia krzepnięcia (wrodzone lub nabyte) oraz leczenie przeciwzakrzepowe, które zwiększają ryzyko krwiaka okołordzeniowego i trwałego uszkodzenia rdzenia. Wskazane jest ostrożne rozważenie zastosowania u pacjentów z ciężkimi chorobami sercowo-naczyniowymi, niestabilnym neurologicznie kręgosłupem, zaburzeniami świadomości, istotnymi deformacjami kręgosłupa oraz zaawansowaną hipowolemią bez odpowiedniej resuscytacji płynowej. W takich przypadkach należy rozważyć alternatywne metody znieczulenia lub odroczyć zabieg do stabilizacji stanu klinicznego.
blokada współczulna, bupiwakaina chlorowodorek, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, glukoza jednowodna, gruźlica kręgosłupa, guz kręgosłupa, guz mózgu i rdzenia kręgowego, hipotonia, hipowolemia, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwiak okołordzeniowy, lek miejscowo znieczulający amidowy, lek przeciwzakrzepowy, niedokrwistość złośliwa, ostra choroba ośrodkowego układu nerwowego, podostre zwyrodnienie rdzenia kręgowego, posocznica, resuscytacja płynowa, wstrzyknięcie podpajęczynówkowe, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie świadomości, zapalenie istoty szarej rdzenia, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, znieczulenie podpajęczynówkowe, zwężenie kanału rdzenia kręgowego