słabe opioidy
Słabe opioidy to grupa leków przeciwbólowych o mniejszej aktywności analgetycznej niż opioidy silne. Do tej kategorii zaliczamy przede wszystkim kodeinę, tramadol i dihydrokodeinę. Stanowią one drugi szczebel drabiny analgetycznej według WHO, stosowany w leczeniu bólu o nasileniu umiarkowanym do średniego.
Mechanizm działania słabych opioidów polega na wiązaniu z receptorami opioidowymi (głównie μ), jednak z mniejszym powinowactwem niż silne opioidy. Charakteryzują się tzw. efektem pułapowym, co oznacza, że powyżej pewnej dawki nie zwiększają działania przeciwbólowego, natomiast nasilają działania niepożądane. Większość słabych opioidów ma działanie ośrodkowe i obwodowe, z których tramadol dodatkowo hamuje wychwyt zwrotny serotoniny i noradrenaliny.
W praktyce klinicznej słabe opioidy często łączy się z nieopioidowymi lekami przeciwbólowymi (paracetamol, NLPZ) dla zwiększenia efektu analgetycznego. Najczęściej występujące działania niepożądane to zaparcia, nudności, wymioty, senność i zawroty głowy. W przeciwieństwie do silnych opioidów, ryzyko uzależnienia i depresji oddechowej jest mniejsze, ale nadal istnieje, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu i przekraczaniu zalecanych dawek.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Durogesic 100 mcg/h
Durogesic, system transdermalny zawierający fentanyl, jest wskazany do leczenia ciężkiego przewlekłego bólu u dorosłych pacjentów wymagających ciągłego, długoterminowego stosowania opioidów. W populacji pediatrycznej lek może być stosowany u dzieci powyżej 2. roku życia, pod warunkiem wcześniejszego stosowania opioidów i ustalenia tolerancji. Preparat dostępny jest w pięciu mocach: 12 µg/h (12,5 µg/h rzeczywistej dawki), 25, 50, 75 oraz 100 µg/h, co odpowiada zawartości fentanylu w plastrze od 2,1 mg do 16,8 mg i umożliwia precyzyjne dostosowanie dawki do potrzeb pacjenta. Plastry różnią się wielkością (od 5,25 cm² do 42 cm²) oraz oznaczeniem kolorystycznym, co ułatwia identyfikację dawki. System transdermalny zapewnia stałe uwalnianie fentanylu i stabilne stężenie leku w surowicy, co jest kluczowe w terapii przewlekłego bólu.
ból ostry, ból pooperacyjny, ból przewlekły, ciężki przewlekły ból, długoterminowe leczenie bólu, długoterminowe podawanie leków opioidowych, Durogesic, fentanyl, kontrola bólu, leczenie przeciwbólowe, leki opioidowe, leki przeciwbólowe nieopioidowe, plaster transdermalny, słabe opioidy, stężenie substancji czynnej, system transdermalny, tolerancja na opioidy, właściwości farmakokinetyczne