zaćma steroidowa
Zaćma steroidowa to szczególny rodzaj zaćmy wtórnej, która rozwija się w wyniku długotrwałego stosowania glikokortykosteroidów, zarówno ogólnoustrojowo, jak i miejscowo w postaci kropli do oczu. Charakteryzuje się zmętnieniem soczewki oka, najczęściej pod torebką tylną, co prowadzi do stopniowego pogorszenia ostrości widzenia.
Mechanizm powstawania zaćmy steroidowej związany jest z wpływem glikokortykosteroidów na metabolizm białek soczewki oraz zaburzeniem równowagi elektrolitowej. Czynnikami ryzyka są: dawka leku, czas stosowania (zwykle powyżej roku), predyspozycje genetyczne oraz współistniejące choroby, jak cukrzyca. Typowe objawy obejmują powolne, bezbolesne pogorszenie ostrości wzroku, zwiększoną wrażliwość na olśnienie oraz zniekształcenie obrazu.
Diagnostyka zaćmy steroidowej opiera się na badaniu w lampie szczelinowej, które pozwala uwidocznić charakterystyczne zmętnienia podtorebkowe tylne. Leczenie polega na zabiegu fakoemulsyfikacji z wszczepieniem sztucznej soczewki wewnątrzgałkowej. Profilaktyka obejmuje stosowanie minimalnych skutecznych dawek steroidów przez jak najkrótszy czas oraz regularne kontrole okulistyczne u pacjentów długotrwale przyjmujących te leki.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Atecortin (5 mg + 10 000 j.m. + 15 mg)/ml
Preparat Atecortin, zawierający oksytetracyklinę, polimyksynę B oraz hydrokortyzon, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości występowania. Do rzadkich reakcji należą reakcje uczuleniowe w obrębie narządu wzroku (≥ 1/10 000, < 1/1 000), natomiast częstość występowania podrażnienia spojówek, pieczenia, świądu okolic oka oraz nieostrego widzenia jest nieznana. Szczególną uwagę należy zwrócić na powikłania związane z długotrwałym stosowaniem leku powyżej 3-6 tygodni, takie jak wtórne zakażenia grzybicze, zwiększenie ciśnienia śródgałkowego oraz rozwój zaćmy steroidowej, co wiąże się z działaniem kortykosteroidu hydrokortyzonu.
ciśnienie śródgałkowe, formulacja złożona, hydrokortyzon, jaskra wtórna, kortykosteroid miejscowy, nadkażenie grzybicze, narząd wzroku, nieostre widzenie, obrzęk spojówki, oksytetracyklina, podrażnienie spojówki, polimyksyna B, świąd oka, zaburzenie ostrości widzenia, zaćma steroidowa, zakażenie grzybicze, zapalenie spojówki, zmętnienie soczewki - Leksykon substancji czynnych
Polimyksyna B – Działania niepożądane
Polimyksyna B, stosowana głównie w preparatach miejscowych (maści, krople do oczu i uszu), wykazuje skuteczność przeciwbakteryjną wobec bakterii Gram-ujemnych, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, w tym reakcji nadwrażliwości (świąd, wysypka, zaczerwienienie, obrzęk w miejscu aplikacji) oraz podrażnień narządu wzroku (dyskomfort, zapalenie rogówki u 0,7-0,9% pacjentów stosujących Maxitrol). Polimyksyna B może wywoływać ototoksyczność, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu lub uszkodzeniu błony bębenkowej, prowadzącą do nieodwracalnego uszkodzenia słuchu. Systemowe wchłanianie, zwłaszcza z dużych powierzchni uszkodzonej skóry, niesie ryzyko nefrotoksyczności, szczególnie u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami czynności nerek. Długotrwałe stosowanie może również zaburzać mikroflorę fizjologiczną, sprzyjając nadkażeniom bakteryjnym i grzybiczym (Candida), zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu kortykosteroidów.
antybiotyk peptydowy, bakterie Gram-ujemne, błona bębenkowa, Candida, ciśnienie śródgałkowe, drożdżak, kortykosteroid, mikroflora fizjologiczna, nadkażenie, nefrotoksyczność, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, oporność bakterii, ototoksyczność, podrażnienie spojówek, pokrzywka, polimyksyna B, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, upośledzenie słuchu, uszkodzenie słuchu, zaburzenie czynności nerek, zaćma steroidowa, zakażenie grzybicze, zapalenie rogówki